Dorsze (gmina Kowale Oleckie)

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
Dorsze

Rodzaj miejscowości wieś sołecka
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat olecki
Gmina Kowale Oleckie
Liczba ludności (2010) 87
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Dorsze
Dorsze
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Dorsze
Dorsze
Ziemia

Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}|type:city }


Dorsze (niem. Gut Dorschen, od 1929 r. Dorschen) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie oleckim, w gminie Kowale Oleckie. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa suwalskiego. W latach 1999–2001 wieś wchodziła w skład powiatu olecko–gołdapskiego. Miejscowość w 2010 roku liczyła 87 mieszkańców[1]. W skład sołectwa wchodzą wsie: Dorsze i Piastowo (dawniej Stachowięta). Obecnie funkcję sołtysa sprawuje Romuald Kasprzyk[2].

Położenie

Wieś położona jest w północno–wschodniej części województwa warmińsko–mazurskiego na Mazurach Garbatych, 21 km na północ od Olecka i 5 km na północny zachód od Kowali Oleckich, przy granicy z powiatem gołdapskim, na zachód od drogi krajowej nr 65 i linii kolejowej Olecko – Gołdap (obecnie nieczynnej).

Dzieje miejscowości

Wieś powstała w ramach kolonizacji północno–wschodnich terenów Prus Książęcych. W 1532 roku starosta Piotr Schwartz sprzedał osiem łanów boru kilku mieszkańcom Marcinowa: Janowi Dorszowi, Janowi Namiestnikowi oraz Józefowi i Leonardowi Iwanowiczom. Była to wieś wolnych chłopów, założona na prawie magdeburskim z obowiązkiem wystawienia jednej służby zbrojnej oraz 11 latami wolnizny. W 1553 roku książę Albrecht Hohenzollern potwierdził to nadanie oddzielnym przywilejem. Nazwa wsi pochodzi od nazwiska jednego z pierwszych właścicieli. Z czasem wieś powiększyła się i w połowie XVII wieku liczyła już 15 łanów. Dorsze należały do parafii ewangelickiej w Górnem.

Po II wojnie światowej na bazie dawnego majątku utworzono we wsi Państwowe Gospodarstwo Rolne.

Liczba mieszkańców w poszczególnych latach:

  • 1857 – 154 osoby
  • 1988 – 90 osób

Zabytki

  • pozostałości zespołu dworskiego: park z XIX wieku oraz spichlerz murowany z początku XX wieku (obecnie własność prywatna)
  • cmentarz rodowy z XIX wieku, na skraju parku (własność prywatna)

Bibliografia

Achremczyk Stanisław, Historia Warmii i Mazur, t. 1, Olsztyn 2011.
Białuński Grzegorz, Kolonizacja "Wielkiej Puszczy" (do 1568 roku) - starostwa piskie, ełckie, straduńskie, zelkowskie i węgoborskie (węgorzewskie), Olsztyn 2002.
Olecko. Z dziejów miasta i powiatu, red. Andrzej Wakar i in., Olsztyn 1974.
Statistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Ostpreussen, Commission bei Wilhelm Koch, Königsberg 1857.
Wojewódzka Ewidencja Zabytków [12.11.2013]
Strona Urzędu Gminy Kowale | Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Kowale Oleckie [12.11.2013]
Bank Danych Lokalnych GUS [12.11.2013]

Przypisy

  1. łącznie Dorsze i Piastowo
  2. Urzędu Gminy Kowale