Fuleda

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
Fuleda

Pocztówka z Fuledy (1930).Źródło: www.bildarchiv-ostpreussen.de
Pocztówka z Fuledy (1930).
Źródło: www.bildarchiv-ostpreussen.de
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat giżycki
Gmina Giżycko
Sołectwo Kamionki
Liczba ludności (2010) 233[1]
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Fuleda
Fuleda
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Fuleda
Fuleda
Ziemia

Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}|type:city }

Fuleda (niem. Faulhöden) – wieś niesołecka położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie giżyckim, w gminie Giżycko. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa suwalskiego.

Miejscowość w 2010 r. liczyła 233 mieszkańców (łącznie z Dobą i Dziewiszewem). Wieś wchodzi w skład sołectwa Kamionki, w którym funkcję sołtysa sprawuje obecnie Ryszard Mazurczyk[2].

Położenie

Wieś położona jest w północno-wschodniej części województwa warmińsko-mazurskiego, na obszarze Krainy Wielkich Jezior Mazurskich, 14 km na północny zachód od Giżycka, na półwyspie Fuledzki Róg, nad Jeziorem Dobskim. Na północ od wsi na wysokości 146 m n.p.m. leży punkt widokowy na jeziora: Dobskie, Kisajno, Łabap i Dargin.

Na półwyspie znajduje się Rezerwat Jezioro Dobskie z głazowiskiem zachowanym w pierwotnym stanie.

Dzieje miejscowości

Wieś powstała w ramach kolonizacji północno-wschodnich terenów Prus Książęcych. W 1548 roku książę Albrecht Hohenzollern sprzedał siedem łanów nad Jeziorem Dobskim niejakiemu Jerzemu Wierciejce. Dobra zostały nadane na prawie magdeburskim z czterema latami wolnizny. W 1563 roku Jerzy Wierciejka w dalszym ciągu posiadał siedem łanów, a przy tym dodatkowo cztery łany, choć niezasiedlone; potem przeniósł się on do późniejszych Wierciejek. W XVII w. tutejsze dobra otrzymała rodzina von Tettau (jeden z jej przedstawicieli, Daniel von Tettau, był starostą leckim w drugiej połowie XVII w.). W późniejszym czasie, aż do wybuchu II wojny światowej, właścicielami dóbr w Fuledzie byli von Schenck zu Tautenburgowie z Doby. Wieś należała do parafii ewangelickiej w Giżycku.

Szkołę w Fuledzie założono w 1857 r. Po II wojnie światowej uruchomiono ją ponownie 1 września 1958 r., jednak ze względu na małą liczbę uczniów została ona zlikwidowana już w 1961 r.

Po 1945 r. we wsi utworzono Państwowe Gospodarstwo Rolne Fuleda. W latach 1954–1972 Fuleda należała do gromady Giżycko.

Obecnie we wsi znajdują się gospodarstwa rolne oraz ogródki działkowe (działa tu Stowarzyszenie Właścicieli Ogródków Działkowych "Folwark Fuleda"[3]).
Liczba mieszkańców na przestrzeni lat:

  • 1857 – 152 osoby
  • 1933 – 67 osób
  • 1939 – 94 osoby

Turystyka

  • Ośrodek "Fuleda Park" na południe od wsi, u nasady półwyspu Fuledzki Róg.

Przypisy

  1. Łączna liczba mieszkańców wsi: Fuleda, Doba, Dziewiszewo.
  2. bip.warmia.mazury.pl [05.03.2014]
  3. gizycko.pl [27.03.2014]

Bibliografia

Białuński Grzegorz, Osadnictwo regionu Wielkich Jezior Mazurskich od XIV do początku XVIII wieku – starostwo leckie (giżyckie) i ryńskie, Olsztyn 1996.
Giżycko. Z dziejów miasta i okolic, red. Andrzej Wakar, Olsztyn 1983.
Mazury. Słownik stronniczy, ilustrowany, red. Waldemar Mierzwa, Dąbrówno 2008.
Orłowicz Mieczysław, Ilustrowany przewodnik po Mazurach Pruskich i Warmii, Na nowo podali do druku Grzegorz Jasiński, Andrzej Rzempołuch, Robert Traba, Olsztyn 1991.
Statistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Ostpreussen, Commission bei Wilhelm Koch, Königsberg 1857.
Bank Danych Lokalnych GUS [05.03.2014]
Deutsche Verwaltungsgeschichte [05.03.2014]