Romankowo

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
Romankowo

Dwór w Romankowie. Fot. oczko. Źródło: www.zabytki.ocalicodzapomnienia.eu
Dwór w Romankowie. Fot. oczko. Źródło: www.zabytki.ocalicodzapomnienia.eu
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat bartoszycki
Gmina Sępopol
Liczba ludności (2010) 302[1]
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Romankowo
Romankowo
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Romankowo
Romankowo
Ziemia

Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}|type:city }

Romankowo (niem. Romsdorf) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie bartoszyckim, w gminie Sępopol. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego.

Miejscowość w 2010 roku liczyła 302 mieszkańców (łącznie z Karolewem i Miedną). W skład sołectwa wchodzą wsie Romankowo i Miedna. Obecnie funkcję sołtysa sprawuje Krystyna Bałachowicz.

Położenie

Wieś położona jest w północnej części województwa warmińsko-mazurskiego, na Równinie Sępopolskiej, 21 km na wschód od Bartoszyc i 3 km na wschód od Sępopola, przy granicy z powiatem kętrzyńskim.

Dzieje miejscowości

Wieś powstała w ramach kolonizacji północnych obszarów państwa zakonu krzyżackiego. Została założona w 1468 roku jako wieś czynszowa na prawie chełmińskim na 60 łanach. Nazwa wsi wywodzi się od imienia jej sołtysa – Romana. W XVI wieku chłopskie łany zostały przejęte przez majątek ziemski, który kolejno należał do rodów zu Eulenburgów, von der Groebenów i von Hoverbecków. U schyłku XIX wieku był on własnością niejakiego Zimmermanna i zajmował powierzchnię 978 ha, a więc zaliczał się do większych dóbr w powiecie (stan na 1889 rok).

Szkołę we wsi założono w 1733 roku. W 1935 roku uczęszczało do niej 79 uczniów, a zatrudnionych było dwóch nauczycieli. Po II wojnie światowej uruchomiono ją ponownie, a w latach 60. wybudowano dla niej nową siedzibę. Placówkę zlikwidowano w 1977 roku w ramach reorganizacji sieci szkolnej.

Po 1945 roku Romankowo stało się siedzibą sołectwa. Przy wsi funkcjonowało Państwowe Gospodarstwo Rolne Miedna, utworzone na bazie dawnego majątku. W 1978 roku wieś miała 59 indywidualnych gospodarstw rolnych, które łącznie zajmowały obszar 631 ha. Pięć lat później spis powszechny wykazał we wsi 50 budynków mieszkalnych. Ponadto w miejscowości znajdowały się: świetlica, punkt biblioteczny, sala kinowa na 60 miejsc, sklep wielobranżowy oraz siedziba leśnictwa.

Liczba mieszkańców na przestrzeni lat:

  • 1857 – 243 osoby
  • 1933 – 429 osób
  • 1939 – 457 osób
  • 1983 – 275 osób

Turystyka

Zabytki

  • dwór w Romankowie z parkiem (1 ha), przełom XIX i XX wieku
  • zabudowania folwarku: stodoła, dwie obory, stodoła z chlewnią, dom oborowego, kolonia domów robotników folwarcznych
  • cmentarz ewangelicki z końca XIX wieku, zdewastowany, nieliczne ślady wykopanych grobów

Przypisy

  1. Łącznie: Romankowo, Karolewo i Miedna.

Bibliografia

Bartoszyce. Z dziejów miasta i okolic, red. Andrzej Wakar, Olsztyn 1987.
Statistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Ostpreussen, Commission bei Wilhelm Koch, Königsberg 1857.
Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Sępopol, Sępopol 2005 [05.03.2014]
Bank Danych Lokalnych GUS [05.03.2014]
Deutsche Verwaltungsgeschichte [05.03.2014]