Skomack Mały

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
Skomack Mały

Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat giżycki
Gmina Wydminy
Liczba ludności brak danych za rok 2010
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Skomack Mały
Skomack Mały
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Skomack Mały
Skomack Mały
Ziemia

Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}|type:city }


Skomack Mały (niem. Klein Skomatzko, od 1938 r. Skomand) – wieś niesołecka położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie giżyckim, w gminie Wydminy. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa suwalskiego.

Wieś wchodzi w skład sołectwa Okrągłe, w którym funkcję sołtysa sprawuje obecnie Mikołaj Opar[1].

Położenie

Wieś położona jest w północno-wschodniej części województwa warmińsko-mazurskiego, na obszarze Krainy Wielkich Jezior Mazurskich, między jeziorami Okrągłym i Białym, 34 km na południowy zachód od Giżycka i 12 km na południe od Wydmin, w pobliżu granicy z powiatem piskim.

Dzieje miejscowości

Wieś powstała w ramach kolonizacji wschodnich terenów państwa zakonu krzyżackiego. Została założona jako wieś czynszowa między 1513 a 1519 rokiem. Jej zasiedlanie przerwała wojna polsko-krzyżacka. Przez długi czas we wsi gospodarował jedynie sołtys Jan Skomacki, który posiadał cztery łany. W 1534 roku ponadto zasiedlone były dalsze cztery łany. W związku z tym starosta Fryderyk von Heydeck sprzedał Janowi oraz Marcinowi Sokołowi i Marcinowi Koltschlotowi dodatkowe cztery łany na prawie magdeburskim, za co zobowiązali się oni do wystawienia jednej służby konnej. W ten sposób Skomack Mały przestał być wsią czynszową i stał się dobrami wolnych. W 1617 r. obszar Skomacka Małego powiększył się o kolejne trzy łany. W XVII w. dobra zmieniały właścicieli: w 1652 roku kupił je Gotfryd von Oelsen, później posiadał je polski szlachcic Czaplic, który po wielkiej epidemii dżumy opuścił wieś z powodu długów. Kolejnym polskim właścicielem był niejaki Łubieński. Następnie dwór został opuszczony. Skomack Mały należał do parafii ewangelickiej w Miłkach.

W 1816 roku była to wolna wieś, w której było czterech gospodarzy. Przed II wojną światową obejmowała ona obszar 202 ha. Po wojnie uruchomiono tu Państwowe Gospodarstwo Rolne Skomack Mały. W latach 1954 – 1972 wieś należała do gromady Talki.

Liczba mieszkańców na przestrzeni lat:

  • 1857 – 42 osoby
  • 1933 – 56 osób
  • 1939 – 48 osób
  • 1970 – 73 osoby (łącznie z Okrągłym)

Zabytki

  • cmentarz ewangelicki z XIX wieku

Przypisy

  1. bip.warmia.mazury.pl [05.03.2014]

Zobacz też

Skomack Wielki w gminie Stare Juchy

Bibliografia

Białuński Grzegorz, Osadnictwo regionu Wielkich Jezior Mazurskich od XIV do początku XVIII wieku – starostwo leckie (giżyckie) i ryńskie, Olsztyn 1996.
Giżycko. Z dziejów miasta i okolic, red. Andrzej Wakar, Olsztyn 1983.
Statistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Ostpreussen, Commission bei Wilhelm Koch, Königsberg 1857.
Gminna ewidencja zabytków, w: Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Wydminy, Wydminy 2009 [05.03.2014]
Bank Danych Lokalnych GUS [05.03.2014]
Deutsche Verwaltungsgeschichte [05.03.2014]