Sułowo (gmina Bisztynek)

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
Sułowo

Kościół w Sułowie.Fot. Mieczysław Kalski
Kościół w Sułowie.
Fot. Mieczysław Kalski
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat bartoszycki
Gmina Bisztynek
Liczba ludności (2010) 164[1]
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Sułowo
Sułowo
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Sułowo
Sułowo
Ziemia

Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}|type:city }

Sułowo (niem. Schulen) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie bartoszyckim, w gminie Bisztynek. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego. Miejscowość w 2010 roku liczyła 164 mieszkańców (łącznie z Wińcem). W skład sołectwa wchodzą wsie Sułowo i Winiec. Obecnie funkcję sołtysa sprawuje Mirosława Wapniewska[2].

Położenie

Wieś położona jest w północnej części województwa warmińsko-mazurskiego, między Niziną Sępopolską a Pojezierzem Olsztyńskim, 23 km na południe od Bartoszyc i 5,5 km na zachód od Bisztynka, na południe od drogi wojewódzkiej nr 513, w pobliżu granicy z powiatem lidzbarskim. Wieś zachowała dawny układ ulicówki.

Dzieje miejscowości

Wieś powstała w 1335 roku. W pierwszej połowie XVII wieku jej właścicielem był Stefan Sadorski, fundator drugiej kaplicy w Świętej Lipce. Przez kolejne stulecia był to niewielki majątek ziemski. Otoczony parkiem dwór wybudowano tu na początku XX wieku. W drugiej połowie XX wieku budynek zaczął niszczeć, ale w ostatnich latach prywatny właściciel zlecił w nim gruntowny remont. Zachowała się również część zabudowań podwórza gospodarczo-inwentarskiego, ale z parku pozostały jedynie pojedyncze drzewa.

Kościół w Sułowie wzniesiono w latach 1380–1400, a w 1700 roku dobudowano do niego drewnianą wieżę, którą Mieczysław Orłowicz, autor przedwojennego przewodnika po Mazurach i Warmii, określił na początku XX wieku jako "brzydką"[3].

We wsi funkcjonuje pensjonat (w ofercie korty tenisowe, jazda konna, wypożyczalnia rowerów).

Zabytki

  • kościół pw. Podwyższenia Krzyża Pańskiego
  • cmentarz rzymskokatolicki parafialny z XVII wieku, przy kościele, nieczynny
  • cmentarz rzymskokatolicki parafialny z końca XIX wieku, w południowej części wsi, 300 m od kościoła, czynny
  • dwór w Sułowie z początków XX wieku
  • trzy kapliczki przydrożne
  • liczne przykłady budownictwa wiejskiego z końca XIX i początku XX wieku (domy mieszkalne i zabudowania gospodarcze)
  • budynek dawnej szkoły (nr 25)
  • budynek remizy strażackiej (nr 30)

Ciekawostki

Pozostałości kół młyńskich dawnego młyna zostały wykorzystane jako elementy schodów kościelnych i schodów na prywatnej posesji we wsi Sułowo.

Przypisy

  1. Łącznie: Sułowo i Winiec.
  2. [1]
  3. Orłowicz Mieczysław, Ilustrowany przewodnik po Mazurach Pruskich i Warmii, na nowo podali do druku G. Jasiński, A. Rzempołuch, R. Traba, Olsztyn 1991, s. 245.


Bibliografia

Jackiewicz-Garniec Małgorzata, Garniec Mirosław, Pałace i dwory dawnych Prus Wschodnich, Olsztyn 1999.
Orłowicz Mieczysław, Ilustrowany przewodnik po Mazurach Pruskich i Warmii, na nowo podali do druku Grzegorz Jasiński, Andrzej Rzempołuch, Robert Traba, Olsztyn 1991.
Statistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Ostpreussen, Commission bei Wilhelm Koch, Königsberg 1857.
Warmia i Mazury. Przewodnik ilustrowany, red. Marcin Kuleszo, Barbara Wojczulanis, Olsztyn 2001.
Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków, wojewódzka ewidencja zabytków [05.03.2014]
Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Bisztynek [05.03.2014]
bisztynek24.pl [09.02.2015]
Bank Danych Lokalnych GUS [05.03.2014] verwaltungsgeschichte.de [05.03.2014]