Warmowie

Z Encyklopedia Warmii i Mazur

Warmowie (Warmia plemienna) – jedno z plemion pruskich zamieszkujące na początku XIII w. obszar w przybliżeniu zakreślony przez: Tolkmicko, Frombork, Braniewo, dolny bieg Pasłęki, Mamonowo, Primorskoje (miejscowości w obwodzie kaliningradzkim) i Lidzbark Warmiński.

Podział plemion pruskich w XIII w., wg. M. Toeppena.
Źródło: "Historia Mazur. Przyczynek do dziejów krainy i kultury pruskiej", Olsztyn 1995

Charakterystyka

Na Warmii plemiennej występowały następujące jednostki niższorzędne (okręgi, włości): Wewa, Plut, Medenowe, Wuntenowe i Lanzania. Nie do końca jasna jest przynależność pogezańskiej włości Drusen; niektóre źródła wskazują, iż mogła ona należeć do Warmów. Również kwestią dyskusyjną jest to, czy Warmowie graniczyli z Sambami, czy też między nimi były tereny zajęte przez Natangów.

W wyniku badań językowych odtworzono znaczenia nazwy Warmia. Rekonstruowana z języka pruskiego nazwa *Varmija, *Vormija, *Varma wiąże się z pruskim przymiotnikiem wormyan "czerwony". Może również wiązać się ze słowem oznaczającym robaka, owada (pol. czerw (robak); lit. varmas "komar"). Wy tym znaczeniu nazwa miałaby wymiar kultowy.

Bibliografia

Jan Powierski, Prussica, Malbork 2003.
Henryk Łowmiański, Studia nad początkami społeczeństwa i państwa litewskiego, t. 2, Wilno 1932.