Wierzbowo (gmina Iłowo-Osada)

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
Wierzbowo

Rodzaj miejscowości wieś sołecka
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat działdowski
Gmina Iłowo-Osada
Liczba ludności (2010) 281
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Wierzbowo
Wierzbowo
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Wierzbowo
Wierzbowo
Ziemia

Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}|type:city }


Wierzbowo (niem. Wiersbau, Wiersbau bei Soldau) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie działdowskim, w gminie Iłowo–Osada. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa ciechanowskiego. W 2010 roku liczyła 281 mieszkańców. Obecnie funkcję sołtysa sprawuje Elżbieta Stenkel[1].

Położenie

Wieś położona jest w południowej części województwa warmińsko–mazurskiego, na pograniczu Pojezierza Mazurskiego i Niziny Mazowieckiej, 10 km na południowy wschód od Działdowa i 6 km na zachód od Iłowo–Osady.

Dzieje miejscowości

Wieś powstała w ramach kolonizacji południowych terenów państwa Zakonu Krzyżackiego. W 1351 roku komtur ostródzki Gunter von Hohenstein nadał Marcinowi z Wierzbowa (prawdopodobnie na ziemi chełmińskiej) 27 łanów na prawie chełmińskim między Burszem a Narzymiem, zaś Marcin w zamian zobowiązał się do jednej służby zbrojnej. Niedługo później, w 1371 roku Staśko z Wierzbowa otrzymał od komtura ostródzkiego Zygfryda Walpota von Passenheima trzy łany położone między Wierzbowem, Narzymiem i Kisinami. W rezultacie obszar majątku wzrósł do 30 łanów.

Jeden z jego późniejszych właścicieli, Mikołaj, należał do Związku Pruskiego. W 1454 roku zaatakował on Działdowo i wyparł stamtąd Krzyżaków, ale już w następnym roku przeszedł na ich stronę i zwrócił miasto. Kilka lat później Mikołaj ponownie zmienił stronę, za co jego dobra zostały skonfiskowane przez Zakon. W 1460 roku wielki mistrz Ludwik von Erlichshausen nadał je Janowi i Kacprowi Schoeneich oraz Krzysztofowi, Zygmuntowi i Kacprowi Lesławiczom - prawdopodobnie jako nagrodę za zasługi wojenne. Od XVII wieku wśród właścicieli dóbr w Wierzbowie było wielu przedstawicieli polskiej szlachty: Burscy, Kraszewscy, Radzymińscy, Krzykowscy, Żabokliccy, Rybińscy, Szymańscy. Wierzbowo należało do parafii ewangelickiej w Narzymiu.

Szkołę we wsi założono w połowie XVIII wieku (przed 1763 rokiem). W połowie XIX wieku Wierzbowo liczyło 116 mieszkańców.

W 1919 roku na mocy traktatu wersalskiego wieś - wraz z całą Działdowszczyzną - przyznana została Rzeczpospolitej Polskiej. W 1939 roku znalazła się pod okupacją niemiecką.

Religia

Wieś znajduje się na terenie parafii rzymskokatolickiej w Narzymiu.

Ludzie związani z miejscowością

Zabytki

  • zespół dworsko–folwarczny: dwór z okresu międzywojennego, pozostałości parku dworskiego, brama z kamiennym ogrodzeniem z początku XX wieku
  • budynek szkoły z początku XX wieku, murowany

Bibliografia

Działdowo. Z dziejów miasta i powiatu, red. Wanda Korycka, Olsztyn 1966.
Mazury. Słownik stronniczy, ilustrowany, red. Waldemar Mierzwa, Dąbrówno 2008.
Statistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Ostpreussen, Commission bei Wilhelm Koch, Königsberg 1857.
Wojewódzka Ewidencja Zabytków [12.11.2013]
Strona Urzędu Gminy Iłowo–Osada [12.11.2013]
Bank Danych Lokalnych GUS [12.11.2013]
Verwaltungsgeschichte [12.11.2013]

Przypisy