Adalbert Prothmann: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
[wersja nieprzejrzana][wersja nieprzejrzana]
Linia 1: Linia 1:
 
{{Biogram infobox
 
{{Biogram infobox
  |imię i nazwisko      = Ks. Adalbert Prothmann  
+
  |imię i nazwisko      = Adalbert Prothmann  
 
  |imię i nazwisko org  =
 
  |imię i nazwisko org  =
 
  |pseudonim            =
 
  |pseudonim            =
 
  |grafika              = Prothmann.jpg
 
  |grafika              = Prothmann.jpg
  |opis grafiki        = Ks. Adalbert Prothmann<br/>źródło: Reprodukcja [http://kkozlowski.pl/ Krzysztof Kozłowski]
+
  |opis grafiki        = Ks. Adalbert Prothmann<br/>źródło: reprodukcja [http://kkozlowski.pl/ Krzysztof Kozłowski]
 
  |podpis              =  
 
  |podpis              =  
 
  |data urodzenia      = 15 czerwca 1876 r.
 
  |data urodzenia      = 15 czerwca 1876 r.
Linia 20: Linia 20:
 
  |www                  =
 
  |www                  =
 
}}
 
}}
 
+
'''Adalbert Prothmann''' (ur. 15 czerwca 1876 r. w [[Gajle|Gajlach]], zm. 4 lutego 1945 r.) – ksiądz włączony w poczet warmińskich męczenników, którzy zginęli śmiercią męczeńską podczas II wojny światowej.
'''Ks. Adalbert Prothmann''' (ur. 15 czerwca 1876 r., zm. 4 lutego 1945 r.) – włączony w poczet warmińskich męczenników, którzy zginęli śmiercią męczeńską podczas II wojny światowej.
+
 
<br/><br/>
 
<br/><br/>
 
== Życiorys ==  
 
== Życiorys ==  
===Sylwetka===
+
===Szkoła i wykształcenie===
Urodził się 15 czerwca 1876 r. w [[Gajle|Gajlach]]. Adalbert ukończył studia teologiczne w seminarium duchownym w [[Braniewo|Braniewie]]. Święcenia kapłańskie otrzymał 31 stycznia 1904 r. we [[Frombork|Fromborku]]. Pierwszą parafią, do której został skierowany do posługi duszpasterskiej były [[Świątki]]. Następnie pracował jeszcze w [[Głotowo|Głotowie]] i [[Lutry|Lutrach]]. W 1906 r. został przeniesiony do [[Bieniewo|Bieniewa]], gdzie przez 12 lat pracował jako wikariusz, a później – od 1918 r. – był tamtejszym administratorem.<br/>
+
Ukończył studia teologiczne w seminarium duchownym w [[Braniewo|Braniewie]]. Święcenia kapłańskie otrzymał 31 stycznia 1904 r. we [[Frombork|Fromborku]].  
Rok później został proboszczem [[Parafia pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Prositach|parafiii]] w [[Prosity|Prositach]], gdzie posługiwał tamtejszym wiernym przez 26 lat, aż do swojej męczeńskiej śmierci. Od 13 czerwca 1939 r. był również wicedziekanem dekanatu Jeziorany.<br/>
+
 
 +
===Praca===
 +
Pierwszą parafią, do której został skierowany do posługi duszpasterskiej, były [[Świątki]]. Następnie pracował w [[Głotowo|Głotowie]] i [[Lutry|Lutrach]].  
 +
 
 +
W 1906 r. został przeniesiony do [[Bieniewo|Bieniewa]], gdzie przez 12 lat pracował jako wikariusz, a później – od 1918 r. – był tamtejszym administratorem. Rok później został proboszczem [[Parafia pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Prositach|parafiii pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny]] w [[Prosity|Prositach]], gdzie pełnił posługę kapłańską przez 26 lat, aż do swojej męczeńskiej śmierci. Od 13 czerwca 1939 r. był również wicedziekanem dekanatu [[Jeziorany]].
 +
 
 
===Śmierć męczeńska===
 
===Śmierć męczeńska===
28 stycznia 1945 r. mieszkańcy wioski i okolic otrzymali rozkaz ewakuacji. Ks. Adalbert wraz z ojcem Teodorem Kortendieck MSC udali się do kościoła, by spożyć komunikanty. 29 stycznia odprawili ostatnią Mszę św. z udziałem sióstr katarzynek i nielicznych wiernych. Później wszyscy rozjechali się po gospodarstwach znajdujących się na koloniach.<br/>
+
28 stycznia 1945 r. mieszkańcy wioski i okolic otrzymali rozkaz ewakuacji. Ks. Adalbert wraz z ojcem Teodorem Kortendieckiem MSC udali się do kościoła, by spożyć komunikanty. 29 stycznia odprawili ostatnią mszę św. z udziałem sióstr katarzynek i nielicznych wiernych. Później wszyscy rozjechali się po gospodarstwach znajdujących się na koloniach wsi.
Ks. Prothmann wraz z kilkoma osobami i siostrami zakonnymi udali się do rodziny Kranichów. Gospodyni domu radziła kapłanowi, by ten włożył świeckie ubranie, lecz odmówił. Tego dnia żołnierze Armii Czerwonej zajęli Prosity wraz z koloniami. Pierwsze dni ich pobytu upłynęły na rabunkach, plądrowaniu gospodarstw, dokonywaniu gwałtów na niewinnych dziewczętach i kobietach.<br/>
+
 
4 lutego 1945 r., w niedzielę, miał być w parafii w Prositach odpust Matki Bożej Gromnicznej. Przed południem do gospodarstwa państwa Kranichów przyjechali sowieccy żołnierze. Do domu weszło dwóch z nich, żądając wydania kosztowności, w tym zegarków jednak już wcześniejszy żołnierze zrabowali już wszystko. To rozwścieczyło czerwonoarmistów. Przeszukiwali po kolei wszystkie pomieszczenia. Kiedy nie znaleźli niczego, jeden z nich nakazał proboszczowi wyjść na zewnątrz.
+
Ks. Prothmann wraz z kilkoma osobami i siostrami zakonnymi udali się do rodziny Kranichów. Gospodyni domu radziła kapłanowi, by ten włożył świeckie ubranie, lecz odmówił. Tego dnia żołnierze Armii Czerwonej zajęli Prosity wraz z koloniami. Pierwsze dni ich pobytu upłynęły na rabunkach, plądrowaniu gospodarstw, dokonywaniu gwałtów na dziewczętach i kobietach.
Wkrótce nakazano również wyjść ojcu Kortendieckiemu. Po krótkiej chwili do osób pozostających w domu dobiegły odgłosy wystrzałów. Potem Rosjanie strzelili jeszcze w okno pokoju, jednak kule nie zraniły nikogo. Gdy po chwili siostry katarzynki wyszły z pokoju, znalazły obydwóch kapłanów siedzących w sieni na ławce, opartych o ścianę, zbroczonych krwią. Ojciec Teodor skonał w ciągu kilku chwil, ks. Adalbert w ciągu 15 minut. Siostry uklękły. Długo modliły się w intencji zabitych kapłanów. Potem s. M. Teodora CSC pobiegła do sąsiednich gospodarzy i przyprowadziła kilku mężczyzn, którzy przenieśli ciała zabitych kapłanów do pokoju. Tam ciała spoczywały 14 dni, aż do czasu uzyskania zezwolenia na pochówek na cmentarzu.<br/>
+
 
18 lutego 1945 r. siostry uzyskały pozwolenie na pochowanie zmarłych kapłanów w zbiorowej mogile z 30-40 parafianami, zastrzelonymi mniej więcej w tym samym czasie. Dopiero wiosną 1945 r. wydobyto ciało śp. ks. Adalberta Prothmanna ze zbiorowej mogiły i pochowano w grobie.<br/>
+
4 lutego 1945 r., w niedzielę, miał być w parafii w Prositach [[odpust]] Matki Bożej Gromnicznej. Przed południem do gospodarstwa rodziny Kranichów przyjechali sowieccy żołnierze. Do domu weszło dwóch z nich, żądając wydania kosztowności, w tym zegarków, jednak już wcześniej inni żołnierze zrabowali wszystko. To rozwścieczyło czerwonoarmistów. Przeszukiwali po kolei wszystkie pomieszczenia. Kiedy nie znaleźli niczego wartościowego, jeden z nich nakazał proboszczowi wyjść na zewnątrz. Wkrótce nakazano również wyjść ojcu Kortendieckiemu. Po krótkiej chwili do uszu osób pozostających w domu dobiegły odgłosy wystrzałów. Potem Rosjanie strzelili jeszcze w okno pokoju, jednak kule nie zraniły nikogo. Gdy po chwili siostry katarzynki wyszły z pokoju, znalazły obu kapłanów siedzących w sieni na ławce, opartych o ścianę, zbroczonych krwią. Ojciec Teodor skonał w ciągu kilku chwil, ks. Adalbert w ciągu 15 minut. Siostry uklękły. Długo modliły się w intencji zabitych kapłanów. Potem s. M. Teodora CSC pobiegła do sąsiednich gospodarzy i przyprowadziła kilku mężczyzn, którzy przenieśli ciała zabitych kapłanów do pokoju. Tam ciała spoczywały 14 dni, aż do czasu uzyskania zezwolenia na pochówek na cmentarzu.
 +
 
 +
18 lutego 1945 r. siostry uzyskały pozwolenie na pochowanie zmarłych kapłanów w zbiorowej mogile z ok. 30-40 parafianami zastrzelonymi mniej więcej w tym samym czasie. Dopiero wiosną 1945 r. wydobyto ciało śp. ks. Adalberta Prothmanna ze zbiorowej mogiły i pochowano w grobie.<br/>
  
 
== Bibliografia ==
 
== Bibliografia ==
Linia 42: Linia 48:
 
[[Kategoria: Bisztynek (gmina miejsko-wiejska)|Prothmann, Adalbert]]
 
[[Kategoria: Bisztynek (gmina miejsko-wiejska)|Prothmann, Adalbert]]
 
[[Kategoria: Warmińscy męczennicy|Prothmann, Adalbert]]
 
[[Kategoria: Warmińscy męczennicy|Prothmann, Adalbert]]
[[Kategoria: 1900-1945|Prothmann, Adalbert]]
+
[[Kategoria: 1919-1945|Prothmann, Adalbert]]

Wersja z 09:53, 28 sty 2015

Adalbert Prothmann

Ks. Adalbert Prothmannźródło: reprodukcja Krzysztof Kozłowski
Ks. Adalbert Prothmann
źródło: reprodukcja Krzysztof Kozłowski
Data i miejsce urodzenia 15 czerwca 1876 r.
Gajle
Data śmierci 4 lutego 1945 r.
Przyczyna śmierci śmierć męczeńska

Adalbert Prothmann (ur. 15 czerwca 1876 r. w Gajlach, zm. 4 lutego 1945 r.) – ksiądz włączony w poczet warmińskich męczenników, którzy zginęli śmiercią męczeńską podczas II wojny światowej.

Życiorys

Szkoła i wykształcenie

Ukończył studia teologiczne w seminarium duchownym w Braniewie. Święcenia kapłańskie otrzymał 31 stycznia 1904 r. we Fromborku.

Praca

Pierwszą parafią, do której został skierowany do posługi duszpasterskiej, były Świątki. Następnie pracował w Głotowie i Lutrach.

W 1906 r. został przeniesiony do Bieniewa, gdzie przez 12 lat pracował jako wikariusz, a później – od 1918 r. – był tamtejszym administratorem. Rok później został proboszczem parafiii pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Prositach, gdzie pełnił posługę kapłańską przez 26 lat, aż do swojej męczeńskiej śmierci. Od 13 czerwca 1939 r. był również wicedziekanem dekanatu Jeziorany.

Śmierć męczeńska

28 stycznia 1945 r. mieszkańcy wioski i okolic otrzymali rozkaz ewakuacji. Ks. Adalbert wraz z ojcem Teodorem Kortendieckiem MSC udali się do kościoła, by spożyć komunikanty. 29 stycznia odprawili ostatnią mszę św. z udziałem sióstr katarzynek i nielicznych wiernych. Później wszyscy rozjechali się po gospodarstwach znajdujących się na koloniach wsi.

Ks. Prothmann wraz z kilkoma osobami i siostrami zakonnymi udali się do rodziny Kranichów. Gospodyni domu radziła kapłanowi, by ten włożył świeckie ubranie, lecz odmówił. Tego dnia żołnierze Armii Czerwonej zajęli Prosity wraz z koloniami. Pierwsze dni ich pobytu upłynęły na rabunkach, plądrowaniu gospodarstw, dokonywaniu gwałtów na dziewczętach i kobietach.

4 lutego 1945 r., w niedzielę, miał być w parafii w Prositach odpust Matki Bożej Gromnicznej. Przed południem do gospodarstwa rodziny Kranichów przyjechali sowieccy żołnierze. Do domu weszło dwóch z nich, żądając wydania kosztowności, w tym zegarków, jednak już wcześniej inni żołnierze zrabowali wszystko. To rozwścieczyło czerwonoarmistów. Przeszukiwali po kolei wszystkie pomieszczenia. Kiedy nie znaleźli niczego wartościowego, jeden z nich nakazał proboszczowi wyjść na zewnątrz. Wkrótce nakazano również wyjść ojcu Kortendieckiemu. Po krótkiej chwili do uszu osób pozostających w domu dobiegły odgłosy wystrzałów. Potem Rosjanie strzelili jeszcze w okno pokoju, jednak kule nie zraniły nikogo. Gdy po chwili siostry katarzynki wyszły z pokoju, znalazły obu kapłanów siedzących w sieni na ławce, opartych o ścianę, zbroczonych krwią. Ojciec Teodor skonał w ciągu kilku chwil, ks. Adalbert w ciągu 15 minut. Siostry uklękły. Długo modliły się w intencji zabitych kapłanów. Potem s. M. Teodora CSC pobiegła do sąsiednich gospodarzy i przyprowadziła kilku mężczyzn, którzy przenieśli ciała zabitych kapłanów do pokoju. Tam ciała spoczywały 14 dni, aż do czasu uzyskania zezwolenia na pochówek na cmentarzu.

18 lutego 1945 r. siostry uzyskały pozwolenie na pochowanie zmarłych kapłanów w zbiorowej mogile z ok. 30-40 parafianami zastrzelonymi mniej więcej w tym samym czasie. Dopiero wiosną 1945 r. wydobyto ciało śp. ks. Adalberta Prothmanna ze zbiorowej mogiły i pochowano w grobie.

Bibliografia

olsztyn.gosc.pl [15.11.2014]