Dworzec w Gutkowie: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
[wersja zweryfikowana][wersja zweryfikowana]
(Bibliografia)
 
Linia 6: Linia 6:
 
  |dopełniacz wsi        = Gutkowa
 
  |dopełniacz wsi        = Gutkowa
 
  |zdjęcie              = Gutkowo_dworzec.jpg   
 
  |zdjęcie              = Gutkowo_dworzec.jpg   
  |opis zdjęcia          = Dworzec w Gutkowie, ob. przy ul. Sokolej w Olsztynie
+
  |opis zdjęcia          = Dworzec w Gutkowie, ob. przy ul. Sokolej w Olsztynie.<br>Fot. Adam Płoski.
 
  |rodzaj miejscowości  =
 
  |rodzaj miejscowości  =
 
  |województwo          = warmińsko-mazurskie  
 
  |województwo          = warmińsko-mazurskie  
Linia 41: Linia 41:
  
 
W otoczeniu dworca zachowany jest także starodrzew oraz szpaler będący pozostałością alei dojazdowej do dworca. W obrębie stacji kolejowej istnieją także historyczne, kolejowe budynki gospodarcze oraz mieszkalne przeznaczone pierwotnie dla rodzin kolejarskich (ul. Sokola 5, 7, 9), a także dwie nastawnie (ul. Bażantowa, I. Łukasiewicza).
 
W otoczeniu dworca zachowany jest także starodrzew oraz szpaler będący pozostałością alei dojazdowej do dworca. W obrębie stacji kolejowej istnieją także historyczne, kolejowe budynki gospodarcze oraz mieszkalne przeznaczone pierwotnie dla rodzin kolejarskich (ul. Sokola 5, 7, 9), a także dwie nastawnie (ul. Bażantowa, I. Łukasiewicza).
[[Plik:Gutkowo_stacja kolejowa.jpg|290px|right|thumb|Budynki mieszkalne na stacji kolejowej w Gutkowie]]
+
[[Plik:Gutkowo_stacja kolejowa.jpg|290px|right|thumb|Budynki mieszkalne na stacji kolejowej w Gutkowie. Fot. Adam Płoski.]]
 
== Zobacz też==
 
== Zobacz też==
 
[http://stacjekolejowe.pl/gutkowo/ stacjekolejowe.pl] [08.02.2015]<br/>
 
[http://stacjekolejowe.pl/gutkowo/ stacjekolejowe.pl] [08.02.2015]<br/>

Aktualna wersja na dzień 13:45, 16 mar 2015

Dworzec w Gutkowie

Dworzec w Gutkowie, ob. przy ul. Sokolej w Olsztynie.Fot. Adam Płoski.
Dworzec w Gutkowie, ob. przy ul. Sokolej w Olsztynie.
Fot. Adam Płoski.
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat Olsztyn
Gmina Olsztyn
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Dworzec w Gutkowie
Dworzec w Gutkowie
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Dworzec w Gutkowie
Dworzec w Gutkowie
Ziemia

Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}|type:city }

Dworzec w Gutkowie – jeden z ostatnich istniejących na terenie Warmii i Mazur dworców kolejowych reprezentujących typ tzw. dworców barakowych, wznoszonych w Prusach na liniach bocznych, oddawanych do użytku w latach 80. i 90. XIX w.

Historia

Dworzec w Gutkowie został wzniesiony w 1883 r. w związku z uruchomieniem linii kolejowej OlsztynMorąg, na trasie której znajdowała się ówczesna podolsztyńska wieś Gutkowo. Rok później otwarto trasę Gutkowo – Dobre MiastoOrnetaPieniężno – Kobbelbude (ob. Swietłoje), która połączyła Olsztyn ze stolicą prowincji dawnych Prus Wschodnich, tj. Królewcem. Gutkowo stało się wówczas istotnym składnikiem olsztyńskiego węzła kolejowego.

W obrębie stacji w Gutkowie jako pierwszy wzniesiono budynek dworca połączony ze spedycją kolejową oraz sąsiedni budynek mieszkalny połączony z budynkiem gospodarczym (ul. Sokola 5). W kolejnych latach stacje rozbudowano o budynki mieszkalne, gospodarcze i dwie nastawnie. Wg ówczesnej nomenklatury dworzec w Gutkowie zaliczał się do dworców 3 klasy.

Po drugiej wojnie światowej połączenie Olsztyn – Gutkowo – Orneta zostało uruchomione jako pierwsze w województwie olsztyńskim. Pociąg przejechał na tym odcinku już 2 marca 1945 r. Dworzec w Gutkowie stracił na znaczeniu, kiedy do Gutkowa zaczęła docierać komunikacja miejska z Olsztyna (część wsi Gutkowo włączono w granice miasta Olsztyna w 1987 r.). Dworzec pozostawał czynny do 1993 r.; kasa z poczekalnią kilka lat dłużej (działała jeszcze w latach 2000–2004). W związku z dewastacją i próbami podpalenia budynek dworca został zamknięty na stałe przed dostępem osób postronnych.

Budynki stacji kolejowej

Dworce kolejowe typu barakowego budowano jako obiekty parterowe, głównie w konstrukcji szkieletowej z wypełnieniem ceglanym (tzw. mur pruski), elewacje oszalowując pionowo deskami. Większość tego typu dworców była z czasem modernizowana i rozbudowywana, co wiązało się zwykle z ich rozbiórką. Zachowany dworzec w Gutkowie jest jednym z ostatnich tego typu obiektów w regionie. Tworzy on zwartą bryłę z dostawionym do niego budynkiem spedycji z rampą, w którym zachowały się historyczne wrota, okna oraz koniowiązy w jednej ze ścian.

W otoczeniu dworca zachowany jest także starodrzew oraz szpaler będący pozostałością alei dojazdowej do dworca. W obrębie stacji kolejowej istnieją także historyczne, kolejowe budynki gospodarcze oraz mieszkalne przeznaczone pierwotnie dla rodzin kolejarskich (ul. Sokola 5, 7, 9), a także dwie nastawnie (ul. Bażantowa, I. Łukasiewicza).

Budynki mieszkalne na stacji kolejowej w Gutkowie. Fot. Adam Płoski.

Zobacz też

stacjekolejowe.pl [08.02.2015]

Bibliografia

Archiwum Biura Miejskiego Konserwatora Zabytków w Olsztynie.
A. Piątkowski, Kolej Wschodnia w latach 1842-1880. Z dziejów transportu kolejowego na Pomorzu Wschodnim, Olsztyn 1996.
J. Sikorski, Rozwój przestrzenny miasta, [w:] S. Achremczyk, W. Ogrodziński (red.), Olsztyn 1353-2003, Olsztyn 2003.