Pietrzwałd: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
Skocz do: nawigacja, szukaj
[wersja zweryfikowana][wersja zweryfikowana]
 
(Nie pokazano 4 wersji utworzonych przez 4 użytkowników)
Linia 30: Linia 30:
 
}}<br/>
 
}}<br/>
 
''' Pietrzwałd''' (niem. ''Peterswalde'') – wieś sołecka położona w [[Województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko–mazurskim]], w [[Powiat ostródzki|powiecie ostródzkim]], w [[Ostróda (gmina wiejska)|gminie Ostróda]].
 
''' Pietrzwałd''' (niem. ''Peterswalde'') – wieś sołecka położona w [[Województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko–mazurskim]], w [[Powiat ostródzki|powiecie ostródzkim]], w [[Ostróda (gmina wiejska)|gminie Ostróda]].
W latach 1973–1976 miejscowość była siedzibą [[Gmina Pietrzwałd| gminy Pietrzwałd]]. W latach 1975–1998 miejscowość [[Podział administracyjny |administracyjnie]] należała do [[Województwo olsztyńskie|województwa olsztyńskiego]]. W 2010 roku wieś liczyła 483 mieszkańców<ref>łącznie Pietrzwałd i [[Kaczeniec]]</ref>. Obecnie funkcję sołtysa sprawuje [[Henryk Malik]]<ref> [http://www.bip.gminaostroda.pl/modules.php?name=Sections&op=viewarticle&artid=625/ Strona Urzędu Gminy Ostróda] [29.08.2013]</ref>.
+
W latach 1973–1976 miejscowość była siedzibą [[Gmina Pietrzwałd| gminy Pietrzwałd]]. W latach 1975–1998 miejscowość [[Podział administracyjny |administracyjnie]] należała do [[Województwo olsztyńskie|województwa olsztyńskiego]]. W 2010 roku wieś liczyła 483 mieszkańców<ref>łącznie Pietrzwałd i [[Kaczeniec]]</ref>. Obecnie funkcję sołtysa sprawuje [[Marcin Jabłonowski]]<ref> [http://www.bip.gminaostroda.pl/modules.php?name=Sections&op=viewarticle&artid=625/ Strona Urzędu Gminy Ostróda] </ref>.
 
<br/><br/>
 
<br/><br/>
  
== Charakterystyka fizjograficzna ==
+
== Położenie ==
 
Miejscowość położona jest na [[Mazury Zachodnie|Mazurach Zachodnich]] ([[Pojezierze Iławsko–Ostródzkie]]), w odległości 18 km na południowy zachód od [[Ostróda|Ostródy]].
 
Miejscowość położona jest na [[Mazury Zachodnie|Mazurach Zachodnich]] ([[Pojezierze Iławsko–Ostródzkie]]), w odległości 18 km na południowy zachód od [[Ostróda|Ostródy]].
 
<br/>
 
<br/>
Linia 65: Linia 65:
 
*[[Szlak Grunwaldzki: Waplewo - Samborowo|Szlak Grunwaldzki: Waplewo – Samborowo]] – niebieski szlak pieszy o długości 60,80 km – przebieg trasy: [[Waplewo (gmina Olsztynek) |Waplewo]] – [[Sitno]] – [[Ulnowo]] – [[Grunwald]] – [[Samin]] – [[Marcinkowo (gmina Grunwald)|Marcinkowo]] – [[Dylewo]] – [[Jezioro Francuskie]] – Pietrzwałd – [[Naprom]] – [[Samborowo]]
 
*[[Szlak Grunwaldzki: Waplewo - Samborowo|Szlak Grunwaldzki: Waplewo – Samborowo]] – niebieski szlak pieszy o długości 60,80 km – przebieg trasy: [[Waplewo (gmina Olsztynek) |Waplewo]] – [[Sitno]] – [[Ulnowo]] – [[Grunwald]] – [[Samin]] – [[Marcinkowo (gmina Grunwald)|Marcinkowo]] – [[Dylewo]] – [[Jezioro Francuskie]] – Pietrzwałd – [[Naprom]] – [[Samborowo]]
 
*szlak rowerowy o długości 67 km – przebieg trasy: Waplewo – [[Jadamowo]] – Sitno – [[Łubianek]] – [[Łubian]] – Ulnowo – Grunwald – Samin – [[Jezioro Dąbrówno]] – Dylewo-Góra Dylewska – Pietrzwałd – Samborowo
 
*szlak rowerowy o długości 67 km – przebieg trasy: Waplewo – [[Jadamowo]] – Sitno – [[Łubianek]] – [[Łubian]] – Ulnowo – Grunwald – Samin – [[Jezioro Dąbrówno]] – Dylewo-Góra Dylewska – Pietrzwałd – Samborowo
*czerwony szlak turystyczny ([[Pętla na Dylewską Górę |"Pętla na Dylewską Górę"]]) – przebieg trasy: [[Brzydowo]] – [[Kraplewo]] – [[Dziadyk]] – [[Ryn]] – [[Bednarka]] – [[Miejska Wola]] – [[Dylewska Góra]] – [[Wysoka Wieś]] – Pietrzwałd – [[Rudno]] – Brzydowo
+
*czerwony szlak turystyczny ([[Pętla na Dylewską Górę |"Pętla na Dylewską Górę"]]) – przebieg trasy: [[Brzydowo (gmina Ostróda)]] – [[Kraplewo]] – [[Dziadyk]] – [[Ryn]] – [[Bednarka]] – [[Miejska Wola]] – [[Dylewska Góra]] – [[Wysoka Wieś]] – Pietrzwałd – [[Rudno]] – Brzydowo
  
 
==Przyroda==
 
==Przyroda==
W pobliżu miejscowości znajduje się [[Rezerwat Jezioro Francuskie |Rezerwat Przyrody "Jezioro Francuskie"]], a także pomniki przyrody - [[Głaz narzutowy "Kamień Ofiarny" ("Pogański Kamień") |głaz narzutowy "Kamień Ofiarny" ("Pogański Kamień")]] i [[Głaz narzutowy w Leśnictwie Dylewska Góra |głaz narzutowy w Leśnictwie Dylewska Góra]].
+
W pobliżu miejscowości znajduje się [[Rezerwat Jezioro Francuskie |Rezerwat Przyrody "Jezioro Francuskie"]], a także pomniki przyrody - [[Głaz narzutowy "Kamień Ofiarny" ("Pogański Kamień") |głaz narzutowy "Kamień Ofiarny" ("Pogański Kamień")]] i [[Głaz narzutowy w leśnictwie Dylewska Góra |głaz narzutowy w leśnictwie Dylewska Góra]].
 
<br/>
 
<br/>
  
Linia 75: Linia 75:
  
 
== Bibliografia ==
 
== Bibliografia ==
#Darmochwał Tomasz, Rumiński Marek Jacek, ''Warmia. Mazury'', Białystok 1998.
+
Darmochwał Tomasz, Rumiński Marek Jacek, ''Warmia. Mazury'', Białystok 1998.<br/>
#''Mazury. Słownik stronniczy, ilustrowany'', red. Waldemar Mierzwa, Dąbrówno 2008.
+
''Mazury. Słownik stronniczy, ilustrowany'', red. Waldemar Mierzwa, Dąbrówno 2008.<br/>
#''Ostróda. Z dziejów miasta i okolic'',  red. Andrzej Wakar i in., Olsztyn 1976.
+
''Ostróda. Z dziejów miasta i okolic'',  red. Andrzej Wakar i in., Olsztyn 1976.<br/>
#''Warmia i Mazury. Przewodnik ilustrowany'', red. Marcin Kuleszo, Barbara Wojczulanis, Olsztyn 2001.
+
''Warmia i Mazury. Przewodnik ilustrowany'', red. Marcin Kuleszo, Barbara Wojczulanis, Olsztyn 2001.<br/>
#[http://www.stat.gov.pl/bdl/app/samorzad_m.dims/ Bank Danych Lokalnych GUS] [10.08.2013]
+
[http://www.stat.gov.pl/bdl/app/samorzad_m.dims/ Bank Danych Lokalnych GUS] [10.08.2013]<br/>
#[http://www.verwaltungsgeschichte.de/osterode.html/ Deutsche Verwaltungsgeschichte] [10.08.2013]
+
[http://www.verwaltungsgeschichte.de/osterode.html/ Deutsche Verwaltungsgeschichte] [10.08.2013]<br/>
#[http://www.rowery.olsztyn.pl/wiki/?do=search&id=pietrzwa%C5%82d/ Olsztyńska Strona Rowerowa] [10.08.2013]
+
[http://www.rowery.olsztyn.pl/wiki/?do=search&id=pietrzwa%C5%82d/ Olsztyńska Strona Rowerowa] [10.08.2013]<br/>
#[http://www.wuoz.olsztyn.pl/ Wojewódzka Ewidencja Zabytków] [10.08.2013]
+
[http://www.wuoz.olsztyn.pl/ Wojewódzka Ewidencja Zabytków] [10.08.2013]
  
 
{{Przypisy}}
 
{{Przypisy}}

Aktualna wersja na dzień 09:56, 10 cze 2016

Pietrzwałd

Rodzaj miejscowości wieś sołecka
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat ostródzki
Gmina Ostróda
Liczba ludności (2010) 483
Strefa numeracyjna (+48) 89
Kod pocztowy 14-100 Ostróda
Tablice rejestracyjne NOS
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Pietrzwałd
Pietrzwałd
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Pietrzwałd
Pietrzwałd
Ziemia

{{#invoke:Koordynaty|szablon}}


Pietrzwałd (niem. Peterswalde) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Ostróda. W latach 1973–1976 miejscowość była siedzibą gminy Pietrzwałd. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. W 2010 roku wieś liczyła 483 mieszkańców[1]. Obecnie funkcję sołtysa sprawuje Marcin Jabłonowski[2].

Położenie

Miejscowość położona jest na Mazurach Zachodnich (Pojezierze Iławsko–Ostródzkie), w odległości 18 km na południowy zachód od Ostródy.

Dzieje miejscowości

W 1363 roku Winrich von Kniprode nadał niejakiemu Glabocie i Günterowi oraz sołtysowi Piotrowi 60 łanów w Pietrzwałdzie. W roku 1366 otrzymali oni potwierdzenie nadania własności. W 1453 roku do Związku Pruskiego przystąpili pruscy właściciele majątku. W 1591 roku bez zgody księcia wybudowano kościół. W celu uzyskania zgody na założenie parafii wolni kmiecie udali się do Królewca. Starosta jednak nie wyraził zgody, a za nieposłuszeństwo osadził w więzieniu 12 kmieci. Mieszkańcom Pietrzwałdu pozwolono jednak utrzymać na posadzie nauczyciela szkoły wyznaniowej, który wygłaszał również kazania i udzielał ostatniej posługi zmarłym. W 1621 roku w Pietrzwałdzie mieszkali wyłącznie Polacy. W 1640 roku geometra Stefan Dombrowski otrzymał nadanie ziemskie w Pietrzwałdzie z prawem warzenia piwa i spirytusu. Na początku XVIII wieku wybudowano nowy drewniany kościół.

Aktualnie wieś jest siedzibą sołectwa.


Liczba mieszkańców w poszczególnych okresach:

  • 1820 r. – 225 osób
  • 1880 r. – 837 osób
  • 1939 r. – 688 osób

Szkolnictwo

Religia

We wsi znajduje się siedziba parafii rzymskokatolickiej.

Zabytki

  • drewniany barokowy kościół, zbudowany w początkach XVII wieku; zachowany barokowy ołtarz główny z początku XVIII wieku, dzwony z 1614 i 1753 roku (obiekt wpisany do wojewódzkiego rejestru zabytków)
  • dawny cmentarz ewangelicki – wpisany do wojewódzkiego rejestru zabytków

Turystyka

Przyroda

W pobliżu miejscowości znajduje się Rezerwat Przyrody "Jezioro Francuskie", a także pomniki przyrody - głaz narzutowy "Kamień Ofiarny" ("Pogański Kamień") i głaz narzutowy w leśnictwie Dylewska Góra.

Ludzie związani z miejscowością

Bibliografia

Darmochwał Tomasz, Rumiński Marek Jacek, Warmia. Mazury, Białystok 1998.
Mazury. Słownik stronniczy, ilustrowany, red. Waldemar Mierzwa, Dąbrówno 2008.
Ostróda. Z dziejów miasta i okolic, red. Andrzej Wakar i in., Olsztyn 1976.
Warmia i Mazury. Przewodnik ilustrowany, red. Marcin Kuleszo, Barbara Wojczulanis, Olsztyn 2001.
Bank Danych Lokalnych GUS [10.08.2013]
Deutsche Verwaltungsgeschichte [10.08.2013]
Olsztyńska Strona Rowerowa [10.08.2013]
Wojewódzka Ewidencja Zabytków [10.08.2013]

Przypisy