Brusiny

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
Brusiny

Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat iławski
Gmina Susz
Liczba ludności (2010) 95
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Brusiny
Brusiny
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Brusiny
Brusiny
Ziemia

Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}|type:city }

Brusiny (niem. Gross Brausen) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie iławskim, w gminie Susz. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa elbląskiego. Miejscowość w 2010 r. liczyła 95 mieszkańców. Obecnie funkcję sołtysa sprawuje Agnieszka Ziętarska[1].

Położenie

Wieś położona jest w zachodniej części województwa warmińsko-mazurskiego, na Pojezierzu Iławskim, 19 km na północny zachód od Iławy i 6 km na południowy wschód od Susza, na północ od drogi wojewódzkiej nr 521.

Dzieje miejscowości

Miejscowość została założona w 1338 r. Zasadźca wsi otrzymał karczmę w dożywotnie użytkowanie.

Brusiny uległy zniszczeniu w okresie wojny trzynastoletniej. Opuszczone grunty włączono do domeny lennej zakonu krzyżackiego.

Po 1700 r. wieś stała się własnością rodu von Auerswald, do którego należały Pławty Wielkie, Trupel, Ulnowo i Trumiejki. W połowie XVIII w. majątek wraz z folwarkiem Fabiany znalazł się w rękach rodziny von Besler. W XIX w. Karol Wilhelm Johann von Besler wybudował miejscową szkołę, on też w latach 1805–1830 sprawował urząd landrata suskiego. W 1885 r. wieś i majątek obejmowały obszar 653 ha uprawnych gruntów, 112 ha łąk oraz 238 ha lasów. W tym czasie Brusiny oraz folwark Brusiny Małe zakupił Elard von Oldenburg.

W 1928 r. wzniesiono nowy szkolny budynek wraz z mieszkaniem nauczyciela (w tym czasie był nim niejaki Rudolf Willer).

Liczba mieszkańców i budynków mieszkalnych w następujących latach wynosiła:

  • 1817 – 192 osoby, 17 domów
  • 1831 – 205 osób, 20 domów
  • 1864 – 156 osób, 12 domów
  • 1871 – 152 osoby, 12 domów
  • 1885 – 150 osób, 11 domów
  • 1895 – 140 osób, 9 domów
  • 1905 – 140 osób, 9 domów

Religia

Wieś znajduje się na terenie parafii rzymskokatolickiej pw. Matki Bożej Częstochowskiej w Redakach.

Zabytki

  • Dwór z pierwszej poł. XIX w.

Przypisy

  1. bip.susz.sisco.info [05.03.2014]

Bibliografia

Iława. Z dziejów miasta i powiatu, red. Andrzej Wakar, Olsztyn 1972.
Niesiobędzki Wiesław, Powiat iławski. Dzieje, zabytki, pejzaż i kultura. Szkice historyczne, wyd. II, poprawione i poszerzone, Iława 2008.
Statistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Westpreussen, Commission bei Leon Saunier, Danzig und Elbing 1858.
Plan rozwoju lokalnego gminy i miasta Susz, bip.susz.sisco.info [05.03.2014]
Bank Danych Lokalnych GUS [05.03.2014]
verwaltungsgeschichte.de [05.03.2014]