Grądowy Młyn

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
Grądowy Młyn

Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat elbląski
Gmina Rychliki
Sołectwo Rychliki
Liczba ludności (2010) 403
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Grądowy Młyn
Grądowy Młyn
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Grądowy Młyn
Grądowy Młyn
Ziemia

Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}|type:city }


Grądowy Młyn (niem. Grundmühle) – wieś niesołecka, położona w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie elbląskim, w gminie Rychliki. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa elbląskiego. Miejscowość w 2010 roku liczyła 403 mieszkańców[1].

Położenie

Wieś leży w północno–zachodniej części województwa warmińsko–mazurskiego, na obszarze Wysoczyzny Elbląskiej.

Dzieje miejscowości

Pierwsze wzmianki na temat wsi jako osady młyńskiej pochodzą z XV wieku; kolejna datowana jest na rok 1601. W ciągu kilku stuleci (XV-XIX wiek) w skład zespołu młyńskiego w Grądowym Młynie wchodziła grobla z systemem upustów i kanałów, a także staw młyński z kanałem przelewowym oraz dom młynarza, wybudowany na początku XIX wieku. W 1847 roku ze względu na erupcję wody ze studni artezyjskiej zaszła konieczność rozebrania większej części zabudowań młyńskich. Jeszcze w XIX wieku wzniesiono jednak nowe i zabezpieczono je nową groblą. Młyn na przestrzeni dziejów odgrywał bardzo ważną rolę zarówno dla majątku w Wysokiej, jak i dla całej okolicy.

W początkach XX wieku (1908 r. i około 1920 roku) młyn został unowocześniony – do jego napędu używano wody, pary i silnika. Podczas II wojny światowej podłączono go do sieci elektrycznej i zamontowano nowy silnik. Młyn zatrudniał wówczas dziesięć osób (zarządca, księgowy, kowal, kierowca ciężarówki, wagowy i pięciu robotników). Działał tu również sklep z towarami codziennej konsumpcji. Młyn został zajęty 22 stycznia 1945 roku przez radzieckich spadochroniarzy.

Młyn w Grądowym Młynie działał do lat 70. XX wieku, gdy został sprzedany prywatnej osobie. Wkrótce potem został rozebrany, a zabudowania zdewastowane. Obecnie zachowały się mury budynku administracyjno–gospodarczego z napisem Grundmühle 1908.

Zabytki

  • pozostałości młyna z XV–XIX wieku, zmodernizowanego w pierwszej połowie XX wieku

Bibliografia

Pasłęk. Z dziejów miasta i okolic 1297-1997, red. Józef Włodarski, Pasłęk 1997.
Strona Gminy Rychliki [12.11.2013]
Bank Danych Lokalnych GUS [12.11.2013]

Przypisy

  1. łącznie Wysoka, Grądowy Młyn i Powodowo.