Jegławki

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
Jegławki

Pałac w Jegławkach.Fot. Mieczysław Kalski
Pałac w Jegławkach.
Fot. Mieczysław Kalski
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat kętrzyński
Gmina Srokowo
Sołectwo Wilczyny
Liczba ludności (2010) 308[1]
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Jegławki
Jegławki
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Jegławki
Jegławki
Ziemia

Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}|type:city }

Źródło: Archiwum Andrzeja Cieślaka

Jegławki (niem. Jäglack) – wieś niesołecka położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie kętrzyńskim, w gminie Srokowo. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. Miejscowość w 2010 roku liczyła 308 mieszkańców (łącznie ze Starymi Jegławkami). Wieś wchodzi w skład sołectwa Wilczyny, w którym funkcję sołtysa obecnie sprawuje Małgorzata Dwulat[2].

Położenie

Miejscowość leży w odległości 6 km na północny zachód od Srokowa.

Dzieje miejscowości

Wieś założono dokładnie 3 październia 1422 roku jako wieś drobnoszlachecką na prawie chełmińskim o wyraźnie pruskim charakterze. We wsi działał młyn, którego właściciele nie byli zwolnieni z obowiązku płacenia czynszu. W XVI stuleciu, w okresie wojny polsko-krzyżackiej, miejscowość nie uniknęła poważnych zniszczeń. W 1785 roku wieś składała się z 17 budynków mieszkalnych. W 1817 roku w Jegławkach mieszkało 181 osób żyjących w 15 domostwach.

Od 1821 do 1945 roku wieś stanowiła własność rodziny Siegfriedów. W roku 1848 wzniosła ona w Jegławkach pałac w stylu neogotyckim, nawiązującym do architektury angielskiej czasów Tudorów oraz sztuki włoskiej. Około 1890 roku mieszkańcy wsi należeli do polskiej gminy kościelnej z siedzibą w Srokowie. W czasie I wojny światowej, na przełomie sierpnia i września 1914 roku, w majątku stacjonowały wojska rosyjskie. Wieś uniknęła zniszczeń, jednak żołnierze zabrali dużą ilość żywności oraz żywy inwentarz (konie, bydło). Przerażeni mieszkańcy znaleźli w tym okresie schronienie w pałacowych murach. Przy wjeździe do parku w 1923 roku ustawiono pomnik upamiętniający poległych w latach 1914–1918. Przed 1945 rokiem majątek był dzierżawiony przez Gerharda Kiehla, prezesa Towarzystwa Gospodarki Rolnej w Barcianach.

Po zakończeniu II wojny światowej na terenie majątku powstał PGR. W 1973 roku wieś i PGR wchodziły w skład sołectwa Wilczyny. W tym czasie w miejscowości działało przedszkole, czteroklasowa szkoła podstawowa, punkt biblioteczny, a także sala kinowa na 50 miejsc.

Ludzie związani z miejscowością

  • Arno Surmiński (ur. 1934) – urodzony w Jegławkach prawnik i dziennikarz, autor ponad 20 książek, m.in. przetłumaczonej na język polski Wsi w Prusach Wschodnich. Książka jest poświęcona przeszłości Jegławek ukazywanej z perspektywy wspomnieniowej.

Zabytki

  • neogotycki pałac wzniesiony w 1848 roku: obecnie budowla należy do osoby prywatnej
  • park pałacowy z XIX wieku, na którego terenie odnaleziono ślady staropruskiego grodziska
  • zabudowania folwarczne z przełomu XIX i XX wieku: 2 magazyny, 2 chlewy, kurnik, stodoła, kuźnia, budynki gospodarcze
  • drewniany wiatrak z 2. połowy XIX wieku
  • pomnik wojenny z okresu I wojny światowej poświęcony poległym mieszkańcom wsi i okolic

Przypisy

  1. Łącznie: Jegławki i Stare Jegławki.
  2. bip.warmia.mazury.pl [05.03.2014]

Bibliografia

Jackiewicz-Garniec Małgorzata, Garniec Mirosław, Pałace i dwory dawnych Prus Wschodnich, Olsztyn 1999.
Kętrzyn. Z dziejów miasta i okolic, przewodniczący komitetu redakcyjnego Andrzej Wakar, Olsztyn 1978.
Licharewa Zofia, Kętrzyn. Z dziejów miasta i powiatu, Olsztyn 1962.
Mazury. Słownik stronniczy, ilustrowany, red. Waldemar Mierzwa, Dąbrówno 2008.
Warmia i Mazury. Przewodnik ilustrowany, red. Marcin Kuleszo, Barbara Wojczulanis, Olsztyn 2001.
Bank Danych Lokalnych GUS [10.03.2014]
Ciekawe Mazury.pl [10.03.2014]
Wojewódzka ewidencja zabytków [05.03.2014]
Jegławki. Wieś w Prusach Wschdonich [10.03.2014]
Portal gminy Srokowo [10.03.2014]
Gmina Srokowo i okolice [10.03.2014]
Polska Niezwykła [10.03.2014]