Purchawica olbrzymia: Różnice pomiędzy wersjami
[wersja nieprzejrzana] | [wersja zweryfikowana] |
(Nie pokazano 9 wersji utworzonych przez 3 użytkowników) | |||
Linia 1: | Linia 1: | ||
{{Roślina infobox | {{Roślina infobox | ||
|Nazwa rośliny = Purchawica olbrzymia | |Nazwa rośliny = Purchawica olbrzymia | ||
− | |Nazwa łacińska = Langermannia gigantea | + | |Nazwa łacińska = ''Langermannia gigantea'' |
|L = (Batsch) Rostk. | |L = (Batsch) Rostk. | ||
|Pusta linia = <br/> | |Pusta linia = <br/> | ||
|grafika = purchawica.jpg | |grafika = purchawica.jpg | ||
− | |podpis grafiki = | + | |podpis grafiki = Owocnik purchawicy (czasznicy) olbrzymiej. Fot. Anne Burgess. Źródło: [http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Giant_Puffball_(Calvatia_(Langermannia)_gigantea_)_-_geograph.org.uk_-_228993.jpg Commons Wikimedia] |
|Systematyka = Systematyka | |Systematyka = Systematyka | ||
|Domena = eukarionty | |Domena = eukarionty | ||
Linia 18: | Linia 18: | ||
|Synonimy = czasznica olbrzymia | |Synonimy = czasznica olbrzymia | ||
|Lista synonimów = }} | |Lista synonimów = }} | ||
− | + | ''' Purchawica olbrzymia''' ('' Langermannia gigantea'' (Batsch) Rostk.) – gatunek grzyba wielkoowocnikowego z rodziny pieczarkowatych (''Agaricaeae''), rzędu pieczarkowców (''Agaricales''). | |
− | + | <br/><br/> | |
− | ''' Purchawica olbrzymia''' ('' Langermannia gigantea'' (Batsch) Rostk.) – gatunek grzyba wielkoowocnikowego z rodziny pieczarkowatych (Agaricaeae), rzędu pieczarkowców (Agaricales). | + | == Owocnik == |
− | <br/> | ||
− | |||
− | |||
Owocnik kulisty, czasem lekko spłaszczony lub nieregularnie gruszkowaty, średnicy 10-70 cm o masie do 20 kg. W stanie świeżym powierzchnia początkowo biała, gładka, z wiekiem żółciejąca. U starszych owocników okrywa rozpada się na dość duże płaty. Wnętrze owocnika początkowo białawe, z czasem zielonkawożółte do oliwkowobrązowego. Zapach nieprzyjemny. | Owocnik kulisty, czasem lekko spłaszczony lub nieregularnie gruszkowaty, średnicy 10-70 cm o masie do 20 kg. W stanie świeżym powierzchnia początkowo biała, gładka, z wiekiem żółciejąca. U starszych owocników okrywa rozpada się na dość duże płaty. Wnętrze owocnika początkowo białawe, z czasem zielonkawożółte do oliwkowobrązowego. Zapach nieprzyjemny. | ||
− | |||
<br/> | <br/> | ||
− | + | == Rozmieszczenie i ekologia == | |
− | + | Purchawica olbrzymia jest grzybem o saprotroficznym trybie życia i rozwija się w miejscach żyznych, wilgotnych, nawożonych, na pastwiskach, w zaroślach, ogrodach, parkach. Występuje pojedynczo, ale częściej w grupach. | |
− | |||
− | Purchawica olbrzymia jest grzybem o saprotroficznym trybie życia i rozwija się w miejscach żyznych, wilgotnych, nawożonych, na pastwiskach, w zaroślach, ogrodach, parkach, | ||
<br/> | <br/> | ||
− | Uważana za grzyb rzadki, pospolitszy w Polsce północnej. Gatunek | + | Uważana jest za grzyb rzadki, pospolitszy w Polsce północnej. Gatunek podlega w Polsce ochronie. Ze względu na dość duże rozmiary i białą barwę jest zauważalny i często bezmyślnie niszczony w stadium niedojrzałym, czyli przed wysianiem zarodników, co przyczyniło się do zmniejszenia jego populacji. |
<br/> | <br/> | ||
− | Na Warmii i Mazurach odnotowany na kilku stanowiskach, m.in. w [[Mazurski Park Krajobrazowy|Mazurskim Parku Krajobrazowym]], w rezerwatach przyrody | + | Na [[Warmia|Warmii]] i [[Mazury|Mazurach]] odnotowany na kilku stanowiskach, m.in. w [[Mazurski Park Krajobrazowy|Mazurskim Parku Krajobrazowym]], w rezerwatach przyrody: [[Rezerwat Jezioro Oświn|Jezioro Oświn]] i [[Rezerwat Ustnik|Ustnik]], na pastwisku w pobliżu miejscowości [[Kiersztanowo]], a także w [[Olsztyn|Olsztynie]] na trawniku osiedlowym przy ul. Szarych Szeregów oraz w parku przy [[Muzeum Przyrody w Olsztynie| Muzeum przyrody]]. |
<br/> | <br/> | ||
− | + | == Wartość użytkowa == | |
− | + | Młode owocniki są jadalne. | |
− | Młode owocniki jadalne. | ||
− | |||
<br/> | <br/> | ||
− | + | == Zobacz też == | |
− | == | + | [http://pl.wikipedia.org/wiki/czasznica_olbrzymia pl.wikipedia.org, Purchawica olbrzymia] [24.05.2014] |
− | |||
<br/> | <br/> | ||
− | + | [http://www.indexfungorum.org/Names/Names.asp indexfungorum.org] [24.05.2014] | |
<br/> | <br/> | ||
− | + | == Bibliografia == | |
+ | Fiedorowicz Grzegorz, ''The participation of macromycetes In selected forest communities of the Masurian Landscape Park (NE Poland)'', "Acta Mycologica" 2009, nr 44, s. 77-95. | ||
<br/> | <br/> | ||
− | + | Szymkiewicz M., ''Purchawica olbrzymia – chroniona osobliwość'', "Natura. Przyroda Warmii i Mazur" 2006, nr 3, s. 33. | |
− | |||
− | |||
− | |||
<br/> | <br/> | ||
− | + | Wojewoda Władysław, Ławrynowicz Maria, ''Red list of the macrofungi in Poland'', [w:] ''Red lists of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski'', red. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda i Zbigniew Szeląg, Kraków 2006, s. 55-70. | |
[[Kategoria: Przyroda]] | [[Kategoria: Przyroda]] | ||
− | [[Kategoria: Grzyby]] | + | [[Kategoria: Grzyby Warmii i Mazur]] |
+ | [[Kategoria: Rezerwaty przyrody]] | ||
+ | [[Kategoria: Parki krajobrazowe]] | ||
+ | [[Kategoria: Olsztyn]] |
Aktualna wersja na dzień 09:07, 26 lut 2015
Purchawica olbrzymia | |
| |
Langermannia gigantea | |
(Batsch) Rostk. | |
![]() Owocnik purchawicy (czasznicy) olbrzymiej. Fot. Anne Burgess. Źródło: Commons Wikimedia | |
Systematyka | |
Królestwo | grzyby |
Gromada | grzyby podstawkowe |
Klasa | pieczarniaki |
Rząd | pieczarkowce |
Rodzina | pieczarkowate |
Rodzaj | purchawica |
Gatunek | purchawica olbrzymia |
czasznica olbrzymia | |
Purchawica olbrzymia ( Langermannia gigantea (Batsch) Rostk.) – gatunek grzyba wielkoowocnikowego z rodziny pieczarkowatych (Agaricaeae), rzędu pieczarkowców (Agaricales).
Owocnik
Owocnik kulisty, czasem lekko spłaszczony lub nieregularnie gruszkowaty, średnicy 10-70 cm o masie do 20 kg. W stanie świeżym powierzchnia początkowo biała, gładka, z wiekiem żółciejąca. U starszych owocników okrywa rozpada się na dość duże płaty. Wnętrze owocnika początkowo białawe, z czasem zielonkawożółte do oliwkowobrązowego. Zapach nieprzyjemny.
Rozmieszczenie i ekologia
Purchawica olbrzymia jest grzybem o saprotroficznym trybie życia i rozwija się w miejscach żyznych, wilgotnych, nawożonych, na pastwiskach, w zaroślach, ogrodach, parkach. Występuje pojedynczo, ale częściej w grupach.
Uważana jest za grzyb rzadki, pospolitszy w Polsce północnej. Gatunek podlega w Polsce ochronie. Ze względu na dość duże rozmiary i białą barwę jest zauważalny i często bezmyślnie niszczony w stadium niedojrzałym, czyli przed wysianiem zarodników, co przyczyniło się do zmniejszenia jego populacji.
Na Warmii i Mazurach odnotowany na kilku stanowiskach, m.in. w Mazurskim Parku Krajobrazowym, w rezerwatach przyrody: Jezioro Oświn i Ustnik, na pastwisku w pobliżu miejscowości Kiersztanowo, a także w Olsztynie na trawniku osiedlowym przy ul. Szarych Szeregów oraz w parku przy Muzeum przyrody.
Wartość użytkowa
Młode owocniki są jadalne.
Zobacz też
pl.wikipedia.org, Purchawica olbrzymia [24.05.2014]
indexfungorum.org [24.05.2014]
Bibliografia
Fiedorowicz Grzegorz, The participation of macromycetes In selected forest communities of the Masurian Landscape Park (NE Poland), "Acta Mycologica" 2009, nr 44, s. 77-95.
Szymkiewicz M., Purchawica olbrzymia – chroniona osobliwość, "Natura. Przyroda Warmii i Mazur" 2006, nr 3, s. 33.
Wojewoda Władysław, Ławrynowicz Maria, Red list of the macrofungi in Poland, [w:] Red lists of plants and fungi in Poland. Czerwona lista roślin i grzybów Polski, red. Zbigniew Mirek, Kazimierz Zarzycki, Władysław Wojewoda i Zbigniew Szeląg, Kraków 2006, s. 55-70.