Ukta: Różnice pomiędzy wersjami
[wersja zweryfikowana] | [wersja zweryfikowana] |
(Nie pokazano 1 wersji utworzonej przez jednego użytkownika) | |||
Linia 6: | Linia 6: | ||
|dopełniacz wsi = Ukty | |dopełniacz wsi = Ukty | ||
|zdjęcie = Ukta.jpg | |zdjęcie = Ukta.jpg | ||
− | |opis zdjęcia = Kościół w Ukcie [http:// | + | |opis zdjęcia = Kościół w Ukcie. Fot. Przemysław Jahr. Źródło: [http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Ukta_church.JPG Commons Wikimedia] [12.11.2013] |
|rodzaj miejscowości = wieś sołecka | |rodzaj miejscowości = wieś sołecka | ||
|województwo = warmińsko-mazurskie | |województwo = warmińsko-mazurskie | ||
Linia 70: | Linia 70: | ||
== Bibliografia== | == Bibliografia== | ||
− | + | Orłowicz Mieczysław, ''Ilustrowany przewodnik po Mazurach Pruskich i Warmii'', na nowo podali do druku Grzegorz Jasiński, Andrzej Rzempołuch, Robert Traba, Olsztyn 1991. <br/> | |
− | + | ''Warmia i Mazury. Przewodnik ilustrowany'', red. Marcin Kuleszo, Barbara Wojczulanis, Olsztyn 2001.<br/> | |
− | + | Śliwiński Józef, ''Z dziejów Rucianego-Nidy i okolic'', Olsztyn 1993.<br/> | |
− | + | [http://www.stat.gov.pl/bdl/app/samorzad_m.dims/ Bank Danych Lokalnych GUS] [16.08.2013] <br/> | |
− | + | [http://www.parafiaukta.pl/index.html/ Strona Parafii Podwyższenia Krzyża Świętego w Ukcie] [16.08.2013] | |
{{Przypisy}} | {{Przypisy}} |
Aktualna wersja na dzień 13:47, 12 mar 2015
Ukta | |
| |
![]() Kościół w Ukcie. Fot. Przemysław Jahr. Źródło: Commons Wikimedia [12.11.2013]
| |
Rodzaj miejscowości | wieś sołecka |
Państwo | ![]() |
Województwo | warmińsko-mazurskie |
Powiat | piski |
Gmina | Ruciane-Nida |
Liczba ludności (2010) | 691 |
Strefa numeracyjna | (+48) 87 |
Kod pocztowy | 12-210 |
Tablice rejestracyjne | NPI |
![]() {{#invoke:Koordynaty|szablon}} |
Ukta (niem. Alt Ukta) — wieś sołecka położona w województwie warmińsko—mazurskim, w powiecie piskim, w gminie Ruciane—Nida.
Do 1954 roku siedziba gminy Ukta. W latach 1975—1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa suwalskiego. W 2010 roku wieś liczyła 691 mieszkańców. Obecnie funkcję sołtysa sprawuje Zenon Dziczek[1].
Spis treści
Położenie
Miejscowość położona jest we wschodniej części Równiny Mazurskiej, obejmującej południową część Krainy Wielkich Jezior Mazurskich, w odległości 7 km na północny wschód od Rucianego—Nidy.
Dzieje miejscowości
Miejscowość powstała po połączeniu dwóch wsi położonych na przeciwległych brzegach rzeki Krutyni: Krutyńskiej Szklarni (Kruttinger Glashuette), osady powstałej przy hucie szkła, i osady karczemnej Janowo (Johannis Krug) . W XIX wieku należała do większych ośrodków na terenie Puszczy Piskiej. W Ukcie znajdował się tartak, fabryka zapałek, wspomniana huta szkła oraz dwa młyny. Nazwa miejscowości pojawiła się wraz z przybyciem w okolice starowierców (filiponów) w 1832 roku. W 1839 roku miejscowość liczyła 578 mieszkańców. W 1846 powołano parafię ewangelicką, a w roku 1864 zakończono budowę kościoła. W 1859 roku Ukta stała się osobną gminą.
Rozwój turystyki zapoczątkowała budowa linii kolejowej i dworca. W miejscowości w okresie dwudziestolecia międzywojennego działały trzy hotele, a jednym z centralnych punktów wycieczek było zwiedzanie osad starowierców. Po 1945 roku tory zdemontowano, a ruch turystyczny związany ze spływami kajakowymi rozkwitł na nowo w 1989 roku. W czasie wojny miejscowość nie została zniszczona, a w 1945 roku liczba mieszkańców wynosiła 500 osób. W latach 1958—1978 działało w Ukcie kino „Krutynia”. Na terenie miejscowości zachowało się sporo domów z okresu międzywojennego .
Wieś jest siedzibą sołectwa.
Szkolnictwo
W miejscowości funkcjonuje szkoła podstawowa[2].
Kultura
We wsi znajduje się Biblioteka Publiczna, będąca filią Biblioteki w Rucianem—Nidzie.
Religia
Wieś jest siedzibą parafii rzymskokatolickiej . Na terenie Ukty znajduje się także filiał parafii ewangelicko—augsburskiej w Mikołajkach.
Turystyka
- szlak kajakowy: Krutyń - Ukta - Nowy Most - Kamień oraz odcinek: Ukta - Iznota; ponad 100-kilometrowy szlak składa się z 20 jezior oraz 10 rzek i rzeczek wtopionych w północną część Puszczy Piskiej, największego zwartego kompleksu leśnego Pojezierza Mazurskiego
Zabytki
- na zachód od wsi, po lewej stronie drogi Ruciane-Nida - Mrągowo znajduje się stary cmentarz ewangelicki z zachowanymi 20 żeliwnymi krzyżami; mogiły pochodzą z przełomu XIX i XX wieku
- neogotycki kościół wzniesiony 1845 roku, we wnętrzu neogotycki ołtarz główny z obrazem "Opłakiwanie Chrystusa" z 2. połowy XVI wieku, którego autorem jest Girolamo Muziano
- drewniana dzwonnica kościelna z dwoma dzwonami z 1846 roku
- ewangelicki cmentarz rodzinny
- ewangelicki cmentarz rodzinny na jeziorem Wejsunek przy rozwidleniu dróg
- ewangelicki cmentarz zlokalizowany po południowej stronie szosy
Bibliografia
Orłowicz Mieczysław, Ilustrowany przewodnik po Mazurach Pruskich i Warmii, na nowo podali do druku Grzegorz Jasiński, Andrzej Rzempołuch, Robert Traba, Olsztyn 1991.
Warmia i Mazury. Przewodnik ilustrowany, red. Marcin Kuleszo, Barbara Wojczulanis, Olsztyn 2001.
Śliwiński Józef, Z dziejów Rucianego-Nidy i okolic, Olsztyn 1993.
Bank Danych Lokalnych GUS [16.08.2013]
Strona Parafii Podwyższenia Krzyża Świętego w Ukcie [16.08.2013]
Przypisy
- ↑ Strona Gminy Ruciane-Nida [10.09.2013]
- ↑ Strona Szkoły Podstawowej w Ukcie [10.09.2013]