Kiersztanowo: Różnice pomiędzy wersjami
[wersja zweryfikowana] | [wersja zweryfikowana] |
Linia 5: | Linia 5: | ||
|herb artykuł = | |herb artykuł = | ||
|dopełniacz wsi = Kiersztanowa | |dopełniacz wsi = Kiersztanowa | ||
− | |zdjęcie = | + | |zdjęcie = kiersztanowo mr.jpg |
− | |opis zdjęcia = | + | |opis zdjęcia = Kamień upamiętniający założenie wsi.<br>Fot. Mieczysław Kalski |
|rodzaj miejscowości = wieś sołecka | |rodzaj miejscowości = wieś sołecka | ||
|województwo = warmińsko-mazurskie | |województwo = warmińsko-mazurskie | ||
Linia 29: | Linia 29: | ||
|www = | |www = | ||
}}<br/> | }}<br/> | ||
+ | [[image:kiersztanowo mr2.jpg|thumb|right|290px|Dworek "Błękitny Anioł".<br>Fot. Mieczysław Kalski]] | ||
'''Kiersztanowo''' (niem. ''Schwartzenburgk'', ''Kersten'') – wieś sołecka w [[Województwo warmińsko-mazurskie |województwie warmińsko–mazurskim]], w [[Powiat mrągowski |powiecie mrągowskim]], w [[Mrągowo (gmina wiejska)|gminie Mrągowo]]. W latach 1975–1998 miejscowość należała [[Podział administracyjny |administracyjnie]] do [[Województwo olsztyńskie| województwa olsztyńskiego]]. W 2010 roku wieś liczyła 313 mieszkańców. Obecnie funkcję sołtysa pełni [[Andrzej Gertner]]<ref>[http://www.gazeta.mazury.pl/main/szlak-wodny-rzeki-dajna-wciaz-nie-pewny.html/ Gazeta Turystyczna Warmii i Mazur] [22.07.2014]</ref>. | '''Kiersztanowo''' (niem. ''Schwartzenburgk'', ''Kersten'') – wieś sołecka w [[Województwo warmińsko-mazurskie |województwie warmińsko–mazurskim]], w [[Powiat mrągowski |powiecie mrągowskim]], w [[Mrągowo (gmina wiejska)|gminie Mrągowo]]. W latach 1975–1998 miejscowość należała [[Podział administracyjny |administracyjnie]] do [[Województwo olsztyńskie| województwa olsztyńskiego]]. W 2010 roku wieś liczyła 313 mieszkańców. Obecnie funkcję sołtysa pełni [[Andrzej Gertner]]<ref>[http://www.gazeta.mazury.pl/main/szlak-wodny-rzeki-dajna-wciaz-nie-pewny.html/ Gazeta Turystyczna Warmii i Mazur] [22.07.2014]</ref>. | ||
<br/><br/> | <br/><br/> |
Aktualna wersja na dzień 10:15, 21 kwi 2015
Kiersztanowo | |
| |
![]() Kamień upamiętniający założenie wsi.
Fot. Mieczysław Kalski | |
Rodzaj miejscowości | wieś sołecka |
Państwo | ![]() |
Województwo | warmińsko-mazurskie |
Powiat | mrągowski |
Gmina | Mrągowo |
Sołectwo | Kiersztanowo |
Liczba ludności (2010) | 313 |
Strefa numeracyjna | (+48) 89 |
Tablice rejestracyjne | NMR |
![]() {{#invoke:Koordynaty|szablon}} |
Kiersztanowo (niem. Schwartzenburgk, Kersten) – wieś sołecka w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie mrągowskim, w gminie Mrągowo. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego. W 2010 roku wieś liczyła 313 mieszkańców. Obecnie funkcję sołtysa pełni Andrzej Gertner[1].
Położenie
Miejscowość leży pomiędzy dwoma jeziorami: Juno i Kiersztanowskim, które łączy rzeka Dajna.
Dzieje miejscowości
Data lokacji wsi jest nieznana. Wiadomo, że miejscowość istniała już w 1422 r. Jej nazwa pochodzi od pierwotnej nazwy jeziora ,,Kirsno” – czarny. Stąd też wzięła się pierwotna nazwa niemiecka jeziora Schwarzsee i wsi – Schwarzburg. W początkowym okresie obok siebie funkcjonowały dwie nazwy: pruska i niemiecka. Ta druga nie utrzymała się. W 1437 r. prokurator krzyżacki w Szestnie – Mikołaj Gorlitz dokonał przesiedlenia chłopów z Kiersztanowa do Muntowa. Nieznana jest przyczyna tej sytuacji. Najprawdopodobniej wysiedlono jedynie Prusów, bo wieś istniała nadal. Do miejscowości przybyli osadnicy niemieccy. W okresie wojny trzynastoletniej (1454–1466) wieś została doszczętnie zniszczona. Obszar Kiersztanowa zasiedlono ponownie w 1536 r. za sprawą starosty z Szestna Wolfa von Hennicke, który zapisał dotychczasowemu sołtysowi Polskiej Wsi Janowi Koszotowskiemu 40 łanów w celu obsadzenia wsi „Schwartzenburgk”. Po upływie 6 lat wolnizny płacono czynsz, z których zwolnione były 4 łany sołeckie. Ponadto chłopi musieli zwozić drewno na potrzeby browaru zamkowego w Szestnie. Osadnikom przyznano prawo połowu ryb na potrzeby własne na jeziorach Kiersztanowskim i Juno. W 1593 r. sołtysem był Jan Kiersztanowski. W 1657 r. Kiersztanowo zostało spalone przez Tatarów, a ludność częściowo wymordowana. Pod koniec XVII w. żyła tutaj wyłącznie ludność polska. W drugiej połowie XVIII w. założono we wsi jednoklasową szkołę. W 1818 r. do szkoły uczęszczało 29 dzieci, które uczył w języku polskim Michał Kolebko. W XIX w. liczba mieszkańców sukcesywnie rosła. W wyniku dokonanej separacji gruntów zabudowa wsi uformowała się nieregularnie, na przesmyku po obu stronach rzeczki płynącej od Jeziora Kiersztanowskiego do Juno. W pierwszej połowie XX w. we wsi istniała żwirownia i spółka wodno- melioracyjna.
Liczba ludności i gospodarstw w poszczególnych latach:
- 1785 r. – 14 gospodarstw
- 1821 r. – 184 osoby
- 1838 r. – 38 gospodarstw, 332 osoby
- 1849 r. – 36 gospodarstwa, 306 osób
- l939 r. – 83 gospodarstwa, 344 osoby
Gospodarka
W Kiersztanowie znajduje się firma z branży samochodowej.
Kultura
We wsi rozpoczął w 2013 r. działalność Dom Pracy Twórczej, jest również świetlica.
Bibliografia
Chojnacki Władysław,Słownik polskich nazw miejscowości w byłych Prusach Wschodnich i na obszarze byłego Miasta Gdańska, Poznań 1946.
Mrągowo. Z dziejów miasta i okolic, pod red. Andrzeja Wakara, Olsztyn 1975.
Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, pod red. Bronisława Chlebowskiego, Filipa Sulimierskiego, Władysława Walewskiego, t. IV, Warszawa 1883.
Gazeta Turystyczna Warmii i Mazur [22.07.2014]
Bank Danych Lokalnych GUS [22.07.2014]
Przypisy
- ↑ Gazeta Turystyczna Warmii i Mazur [22.07.2014]