Jezioro Jeziorak

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
Jeziorak

Widok na jezioro z lotu ptaka.Źródło: gmina-ilawa.plWidok na jezioro z lotu ptaka.
Źródło: gmina-ilawa.pl
Powierzchnia 34,60 km²
Wymiary 27,45 × 2,4 km
Średnia głębokość 4,1 m
Maksymalna głębokość 13 m
Wysokość n.p.m. 99,4 m n.p.m.
Wyspy 16
Rodzaj rynnowe
53°43′23,24″N 19°36′46,80″E53°43′23,24″N 19°36′46,80″E

Jezioro Jeziorak (niem. Geserich See) – najdłuższe naturalne jezioro w Polsce, największe na Pojezierzu Iławskim, trzecie po Śniardwach i Mamrach w Krainie Tysiąca Jezior. Stanowi część szlaku Kanału Elbląskiego. W jego obrębie działa WOPR Iława.

Ukształtowanie

Oś wąskiego, rynnowego jeziora biegnie z północy na południe, w środkowej części łamiąc się i zmieniając kierunek na południowy wschód, potem na południowy zachód. W części środkowej Jeziorak rozszerza się; tu leży kilka wysp. Na wysokości wsi Siemiany wybiega na północny wschód zatoka Kraga, która przez jezioro Dauby łączy Jeziorak z Kanałem Elbląskim. Do zachodniego brzegu wpada strumyk z jeziora Urowiec, a nieco wyżej przesmyk wiedzie do jeziora Płaskiego. Główny akwen biegnie dalej ku północy i dzieli się na dwie zatoki: wschodnią, ślepą, i zachodnią, połączoną kanałem z jeziorem Ewingi.

Z południowego krańca Jezioraka wypływa rzeka Iławka, tutaj też leży jedna z największych wysp śródlądowych Wielka Żuława (82,4 ha) i wejście do kanału łączącego Jeziorak z Jeziorakiem Małym w Iławie.

Brzegi Jezioraka są przeważnie wysokie i strome. Zachodni brzeg i środkowa część brzegu wschodniego przylegają do wielkich kompleksów leśnych. Resztę obrzeży pokrywają pola, łąki i mniejsze kępy lasu.

Turystyka

Na brzegach Jezioraka rozrosła się infrastruktura turystyczna: jest tu wiele pól namiotowych, biwakowisk, przystani jachtowych, punktów małej gastronomii, hoteli i gospodarstw agroturystycznych. Po jeziorze pływa jedyna w Polsce jednostka asenizacyjna, tzw. statek-śmieciarka, przystosowana do odbioru nieczystości bezpośrednio z jachtów i łodzi motorowych.

Przyroda

Jeziorak jest miejscem życia wielu gatunków zwierząt. Wśród trzcinowisk gnieżdżą się kaczki, perkozy, łyska, bąk, bączek, trzcinniczek, błotniak stawowy. Na jednej z wysp Jezioraka gnieżdżą się kormorany i czaple, a jezioro jest terenem polowań orła bielika i rybołowa.

Najpopularniejsze gatunki ryb zamieszkujące zbiornik to: leszcz, sandacz, sieja, sum, szczupak, węgorz, amur i karaś.

Ciekawostki

W 2012 roku po trwającym ponad trzy miesiące plebiscycie jezioro Jeziorak uznane zostało przez czytelników magazynu podróżniczego "National Geographic Traveler" za jeden z siedmiu nowych cudów Polski.

Jezioro o nazwie Jeziorak jest również miejscem akcji książki Zbigniewa Nienackiego Nowe przygody Pana Samochodzika, gdzie tytułowy bohater szuka skarbów zrabowanych podczas II wojny światowej.

Jezioro znajduje się na terenie trzech powierzchniowych form ochrony przyrody. Są to Lasy Iławskie, Ostoja Iławska oraz Park Krajobrazowy Pojezierza Iławskiego

Bibliografia

mazury-zachodnie.pl [30.06.2014]
Morąg – z dziejów miasta i powiatu Pojezierze, Olsztyn 1973.
geoserwis.gdos.gov.pl [30.06.2014]