Leszcz

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
Leszcz

Kościół w Leszczu.Fot. Marcin N. Źródło: Commons Wikimedia [24.07.2014]
Kościół w Leszczu.
Fot. Marcin N. Źródło: Commons Wikimedia [24.07.2014]
Rodzaj miejscowości wieś sołecka
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat ostródzki
Gmina Dąbrówno
Liczba ludności (2010) 147
Strefa numeracyjna (+48) 89
Kod pocztowy 14-120
Tablice rejestracyjne NOS
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Leszcz
Leszcz
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Leszcz
Leszcz
Ziemia

Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}|type:city }


Leszcz (niem. Heeselicht) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie ostródzkim, w gminie Dąbrówno. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. W 2010 roku wieś liczyła 147 mieszkańców. Obecnie funkcję sołtysa sprawuje Karina Samek[1].

Położenie

Miejscowość położona na Mazurach Zachodnich (Pojezierze Iławsko–Ostródzkie), w południowo-zachodniej części Krainy Tysiąca Jezior, na terenie Garbu Lubawskiego. Wieś leży w odległości 42 km na południe od Ostródy, na południowo–wschodnim brzegu jeziora Dąbrowa Wielka, w odległości 5 km na południowy wschód od Dąbrówna.

Dzieje miejscowości

Nazwa wsi wywodzi się od miejscowości Leszcze w dawnym powiecie toruńskim. Osada została założona w 1321 roku i na początku liczyła 40 łanów. Nadanie otrzymali z rąk mistrza krajowego Fryderyka von Wildenberg rycerze: Piotr z Leszcza, Heineman i Konrad von Wansen. W 1466 roku miejscowość należała do Alberta Golińskiego. Leszcz był siedzibą Jana Bażyńskiego – przywódcy opozycji antykrzyżackiej w Prusach, właściciela majątku na przełomie XIV i XV wieku. W 1540 r. majątek liczył 60 łanów. W 1579 doszło do podziału dóbr. Było to spowodowane niegospodarnością ówczesnego właściciela Jana Golińskiego. W 1628 roku dzierżawcą majątku był Nickel Biliński. W 1705 roku major wojska polskiego Jan von Schierstedt wydzierżawił dobra polskiemu kasztelanowi Mikołajowi Kemskiemu. W okresie międzywojennym w miejscowości działała gorzelnia. Przed wybuchem II wojny światowej miejscowość liczyła 241 mieszkańców. Aktualnie jest siedzibą sołectwa.


Liczba mieszkańców w poszczególnych latach:

  • 1820 r. – 97 osób
  • 1861 r. – 233 osoby
  • 1925 r. – 301 osób

Ludzie związani z miejscowością

  • Jan Bażyński (ok. 1390–1459) – twórca Związku Pruskiego, przez wiele lat walczył w Afryce u boku króla portugalskiego, członek Rady Wielkiego Mistrza Krzyżackiego
  • Jerzy Wasiański (1692–1741) – urodzony w Leszczu autor najpopularniejszego na Mazurach kancjonału ewangelików polskich

Zabytki

Turystyka

Bibliografia

Achremczyk Stanisław, Historia Warmii i Mazur, t. I, Olsztyn 2011.
Jackiewicz-Garniec Małgorzata, Garniec Mirosław, Zamki państwa krzyżackiego w dawnych Prusach, Olsztyn 2006.
Mazury. Słownik stronniczy, ilustrowany, red. Waldemar Mierzwa, Dąbrówno 2008.
Ostróda. Z dziejów miasta i okolic, red. Andrzej Wakar i in., Olsztyn 1976.
Warmia i Mazury. Przewodnik ilustrowany, red. Marcin Kuleszo, Barbara Wojczulanis, Olsztyn 2001.
Bank Danych Lokalnych GUS [24.08.2013]
Deutsche Verwaltungsgeschichte [24.08.2013]
Wojewódzka Ewidencja Zabytków [24.08.2013]
Wrota Warmii i Mazur [29.08.2013]
Wikipedia [24.07.2014]

Przypisy