Radziejewo

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
Radziejewo

Rodzaj miejscowości wieś sołęcka
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat braniewski
Gmina Pieniężno
Liczba ludności (2010) 251
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Radziejewo
Radziejewo
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Radziejewo
Radziejewo
Ziemia

Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}|type:city }


Radziejewo (niem. Sonnwalde) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie braniewskim, w gminie Pieniężno. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa elbląskiego. W 2010 roku liczyła 251 mieszkańców[1]. Obecnie funkcję sołtysa sprawuje Kazimierz Gołębiewski[2].

Położenie

Wieś położona jest w północnej części województwa warmińsko–mazurskiego, w południowo–zachodniej części Wzniesień Górowskich, 6 km na południowy zachód od Pieniężna i 14 km na północny wschód od Ornety, przy granicy z powiatem lidzbarskim.

Dzieje miejscowości

Wieś została założona w 1326 roku (przywilej lokacyjny z dnia 1 marca) na 70 łanach lasu. Cztery łany przeznaczono dla kościoła, a siedem dla sołtysa. Zasadźcą wsi był Bernard Schonewald, od którego pochodzi niemiecka nazwa miejscowości. Osadnikom przyznano zaledwie dwuletnią wolniznę. Na skutek wojen polsko–krzyżackich w XV wieku opustoszała sąsiednia pruska wieś Cabe i jej obszar włączono do Radziejewa. Z kolei na początku następnego stulecia w wyniku ostatniej wojny z Zakonem całkowicie zniszczone zostało samo Radziejewo; wszystkie łany ziemi były wówczas opuszczone. Pod koniec XVI wieku założono tu karczmę. W połowie XVII wieku wieś obejmowała 66 łanów, z których siedem należało do trzech sołtysów, a na pozostałych gospodarowało 21 chłopów.

Przed wybuchem II wojny światowej większość mieszkańców utrzymywała się z rolnictwa i leśnictwa, 34 osoby pracowały w przemyśle i rzemiośle, a 19 – w handlu i komunikacji.


Liczba mieszkańców i gospodarstw w poszczególnych latach:

  • 1783 r. – 49 gospodarstw rolnych
  • 1820 r. – 320 osób, 47 gospodarstw rolnych
  • 1857 r. – 535 osób
  • 1905 r. – 531 osób
  • 1933 r. – 570 osób
  • 1939 r. – 545 osób, 121 gospodarstw domowych

Religia

We wsi znajduje się siedziba parafii rzymskokatolickiej.

Zabytki

  • częściowo zachowany średniowieczny układ ruralistyczny
  • kościół barokowy z elementami gotyckimi
  • cmentarz przykościelny
  • kapliczki warmińskie z przełomu XIX i XX w.

Bibliografia

Braniewo. Z dziejów miasta i powiatu, red. Andrzej Wakar i in., Olsztyn 1973.
Statistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Ostpreussen, Commission bei Wilhelm Koch, Königsberg 1857.
Warmia i Mazury. Przewodnik ilustrowany, red. Marcin Kuleszo, Barbara Wojczulanis, Olsztyn 2001.
Wojewódzka Ewidencja Zabytków [12.11.2013]
Strona Urzędu Gminy Pieniężno [12.11.2013]
Bank Danych Lokalnych GUS [12.11.2013]
Verwaltungsgeschichte [12.11.2013]

Przypisy

  1. łącznie Radziejewo i Radziejewo-Kolonia
  2. Strona Urzędu Gminy Pieniężno [12.11.2013]