Krawczyki

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
Krawczyki

Pałac w Krawczykach. Początek XX wieku.Źródło: www.sp-krawczyki.gmina-bartoszyce.pl
Pałac w Krawczykach. Początek XX wieku.
Źródło: www.sp-krawczyki.gmina-bartoszyce.pl
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat bartoszycki
Gmina Bartoszyce
Liczba ludności (2010) 237[1]
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Krawczyki
Krawczyki
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Krawczyki
Krawczyki
Ziemia

Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}|type:city }

Krawczyki (niem. Kraftshagen) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie bartoszyckim, w gminie Bartoszyce. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa olsztyńskiego. Miejscowość w 2010 roku liczyła 237 mieszkańców (łącznie z Klekotkami). W skład sołectwa wchodzą wsie Krawczyki i Klekotki. Obecnie funkcję sołtysa sprawuje Wiesław Kaczerski[2].

Pałac po pożarze w 1961 roku.
Źródło: www.sp-krawczyki.gmina-bartoszyce.pl

Położenie

Wieś położona jest w północnej części województwa warmińsko-mazurskiego, na Równinie Sępopolskiej, 10 km na południe od Bartoszyc, między drogami krajowymi nr 51 i 57, przy granicy z powiatem lidzbarskim; przebiega przez nią linia kolejowa na odcinku Bartoszyce – Lidzbark Warmiński.

Dzieje miejscowości

Wieś powstała w ramach kolonizacji północnych obszarów państwa zakonu krzyżackiego. Została założona w 1336 roku jako wieś należąca do Zakonu. W tym samym czasie wybudowano tu kościół, jednak spłonął on podczas wojny polsko-krzyżackiej w 1414 roku i nigdy nie został odbudowany. W XVI wieku wieś została nadana Denhoffom (Dönhoffom), którzy szybko włączyli ziemię chłopską do swego majątku. W skład klucza dóbr Dönhoffów wchodziły pod koniec XIX wieku również pobliskie folwarki Klekotki i Szwarunki; łącznie majątek ten obejmował obszar 1143 ha (stan na rok 1889), a więc zaliczał się do największych w powiecie bartoszyckim. W posiadaniu tej rodziny Krawczyki znajdowały się aż do lat 30. XX wieku, gdy majątek został rozparcelowany.

Dwukondygnacyjny pałac powstał prawdopodobnie w XIX wieku, lecz w okresie powojennym został tak poważnie przebudowany, iż utracił cechy zabytkowe. Do 1945 roku Krawczyki należały do parafii ewangelickiej w Galinach.

Szkołę we wsi założono w XVIII wieku. W 1935 roku uczęszczało do niej 94 uczniów, a zatrudnionych było trzech nauczycieli. Po II wojnie światowej uruchomiono ją ponownie w 1946 roku; organizatorem i pierwszym kierownikiem placówki był Jan Gabriel. W późniejszym czasie duże zasługi położył dla jej rozwoju nauczyciel Edward Szołoch.

Pierwsi osadnicy przybyli tu już w 1945 roku. Wśród nich byli Aleksander Brygoła i Wacław Kulesza, którzy kolejno byli wójtami gminy Galiny. Według spisu powszechnego z 1983 roku w Krawczykach były 62 budynki mieszkalne (68 mieszkań) oraz 59 indywidualnych gospodarstw rolnych o łącznej powierzchni 702 ha. We wsi ponadto znajdowały się wówczas: punkt biblioteczny, klub, boisko sportowe, sklep wielobranżowy, sala kinowa na 60 miejsc oraz prywatna kuźnia.

Liczba mieszkańców w następujących latach wynosiła:

  • 1857 – 197 osób
  • 1933 – 504 osoby
  • 1939 – 536 osób
  • 1983 – 279 osób

Edukacja

Turystyka

We wsi znajdują się gospodarstwa agroturystyczne należące do Bartoszyckiego Stowarzyszenia Agroturystyki "Warmiacy"

Zabytki

  • park pałacowy; obecnie w stanie szczątkowym, zachowały się pojedyncze egzemplarze starodrzewu
  • pałac przebudowany po 1945 roku, obecnie budynek szkoły

Przypisy

  1. Łącznie: Krawczyki i Klekotki.
  2. gmina-bartoszyce.pl [05.03.2014]

Bibliografia

Bartoszyce. Z dziejów miasta i okolic, red. Andrzej Wakar, Olsztyn 1987. Jackiewicz-Garniec Małgorzata, Garniec Mirosław, Pałace i dwory dawnych Prus Wschodnich, Olsztyn 1999.
Statistisch-Topographisches Adreß-Handbuch von Ostpreussen, Commission bei Wilhelm Koch, Königsberg 1857.
Warmia i Mazury. Przewodnik ilustrowany, red. Marcin Kuleszo, Barbara Wojczulanis, Olsztyn 2001.
Wojewódzka ewidencja zabytków [05.03.2014]
bip.warmia.mazury.pl, Studium uwarunkowań i zagospodarowania przestrzennego gminy Bartoszyce [05.03.2014]
Bank Danych Lokalnych GUS [05.03.2014]
verwaltungsgeschichte.de [05.03.2014]