Płośnica (gmina wiejska)

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
Gmina Płośnica

Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat działdowski
Rodzaj gminy wiejska
Wójt Krzysztof Groblewski
Powierzchnia 163,23 km²
Liczba sołectw 15
Liczba miejscowości 16
Liczba ludności (2013)
Gęstość zaludnienia
5878
36 osób/km²
Strefa numeracyjna 23
Tablice rejestracyjne NDZ
TERYT 2803052
Urząd gminy
ul. Dworcowa 52 13-206 Płośnica
Strona internetowa gminy
Biuletyn Informacji Publicznej gminy

Gmina Płośnica – gmina wiejska położona w południowo-zachodnim krańcu województwa warmińsko-mazurskiego w powiecie działdowskim, na styku dwóch podprowincji: Pojezierza Środkowo-Bałtyckiego i Niziny Północnomazowieckiej. Siedziba gminy znajduje się w Płośnicy. Obszar gminy stanowią tereny rolnicze i leśne o nieskażonym środowisku naturalnym. Całe terytorium gminy znajduje się na terenie Zielonych Płuc Polski. Władzę w gminie sprawuje wójt Krzysztof Groblewski [1].

Powierzchnia gminy

Gmina wiejska Płośnica zajmuje powierzchnię 163,23km2[2]. W tym:

  • lasy: 20,08% (3278 ha)
  • użytki rolne: 75,33% (12296 ha)
  • wody: 0,26% (45 ha)

Gmina stanowi 16,93% powierzchni powiatu działdowskiego.

Demografia

Liczba ludności gminy według danych z 2013 roku wynosi[3]:

Kościół pw. Wszystkich Świętych w Niechłoninie. Źródło: www.drewniane-mazowsze.flog.pl
Kościół pw. Przemienienia Pańskiego w Przełęku. Fot. MO. Źródło: www.moje-dzialdowo.pl
Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób  % osób  % osób  %
liczba 5878 100 2938 49,98 2940 50,02
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
36 18 18

Saldo migracji wewnętrznych i zagranicznych na pobyt stały w 2012 roku w gminie wiejskiej Płośnica wynosiło -17 osób[4], co stanowi 11,26% migracji ludności w powiecie działdowskim oraz 0,66% w województwie warmińsko-mazurskim.

Historia gminy jako jednostki administracyjnej

Po II wojnie światowej obszar powiatu działdowskiego w granicach przedwojennego podziału administracyjnego a wraz z nim tereny dzisiejszej gminy wiejskiej Płośnica wchodził w skład województwa warszawskiego. Od 6 lipca 1950 roku na podstawie ustawy z dnia 28 czerwca 1950 roku[5] został włączony do województwa olsztyńskiego.

W 1954 roku na mocy Ustawy z dnia 25 września 1954 roku o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych[6] istniejąca dotychczas gmina Płośnica stała się gromadą. W 1972 roku na podstawie Ustawy z 29 listopada 1972 roku o utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach narodowych[7] przywrócono podział kraju na gminy. W skład utworzonej gminy Płośnica z siedzibą w Płośnicy wchodziły sołectwa: Gralewo, Gródki, Mały Łęck, Murawki, Płośnica, Prioma, Przełęk, Rutkowice, Skurpie, Turza Mała, Wielki Łęck[8].

1 czerwca 1975 roku na podstawie Ustawy o dwustopniowym podziale administracyjnym państwa[9] przestał istnieć powiat działdowski. Gmina Płośnica na mocy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 roku stała się częścią województwa ciechanowskiego[10].

Ponowne zmiany podziału administracyjnego państwa[11] umiejscowiły gminę Płośnica w powołanym 1 stycznia 1999 roku województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie działdowskim.

Gmina wiejska Płośnica graniczy z gminami: Działdowo, Rybno, Lidzbark oraz gminą Kuczbork w województwie mazowieckim.

Miejscowości na terenie gminy

Sołectwa: Gralewo, Gródki, Gruszka, Jabłonowo, Mały Łęck, Murawki, Niechłonin, Płośnica, Prioma, Przełęk, Rutkowice, Skurpie, Turza Mała, Wielki Łęck, Zalesie.

Pozostałe miejscowości: Przełęk Kościelny, Przełęk Mały, Artulewo, Prętki, Morycówka, Pajewo.

Gospodarka

Wiodącą funkcją gospodarki gminy jest rolnictwo rozwijające się na bazie gospodarstw indywidualnych i zespołowych. Powierzchnia gruntów rolnych wynosi 12296 ha. Większość gospodarstw prowadzi produkcję wielokierunkową bez wyraźnie określonej specjalizacji. W strukturze upraw przeważa uprawa zbóż, a w szczególności uprawa żyta i pszenżyta, co jest uwarunkowane m.in. jakością gleb. W zakresie hodowli zwierząt w gminie dominuje hodowla trzody chlewnej, bydła opasowego i mlecznego.

Liczba podmiotów gospodarki narodowej wpisanych do rejestru REGON w gminie wiejskiej Płośnica wynosiła w 2012 roku 252. W tym 21 podmiotów należało do sektora publicznego, pozostałe 231 tworzyło sektor prywatny[12]. W 2012 roku w sektorze tym 29 firm było zarejestrowanych w dziale: rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo; 37 firmy w dziale: handel hurtowy i detaliczny, 45 firm w dziale: budownictwo, a w dziale przetwórstwo przemysłowe – 31 firm. Większość firm stanowi małe i średnie przedsiębiorstwa.

Przemysł nie jest rozwinięty i nie stanowi silnego elementu gminnej gospodarki.

Gmina należy do Ekologicznego Związku Gmin "Działdowszczyzna".

Liczba ludności bezrobotnej zarejestrowanej pod koniec 2012 roku w gminie wiejskiej Płośnica wynosiła 611 osób[13], co stanowi 9,55% bezrobotnych w powiecie działdowskim.

Ze środowiskowej pomocy społecznej korzysta w gminie 16,7% ludności[14].

Kultura i turystyka

Instytucje zajmujące się pracą na rzecz kultury na terenie gminy

Wydarzenia kulturalne związane z gminą

Ludzie związani z gminą

Zabytki znajdujące się na terenie gminy Do najcenniejszych zabytków znajdujących się na terenie gminy wiejskiej Płośnica należą[15]:

Szlaki i atrakcje turystyczne

  • obiekty sakralne i dworskie
  • park krajobrazowy i pomniki przyrody

Religia

Szkolnictwo

W gminie wiejskiej Płośnica istnieją następujące placówki edukacyjne:

Sport

W gminie organizowane są imprezy sportowe, m.in.: Turniej Piłki Siatkowej Drużyn Strażackich, turnieje tenisa stołowego amatorów, halowe turnieje piłki nożnej dziewcząt i chłopców. Istnieją również kluby sportowe:

  • SKS przy Szkole Podstawowej im. Ewy Szelburg-Zarembiny w Płośnicy
  • UKS "Junior" Gródki przy Gimnazjum im. Jana Pawła II w Gródkach

Inne organizacje i instytucje

  • Młodzieżowa Orkiestra Dęta OSP w Płośnicy – jedna z najlepszych orkiestr dętych w Polsce, wyróżniana wielokrotnie w konkursach wojewódzkich, krajowych i międzynarodowych

Obszary chronione i pomniki przyrody

Na terenie gminy znajdują się obszary objęte różnymi formami ochrony przyrody zajmujące ogółem 2264,4 ha[16].

Należą do nich:

Z pozostałych form ochrony przyrody na terenie gminy Płośnica znajduje się 13 pomników przyrody. Są to głównie pojedyncze dęby, lipy i świerki[17] oraz głazy narzutowe, jak ten w leśnictwie Gródki.

Przypisy

  1. BIP Urzędu Gminy Płośnica [06.04.2014]
  2. Urząd Statystyczny w Olsztynie [06.04.2014]
  3. Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 30 VI 2013 r., GUS, Warszawa 2013.
  4. Bank Danych lokalnych GUS[06.04.2014]
  5. Dz.U. 1950 nr 28 poz. 255, Ustawa z dnia 28 czerwca 1950 r. o zmianach podziału administracyjnego Państwa, isap.sejm.gov.pl [06.04.2014]
  6. Dz.U. 1954 nr 43 poz. 191, Ustawa z dnia 25 września 1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych, isap.sejm.gov.pl [06.04.2014]
  7. Dz.U. 1972 nr 49 poz. 312, Ustawa z dnia 29 listopada 1972 r. o utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach narodowych, isap.sejm.gov.pl [06.04.2014]
  8. Uchwała Nr XXI/83/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie olsztyńskim.
  9. Dz.U. 1975 nr 16 poz. 91, Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych [06.04.2014]
  10. Dz.U. 1975 nr 17 poz. 92, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie określenia miast oraz gmin wchodzących w skład województw, isap.sejm.gov.pl [06.04.2014]
  11. Dz.U. 1998 nr 103 poz. 652, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów, isap.sejm.gov.pl [06.04.2014]
  12. Bank Danych lokalnych GUS, stat.gov.pl [06.04.2014]
  13. Bank Danych Lokalnych GUS [06.04.2014]
  14. Bank Danych Lokalnych GUS
  15. Narodowy Instytut Dziedzictwa, Rejestr zabytków [06.04.2014]
  16. Program ochrony środowiska gminy Płośnica na lata 2013-2016 z perspektywą na lata 2017-2020, Płośnica 2013.
  17. Program ochrony środowiska gminy Płośnica na lata 2013-2016 z perspektywą na lata 2017-2020, Płośnica 2013.

Bibliografia

Dz.U. 1950 nr 28 poz. 255, Ustawa z dnia 28 czerwca 1950 r. o zmianach podziału administracyjnego Państwa, isap.sejm.gov.pl [06.04.2014]
Dz.U. 1954 nr 43 poz. 191, Ustawa z dnia 25 września 1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych, isap.sejm.gov.pl [06.04.2014]
Dz.U. 1972 nr 49 poz. 312, Ustawa z dnia 29 listopada 1972 r. o utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach narodowych, isap.sejm.gov.pl [06.04.2014]
Dz.U. 1975 nr 16 poz. 91, Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych, isap.sejm.gov.pl [06.04.2014]
Dz.U. 1975 nr 17 poz. 92, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie określenia miast oraz gmin wchodzących w skład województw, isap.sejm.gov.pl [06.04.2014]
Dz.U. 1998 nr 103 poz. 652, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów, isap.sejm.gov.pl [06.04.2014]
Uchwała Nr XXI/83/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie olsztyńskim. [w:] Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie, Olsztyn 1972.
Działdowo. Z dziejów miasta i powiatu, pod red. Wandy Koryckiej, Olsztyn 1966.
Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 30 VI 2013 r., GUS, Warszawa 2013.
Program ochrony środowiska gminy Płośnica na lata 2013–2016 z perspektywą na lata 2017–2020, Płośnica 2013.
Bank Danych Lokalnych GUS [06.04.2014]
BIP Urzędu Gminy Płośnica [06.04.2014]
Leksykon kultury Warmii i Mazur [06.04.2014]
Narodowy Instytut Dziedzictwa, Rejestr zabytków [06.04.2014]
Urząd Gminy Płośnica [06.04.2014]
Urząd Statystyczny w Olsztynie [06.04.2014]