Sątopy

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
Sątopy

Dawny pałacyk biskupi.Źródło: archipelag.ceik.eu
Dawny pałacyk biskupi.
Źródło: archipelag.ceik.eu
Rodzaj miejscowości wieś sołecka
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat bartoszycki
Gmina Bisztynek
Liczba ludności (2010) 1 282
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Sątopy
Sątopy
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Sątopy
Sątopy
Ziemia

Nieprawidłowe parametry: {{{{współrzędne}}}|type:city }


Dworzec kolejowy we wsi.
Źródło: archipelag.ceik.eu

Sątopy (niem.Santoppen) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie bartoszyckim, w gminie Bisztynek. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. W 2010 roku była zamieszkana przez 1 282 osoby [1]. Obecnie funkcję sołtysa sprawuje Grażyna Kożuchowska[2].

Położenie

Miejscowość jest położona na Warmii, w odległości 9 km od Bisztynka w kierunku Reszla.

Dzieje miejscowości

Miejscowość zawdzięcza swoją nazwę zasadźcy wsi – Prusowi Santopowi. W roku 1337 jako odbiorca przywileju lokacyjnego otrzymał on 60 włók ziemi na prawie chełmińskim. Sątopy były w tym czasie wsią pruską.

Po wystawieniu przywileju przystąpiono do budowy kościoła. W XIV i w połowie XV wieku funkcję proboszcza pełnili: Arnoldus, Jan Wartenberg, późniejszy biskup warmiński Henryk Voglesang, Laurenty Reynkomis, Bartłomiej de Leunenburg.

Szkoła parafialna została uruchomiona zapewne w chwili powstania kościoła. W 1789 roku funkcję nauczyciela i zarazem organisty sprawował Jan Malecki. Miejscowość została nawiedzona przez epidemię dżumy, nie znamy jednak liczby ofiar. W 1783 roku Sątopy składały się z 49 domów. W połowie XIX wieku do miejscowej parafii należały wsie: Koprzywnik, Nisko, Świdrówka, Tarniny, Wojkowo.


Liczba mieszkańców w poszczególnych okresach:

  • 1820 r. – 375 osób
  • 1848 r. – 360 osób
  • 1939 r. – 563 osoby

Szkolnictwo

W miejscowości istnieje Szkoła Podstawowa im. Marii Konopnickiej oraz Oddział Zamiejscowy Gimnazjum Publicznego w Bisztynku.

Religia

We wsi znajduje się siedziba parafii rzymskokatolickiej. Sątopy znajdują się także na terenie parafii greckokatolickiej w Reszlu i parafii prawosławnej w Korszach.

Zabytki

  • kościół wzniesiony w połowie XIV wieku, rozbudowany w latach 1884-1886
  • plebania z końca XVIII wieku
  • cmentarz przykościelny wpisany do wojewódzkiego rejestru zabytków
  • 3 tradycyjne kapliczki warmińskie

Przyroda

W pobliżu miejscowości znajduje się Rezerwat Przyrody "Polder Sątopy–Samulewo".

Ludzie związani z miejscowością

  • Henryk IV Vogelsang (1360–1415) – biskup warmiński w latach 1401–1415, proboszcz parafii w Sątopach
  • Fabian Emmerich (1477-1559) – duchowny rzymskokatolicki, kanonik dobromiejski, lekarz kapitulny, proboszcz miejscowej parafii.

Ciekawostki

Bibliografia

Biskupiec. Z dziejów miasta i powiatu, red. Wanda Korycka, Olsztyn 1969.
Bank Danych Lokalnych GUS [18.12.2013]
Bisztynek24.pl [18.12.2013]
Ciekawe Mazury [18.12.2013]
wikipedia.pl [18.12.2013]

Przypisy

  1. łącznie Sątopy, Niski Młyn, Sątopy–Samulewo
  2. Wrota Warmii i Mazur [17.12.2013]