Łukszty

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
Skocz do: nawigacja, szukaj


Łukszty

Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat elbląski
Gmina Pasłęk
Liczba ludności (2010) 174
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Łukszty
Łukszty
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Łukszty
Łukszty
Ziemia

{{#invoke:Koordynaty|szablon}}


Łukszty (niem. Luxethen) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie elbląskim, w gminie Pasłęk. W latach 1975-1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa elbląskiego.

Miejscowość w 2010 roku liczyła 174 mieszkańców. W skład sołectwa wchodzą wsie Łukszty i Kawki. Obecnie funkcję sołtysa sprawuje Kryspin Miłkowski[1].


Położenie

Wieś położona jest w zachodniej części województwa warmińsko-mazurskiego, na obszarze Wysoczyzny Elbląskiej, 8 km na północny wschód od Pasłęka, w pobliżu granicy z powiatem braniewskim.

Dzieje miejscowości

Pierwsza wzmianka dotycząca wsi pochodzi z 1285 roku. Dokument lokacyjny został wystawiony w 1335 roku. Zgodnie z jego treścią Prus, niejaki Gedike Borin wraz z bratankami otrzymał połowę wsi na prawie chełmińskim. Po 1945 roku wieś przez jakiś czas nosiła nazwę Rinwidów, Rinwidowo. W 1948 roku do oficjalnego i powszechnego obiegu weszła wersja Łukszty. W 1502 roku wystawiony został zapis lokacyjny dla miejscowego karczmarza - Szymona Zimmermanna. W tym czasie Łukszty były wsią czynszową, zasiedloną przez ludność pruską i niemiecką. W 1531 roku gospodarzyło tu 5 chłopów. w okresie wojen polsko-krzyżackich miejscowość wyludniła się i uległa częściowemu zniszczeniu. Urząd sołtysa od 1642 aż do 1783 roku znajdował się w rękach rodziny Radau.W 1875 roku Łukszty były zamieszkane przez 368 osób. W roku 1939 w miejscowości żyło 350 mieszkańców. Tylko jeden mieszkaniec był katolikiem. Przed 1945 roku w kościele w Mariance znajdowała się tablica upamiętniająca poległych w czasie I wojny światowej mieszkańców parafii. Znalazły się na niej również nazwiska 10 mieszkańców Łukszt. W 1920 roku w miejscowości działał cieśla, setlmach, szewc, siodlarz oraz ślusarz. We wsi istniały gospody, prowadzone w tym czasie przez Hermanna Schwarza i Gustawa Haushaltera oraz remiza strażacka. Na rozwidleniu drogi prowadzącej do Anglit i Karwit działał mleczarnia. W 1932 roku największe miejscowe gospodarstwo obejmowało powierzchnię 66 ha. Ostatnim przedwojennym wójtem Łukszt był Adolf Hoffmann. 28 stycznia 1945 roku został zastrzelony w Mariance przez żołnierzy Armii Czerwonej. Po zajęciu wsi przez czerwonoarmistów w Łuksztach pozostało nadal około 80 mieszkańców, wyłącznie Niemców. Po 1945 roku rozpoczął się napływn ludność z Wileńszczyzny oraz Polski centralnej. Pierwszym powojennym sołtysem został Feliks Pawlak. W 1946 roku zostało uruchomione przedszkole a po jakimś czasie również szkoła podstawowa. Obecnie budynek dawnej szkoły został przekształcony w świetlicę i mieszkanie.



Ludzie związani z miejscowością


Zabytki

  • Budynek dawnej niemieckiej szkoły


Bibliografia

  1. Bank Danych Lokalnych GUS [data dostępu: 5.03.2014]
  2. Lech Słodownik, Łukszty [data dostępu: 5.03.2014]


Przypisy


Zobacz też