Katolicka Szkoła Polska w Stanclewie

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
Skocz do: nawigacja, szukaj
Szkoła Polska w Stanclewie

...Wymagane...
...Wymagane...
Data założenia: 01.09.1930
Poziom szkoły: podstawowy
Adres: Stanclewo


Szkoła Polska w Stanclewie – prywatna szkoła z polskim językiem wykładowym w Prusach Wschodnich. Powstała w 1930 r. i działała do 1939 r. Pierwszym kierownikiem szkoły był nauczyciel Władysław Stachowski.

Historia

W Stanclewie w okresie plebiscytowym otwarto szkołę polską. Nastąpiło to 08.06.1920 r. Do szkoły zgłosiło się 57 uczniów. Uczył ich nauczyciel Józef Mańkowski. Szkoła po przegranym plebiscycie została zamknięta. Ponowne starania działaczy oświatowych urzeczywistniły uruchomienie szkoły polskiej 01.09.1930 r. Kierownikiem szkoły został nauczyciel Władysław Stachowski. Uczył on początkowo 10 dzieci. Zajęcia rozpoczynały się o 8.00 a kończyły o 13.00. W porze letniej dzieci uprawiały ogród szkolny. Nauczyciel uczył dzieci gry na skrzypcach, organizował im wycieczki, a rodzicom zebrania rodzicielskie. W 1932 r. został usunięty z Prus Wschodnich, za posiadanie egzemplarza "małego Polaka w Niemczech, co było zabronione przez władze niemieckie. Jego miejsce zastąpił Lucjan Latosiński.

Cele i zadania

Szkoła działała na podstawie Ordynacji dotyczącej uregulowania szkolnictwa dla mniejszości polskiej w państwie pruskim, która weszła w życie 21 lutego 1929r.

Kadra pedagogiczna

Kierownikami i jednocześnie nauczycielami szkoły byli:


Osiągnięcia

...W szkole w Worytach trzykrotnie odbywały się kwartalne konferencje regionalne dla nauczycieli szkół polskich. Stanowiły one formę dokształcania. Konferencje składały się z lekcji pokazowej, referatu i dyskusji. Na pierwszej konferencji w Worytach, która miała miejsce 05.12.1932 r., lekcję pokazową prowadził nauczyciel Wiktor Bina. Lekcje dotyczyły przedmiotów religia i geografia. Na drugiej konferencji (05.12.1936 r.) lekcję pokazową z przedmiotu śpiew przeprowadził nauczyciel Jan Maza. Natomiast na ostatniej konferencji nauczycieli szkół polskich, która odbywała się 11.02.1939 r. w Worytach nauczyciel Franciszek Piotrowski omówił plan gospodarczy.

Absolwenci

...== Uczniowie/Absolwenci == Uczniami polskiej szkoły były dzieci mniejszości polskiej mieszkającej w Prusach Wschodnich. Do szkoły w Stanclewie uczęszczały także dzieci z pobliskich wsi. W latach 1930 - 1939 stan liczebny uczniów przedstawiał się następująco:

  • 1930 - 14 osób
  • 1931 - 12 osoby
  • 1932 - 17 osoby
  • 1933 - 21 osób
  • 1934 - 16 osoby
  • 1935 - 18 osób
  • 1936 - 17 osób
  • 1937 - 16 osób
  • 1938 - 12 osób
  • 1939 - 8 osób

Absolwentką Katolickiej Szkoły Polskiej w Worytach jest m.in. Maria Graeber, która po wojnie zamieszkała w budynku szkolnym i z czasem stała się jego właścicielem.

Ciekawostki

...

Tablica pamiątkowa

W 1957 r. na budynku byłej szkoły polskiej w Worytach umieszczono pamiątkową tablicę z napisem:

Tu w latach 1930-1939

mieściła się szkoła polska

świadectwo polskości

Warmii i Mazur.

Bibliografia

Filipkowski Tadeusz, Oświata na Warmii i Mazurach w latach 1945-1960, Warszawa 1978.

Koziełło-Poklewski Bohdan, Wrzesiński Wojciech, Szkolnictwo polskie na Warmii, Mazurach i Powiślu w latach 1919-1939, Olsztyn 1980.

Lewandowska Izabela, Chłosta Jan, Śladami polskich szkół na południowej Warmii w latach 1929-1939. W 80-lecie ich utworzenia, Olsztyn 2010.

Piotrowski Franciszek, Wspomnienia polskiego nauczyciela w Niemczech, wstęp i oprac. Filipkowski Tadeusz, Olsztyn 1996.

Radziszewska Maria, "Święto Dziecka" w polskich szkołach na Warmii (1929-1939), [w:] Dziecko w historii - wątek korczakowski, (red.) Elwira Jolanta Kryńska, Agnieszka Suplicka, Urszula Wróblewska, Białystok 2013.