Lidzbark (gmina miejsko-wiejska): Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
Skocz do: nawigacja, szukaj
[wersja nieprzejrzana][wersja zweryfikowana]
(Historia gminy jako jednostki administracyjnej)
 
(Nie pokazano 29 wersji utworzonych przez 7 użytkowników)
Linia 1: Linia 1:
 
{{Gmina infobox
 
{{Gmina infobox
 
  |Gmina          = Lidzbark
 
  |Gmina          = Lidzbark
  |herb_gminy      = Plik:Herb_gminy_Lidzbark.png | Herb Lidzbarka     
+
  |herb_gminy      = Plik:Herb_gminy_Lidzbark.png |Herb Lidzbarka     
 
  |flaga_gminy    =  
 
  |flaga_gminy    =  
 
  |mapa_gminy      =  
 
  |mapa_gminy      =  
Linia 11: Linia 11:
 
  |rodzaj_gminy    = miejsko-wiejska
 
  |rodzaj_gminy    = miejsko-wiejska
 
  |zarządzający    = Burmistrz  
 
  |zarządzający    = Burmistrz  
  |wójt            = [[Maciej Sitarek]]
+
  |wójt            = Andrzej Piątkowski
 
  |adres_ug        = ul. Sądowa 21
 
  |adres_ug        = ul. Sądowa 21
 
  |kod_poczt_ug    = 13-230 Lidzbark
 
  |kod_poczt_ug    = 13-230 Lidzbark
Linia 28: Linia 28:
 
  |bip            = http://www.bip.umig.lidzbark.pl/
 
  |bip            = http://www.bip.umig.lidzbark.pl/
 
}}  
 
}}  
'''Gmina Lidzbark''' – gmina miejsko-wiejska położona w południowo-zachodniej części [[województwo warmińsko-mazurskie| województwa warmińsko-mazurskiego]] w południowo-zachodniej części [[Powiat działdowski| powiatu działdowskiego]]. Siedziba gminy znajduje się w [[Lidzbark| Lidzbarku]].
+
'''Gmina Lidzbark''' – gmina miejsko-wiejska położona w południowo-zachodniej części [[województwo warmińsko-mazurskie|województwa warmińsko-mazurskiego]] w południowo-zachodniej części [[Powiat działdowski|powiatu działdowskiego]]. Siedziba gminy znajduje się w [[Lidzbark|Lidzbarku]].
 
+
Gmina o niezwykłych walorach przyrodniczych i krajobrazowych; jej obszar stanowią tereny rolnicze i leśne. Układ funkcjonalno-przestrzenny dzieli gminę na 2 części: północną (tereny rolnicze) i południową (tereny leśne) o nieskażonym środowisku naturalnym oraz licznych jeziorach.
Gmina o niezwykłych walorach przyrodniczych i krajobrazowych, jej obszar stanowią tereny rolnicze i leśne (układ funkcjonalno przestrzenny dzieli gminę na 2 części: północną tereny rolnicze, południową tereny leśne) o nieskażonym środowisku naturalnym oraz liczne jeziora.
+
Władzę w gminie sprawuje burmistrz Andrzej Piątkowski.
 
 
Władzę w gminie sprawuje burmistrz [[Maciej Sitarek]]<ref>Urząd Miasta i Gminy Lidzbark [http://www.lidzbark.pl/asp/pl_start.asp?typ=14&sub=2&menu=10&strona=1]</ref>.
 
 
<br/><br/>
 
<br/><br/>
 
 
== Powierzchnia gminy ==
 
== Powierzchnia gminy ==
Gmina Lidzbark zajmuje powierzchnię 254,88km<sup>2</sup><ref name="p1">Portret terytorium, Bank Danych Lokalnych GUS [http://stat.gov.pl/bdl/app/portret.display?p_czas=19&p_nts=14&p_tery=3117]</ref>, w tym:
+
Gmina Lidzbark zajmuje powierzchnię 254,88km<sup>2</sup><ref name="p1">[http://stat.gov.pl/bdl/app/portret.display?p_czas=19&p_nts=14&p_tery=3117 Portret terytorium, Bank Danych Lokalnych GUS ] [20.10.2014]</ref>, w tym:
 
*lasy: 46,11% (11753 ha)
 
*lasy: 46,11% (11753 ha)
 
*użytki rolne: 45,39% (11568 ha)  
 
*użytki rolne: 45,39% (11568 ha)  
 
*wody: 1,61% (412 ha)
 
*wody: 1,61% (412 ha)
 
+
Gmina stanowi 26,43% powierzchni powiatu działdowskiego.
Gmina stanowi 26,43% powierzchni [[Powiat działdowski| powiatu działdowskiego]].
 
  
 
== Demografia ==
 
== Demografia ==
 
Liczba ludności gminy według danych z 2013 roku wynosi<ref name="p1"/>:
 
Liczba ludności gminy według danych z 2013 roku wynosi<ref name="p1"/>:
{{Galeria|Nazwa=Lidzbark (gmina miejsko-wiejska)|wielkość=300|pozycja=right
+
[[Plik: Kościół pw. św. Wojciecha w Lidzbarku.jpg|right|290px|thumb|Kościół pw. św. Wojciecha w Lidzbarku.<br>Fot. Przemysław Jahr. Źródło: [http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Lidzbark_church.jpg Commons Wikimedia] ]]
|Plik: Rzeka Wel.jpg| Rzeka Wel autor: Dionizy Wiśniewski Źródło: [http://mojemazury.pl/21913-0,Welski-Park-Krajobrazowy,1004421.html Moje Mazury]
+
[[Plik: Kościół ewangelicko-augsburski pw. Jezusa Żyjącego w Lidzbarku Welskim.jpg|right|290px|thumb|Kościół ewangelicki pw. Jezusa Żyjącego w Lidzbarku.<br>Źródło: [http://www.lidzbark.pl/asp/pl_start.asp?typ=13&sub=0&menu=126&artykul=753&akcja=artykul www.lidzbark.pl] ]]  
|Plik: Kościół pw. św. Wojciecha w Lidzbarku.jpg| Kościół pw. św. Wojciecha w Lidzbarku  
+
[[Plik: Święty Jan Nepomucen na moście w Lidzbarku.jpg|right|290px|thumb|Święty Jan Nepomucen na moście w Lidzbarku.<br>Fot. mzopw. Źródło: [http://commons.wikimedia.org/wiki/File:JNL.jpg Commons Wikimedia] ]]
|Plik: Kościół ewangelicko-augsburski pw. Jezusa Żyjącego w Lidzbarku Welskim.jpg| Kościół ewangelicko-augsburski pw. Jezusa Żyjącego w Lidzbarku Źródło: [http://www.lidzbark.pl/asp/pl_start.asp?typ=13&sub=0&menu=126&artykul=753&akcja=artykul www.lidzbark.pl]
+
|Plik: Święty Jan Nepomucen na moście w Lidzbarku.jpg| Święty Jan Nepomucen na moście w Lidzbarku  
 
}}
 
 
{|class="wikitable"
 
{|class="wikitable"
!Opis || colspan=2|Ogółem || colspan=2|Kobiety || colspan=2|Mężczyźni
+
!Opis ||colspan=2|Ogółem ||colspan=2|Kobiety ||colspan=2|Mężczyźni
 
|-
 
|-
|jednostka || osób || % || osób || % || osób || %
+
|jednostka ||osób ||% ||osób ||% ||osób ||%
 
|--
 
|--
|liczba || 14640 || 100 || 7407 || 50,6 || 7233 || 49,4
+
|liczba ||14640 ||100 ||7407 ||50,6 ||7233 ||49,4
 
|--
 
|--
|gęstość zaludnienia<br />(mieszk./km²) || colspan=2| 57|| colspan=2| 29 || colspan=2| 28
+
|gęstość zaludnienia<br />(mieszk./km²) ||colspan=2|57||colspan=2|29 ||colspan=2|28
 
|}
 
|}
Saldo migracji wewnętrznych i zagranicznych na pobyt stały w 2013 roku w gminie Lidzbark wynosiło -72 osoby (wzrosło w porównaniu z rokiem poprzednim o 166%)<ref name="p1"/>, co stanowi 28,9% migracji ludności w [[Powiat działdowski| powiecie działdowskim]] oraz 2% w [[Województwo warmińsko-mazurskie| województwie warmińsko-mazurskim]].  
+
Saldo migracji wewnętrznych i zagranicznych na pobyt stały w 2013 roku w gminie Lidzbark wynosiło -72 osoby (wzrosło w porównaniu z rokiem poprzednim o 166%)<ref name="p1"/>, co stanowi 28,9% migracji ludności w powiecie działdowskim oraz 2% w województwie warmińsko-mazurskim.
  
 
== Historia gminy jako jednostki administracyjnej ==
 
== Historia gminy jako jednostki administracyjnej ==
Po II wojnie światowej obszar [[Powiat działdowski| powiatu działdowskiego]], w granicach przedwojennego podziału administracyjnego, a wraz z nim tereny dzisiejszej gminy miejsko-wiejskiej Lidzbark, wchodził w skład województwa warszawskiego. Od 6 lipca 1950 roku, na podstawie ustawy z dnia 28 czerwca 1950 roku<ref>Dz.U. 1950 nr 28 poz. 255, Ustawa z dnia 28 czerwca 1950 r. o zmianach podziału administracyjnego Państwa. [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19500280255]</ref>, został włączony do [[Województwo olsztyńskie| województwa olsztyńskiego]].  
+
Po II wojnie światowej obszar powiatu działdowskiego w granicach przedwojennego podziału administracyjnego, a wraz z nim tereny dzisiejszej gminy miejsko-wiejskiej Lidzbark, wchodził w skład województwa warszawskiego. Od 6 lipca 1950 roku, na podstawie ustawy z dnia 28 czerwca 1950 roku<ref>Dz.U. 1950, nr 28, poz. 255, Ustawa z dnia 28 czerwca 1950 r. o zmianach podziału administracyjnego Państwa, [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19500280255 isap.sejm.gov.pl] [20.10.2014]</ref>, został włączony do województwa olsztyńskiego.
W 1954 roku, na mocy Ustawy z dnia 25 września 1954 roku o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych<ref>Dz.U. 1954 nr 43 poz. 191, Ustawa z dnia 25 września 1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych.[http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19540430191]</ref>, istniejąca dotychczas gmina Lidzbark stała się gromadą.<br/>
+
W 1972 roku, na podstawie Ustawy z 29 listopada 1972 roku o utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach narodowych<ref>Dz.U. 1972 nr 49 poz. 312, Ustawa z dnia 29 listopada 1972 r. o utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach  
+
W 1954 roku, na mocy Ustawy z dnia 25 września 1954 roku o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych<ref>Dz.U. 1954, nr 43, poz. 191, Ustawa z dnia 25 września 1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych, [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19540430191 isap.sejm.gov.pl] [20.10.2014]</ref>, istniejąca dotychczas gmina Lidzbark stała się gromadą.
narodowych.[http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19720490312]</ref>, przywrócono podział kraju na gminy. Gromada i miasto Lidzbark stały się jedną jednostką administracyjną z siedzibą w [[Lidzbark| Lidzbarku]]. W jej skład wchodziły sołectwa:[[Bełk]], [[Bryńsk]], [[Cibórz]], [[Ciechanówko]], [[Jamielnik]], [[Jeleń]], [[Kiełpiny]], [[Klonowo]], [[Koty]], [[Nick]], [[Nowy Dwór]], [[Nowy Zieluń]], [[Słup]], [[Tarczyny]], [[Wąpiersk]], [[Wlewsk]], [[Zalesie]], [[Zdrojek]]<ref>Uchwała Nr XXI/83/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie olsztyńskim.</ref><ref>Uchwała Nr XXI/84/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie olsztyńskim.</ref>.<br/>
+
 
1 czerwca 1975 roku, na podstawie Ustawy o dwustopniowym podziale administracyjnym państwa<ref>Dz.U. 1975 nr 16 poz. 91, Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych.[http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19750160091]</ref>, przestał istnieć [[powiat działdowski]]. Gmina Lidzbark, na mocy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 roku, stała się bezpośrednio częścią województwa ciechanowskiego<ref>Dz.U. 1975 nr 17 poz. 92, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie określenia miast oraz gmin wchodzących w skład województw.[http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19750170092]</ref>.
+
W 1972 roku, na podstawie Ustawy z 29 listopada 1972 roku o utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach narodowych<ref>Dz.U. 1972, nr 49, poz. 312, Ustawa z dnia 29 listopada 1972 r. o utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach  
Ponowne zmiany podziału administracyjnego państwa<ref>Dz.U. 1998 nr 103 poz. 652, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów.[http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981030652]</ref> umiejscowiły gminę Lidzbark w powołanym 1 stycznia 1999 roku [[Województwo warmińsko-mazurskie| województwie warmińsko-mazurskim]], w [[Powiat działdowski| powiecie działdowskim]].
+
narodowych, [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19720490312 isap.sejm.gov.pl] [20.10.2014]</ref>, przywrócono podział kraju na gminy. Gromada i miasto Lidzbark stały się jedną jednostką administracyjną z siedzibą w [[Lidzbark|Lidzbarku]]. W jej skład wchodziły sołectwa: [[Bełk]], [[Bryńsk]], [[Cibórz]], [[Ciechanówko]], [[Jamielnik (gmina Lidzbark)|Jamielnik]], [[Jeleń]], [[Kiełpiny]], [[Klonowo (gmina Lidzbark)|Klonowo]], [[Koty]], [[Nick]], [[Nowy Dwór (gmina Lidzbark)|Nowy Dwór]], [[Nowy Zieluń]], [[Słup]], [[Tarczyny]], [[Wąpiersk]], [[Wlewsk]], [[Zalesie (gmina Lidzbark)|Zalesie]], [[Zdrojek]]<ref>Uchwała Nr XXI/83/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie olsztyńskim.</ref><ref>Uchwała Nr XXI/84/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie olsztyńskim</ref>.
  
Gmina miejsko-wiejska Lidzbark graniczy z: od północnego zachodu z [[Grodziczno (gmina wiejska)| gminą Grodziczno]] [[(powiat nowomiejski)]], od południowego zachodu z gminą Górzno (powiat brodnicki), od strony południowej z gminą Lubowidz (powiat żuromiński), a od strony wschodniej z [[Płośnica (gmina wiejska)| gminą Płośnica]] oraz [[Rybno (gmina wiejska)| gminą Rybno]] [[(powiat działdowski)]].
+
1 czerwca 1975 roku, na podstawie Ustawy o dwustopniowym podziale administracyjnym państwa<ref>Dz.U. 1975, nr 16, poz. 91, Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych, [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19750160091 isap.sejm.gov.pl] [20.10.2014]</ref>, przestał istnieć [[powiat działdowski]]. Gmina Lidzbark, na mocy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 roku, stała się bezpośrednio częścią województwa ciechanowskiego<ref>Dz.U. 1975, nr 17, poz. 92, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie określenia miast oraz gmin wchodzących w skład województw, [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19750170092 isap.sejm.gov.pl] [20.10.2014]</ref>.
 +
 
 +
Ponowne zmiany podziału administracyjnego państwa<ref>Dz.U. 1998, nr 103, poz. 652, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów.[http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981030652] [20.10.2014]</ref> umiejscowiły gminę Lidzbark w powołanym 1 stycznia 1999 roku [[Województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko-mazurskim]], w [[Powiat działdowski|powiecie działdowskim]].
 +
 
 +
Gmina miejsko-wiejska Lidzbark graniczy z: od północnego zachodu z [[Grodziczno (gmina wiejska)|gminą Grodziczno]] ([[powiat nowomiejski]]), od południowego zachodu z gminą Górzno (powiat brodnicki), od strony południowej z gminą Lubowidz (powiat żuromiński), a od strony wschodniej z [[Płośnica (gmina wiejska)|gminą Płośnica]] oraz [[Rybno (gmina wiejska)|gminą Rybno]] ([[powiat działdowski]]).
  
 
== Miejscowości na terenie gminy ==
 
== Miejscowości na terenie gminy ==
Sołectwa: [[Adamowo]], [[Bełk]], [[Bryńsk]], [[Cibórz]], [[Ciechanówko]], [[Jamielnik]], [[Jeleń]], [[Kiełpiny]], [[Klonowo]], [[Koty]], [[Marszewnica]], [[Miłostajki]], [[Nick]], [[Nowe Dłutowo]], [[Nowy Dwór]], [[Nowy Zieluń]], [[Słup]], [[Stare Dłutowo]],
+
Sołectwa: [[Adamowo (gmina Lidzbark)|Adamowo]], [[Bełk]], [[Bryńsk]], [[Cibórz]], [[Ciechanówko]], [[Jamielnik (gmina Lidzbark)|Jamielnik]], [[Jeleń]], [[Kiełpiny]], [[Klonowo (gmina Lidzbark)|Klonowo]], [[Koty]], [[Marszewnica]], [[Miłostajki]], [[Nick]], [[Nowe Dłutowo]], [[Nowy Dwór (gmina Lidzbark)|Nowy Dwór]], [[Nowy Zieluń]], [[Słup]], [[Stare Dłutowo]], [[Tarczyny]], [[Wawrowo]], [[Wąpiersk]], [[Wlewsk]], [[Zalesie (gmina Lidzbark)|Zalesie]], [[Zdrojek]].
[[Tarczyny]], [[Wawrowo]], [[Wąpiersk]], [[Wlewsk]], [[Zalesie]], [[Zdrojek]].
 
  
Pozostałe miejscowości: [[Bryńsk Szlachecki]], [[Ostrowy]], [[Zielonka]], [[Bladowo]], [[Borki]], [[Olszewo]], [[Kurojady]], [[Borówno]], [[Dębowiec]], [[Piaseczno]], [[Sarnia Góra]], [[Nosek]], [[Wygoda]], [[Biernaty]], [[Rogal]], [[Glinki]], [[Podcibórz]],  
+
Pozostałe miejscowości: [[Bryńsk Szlachecki]], [[Ostrowy]], [[Zielonka (gmina Lidzbark)|Zielonka]], [[Bladowo]], [[Borki (gmina Lidzbark)|Borki]], [[Olszewo (gmina Lidzbark)|Olszewo]], [[Kurojady]], [[Borówno]], [[Dębowiec (gmina Lidzbark)|Dębowiec]], [[Piaseczno]], [[Sarnia Góra]], [[Nosek]], [[Wygoda]], [[Biernaty]], [[Rogal]], [[Glinki (gmina Lidzbark)|Glinki]], [[Podcibórz]], [[Wasioły]], [[Pajewo]], [[Lidzbark]].
[[Wasioły]], [[Pajewo]], [[Lidzbark]].  
 
  
 
== Gospodarka ==
 
== Gospodarka ==
 
Głównym kierunkiem rozwoju gospodarki w gminie miejsko-wiejskiej Lidzbark jest turystyka, istotną rolę odgrywają również rolnictwo i przetwórstwo drewna. Rolnictwo w gminie rozwijają się na bazie gospodarstw indywidualnych i zespołowych. Większość gospodarstw prowadzi produkcję wielokierunkową bez wyraźnie określonej specjalizacji. W strukturze upraw przeważa uprawa zbóż, ziemniaków i roślin przemysłowych (rzepaku, rzepiku, buraków cukrowych). W hodowli zwierząt dominują: hodowla trzody chlewnej, bydła opasowego i mlecznego.
 
Głównym kierunkiem rozwoju gospodarki w gminie miejsko-wiejskiej Lidzbark jest turystyka, istotną rolę odgrywają również rolnictwo i przetwórstwo drewna. Rolnictwo w gminie rozwijają się na bazie gospodarstw indywidualnych i zespołowych. Większość gospodarstw prowadzi produkcję wielokierunkową bez wyraźnie określonej specjalizacji. W strukturze upraw przeważa uprawa zbóż, ziemniaków i roślin przemysłowych (rzepaku, rzepiku, buraków cukrowych). W hodowli zwierząt dominują: hodowla trzody chlewnej, bydła opasowego i mlecznego.
 
  
 
W gminie nie ma rozwiniętego przemysłu, dość dobrze rozwinięta jest sieć usług o zróżnicowanej strukturze i handel.
 
W gminie nie ma rozwiniętego przemysłu, dość dobrze rozwinięta jest sieć usług o zróżnicowanej strukturze i handel.
Liczba podmiotów gospodarki narodowej wpisanych do rejestru REGON w gminie miejsko-wiejskiej Lidzbark wynosiła w 2013 roku 890. W tym 36 podmiotów należało do sektora publicznego, pozostałe 854 tworzy sektor prywatny. Najwięcej firm - 251 - było zarejestrowanych w dziale handel hurtowy i detaliczny, 134 firmy były zarejestrowane w dziale: budownictwo, a 61 w dziale: rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo; w dziale przetwórstwo przemysłowe - 78 firm, a działalność związaną z zakwaterowaniem i usługami gastronomicznymi prowadziły 24 firmy<ref name="p1"/>. Większość stanowią małe i średnie przedsiębiorstwa, zatrudniające od 1 do 5 pracowników.  
+
Liczba podmiotów gospodarki narodowej wpisanych do rejestru REGON w gminie miejsko-wiejskiej Lidzbark wynosiła w 2013 roku 890. W tym 36 podmiotów należało do sektora publicznego, pozostałe 854 tworzy sektor prywatny. Najwięcej firm, tj. 251, było zarejestrowanych w dziale handel hurtowy i detaliczny, 134 firmy były zarejestrowane w dziale: budownictwo, a 61 w dziale: rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo; w dziale przetwórstwo przemysłowe - 78 firm, a działalność związaną z zakwaterowaniem i usługami gastronomicznymi prowadziły 24 firmy<ref name="p1"/>. Większość stanowią małe i średnie przedsiębiorstwa, zatrudniające od 1 do 5 pracowników.  
  
 
Korzystne i malownicze położenie gminy w obrębie dwóch parków krajobrazowych, różnorodność środowiska przyrodniczego (co uwidacznia się w bogactwie flory i fauny oraz w zróżnicowaniu krajobrazu), liczne jeziora oraz istnienie wokół nich wielu szlaków turystycznych: rowerowych, wodnych i pieszych sprzyja rozwojowi turystyki, a szczególnie agroturystyki.  
 
Korzystne i malownicze położenie gminy w obrębie dwóch parków krajobrazowych, różnorodność środowiska przyrodniczego (co uwidacznia się w bogactwie flory i fauny oraz w zróżnicowaniu krajobrazu), liczne jeziora oraz istnienie wokół nich wielu szlaków turystycznych: rowerowych, wodnych i pieszych sprzyja rozwojowi turystyki, a szczególnie agroturystyki.  
 
Gmina stanowi  wymarzone miejsce wypoczynku i rekreacji dla miłośników wędkarstwa, kajakarstwa, grzybobrania, wycieczek pieszych, rowerowych i konnych. Posiada ciekawe tereny, które przyciągają widokami, bazę noclegową (na terenie gminy zlokalizowane są ośrodki wczasowe na ponad 500 miejsc) i gastronomiczną, a także bazę agroturystyczną.<br/>
 
Gmina stanowi  wymarzone miejsce wypoczynku i rekreacji dla miłośników wędkarstwa, kajakarstwa, grzybobrania, wycieczek pieszych, rowerowych i konnych. Posiada ciekawe tereny, które przyciągają widokami, bazę noclegową (na terenie gminy zlokalizowane są ośrodki wczasowe na ponad 500 miejsc) i gastronomiczną, a także bazę agroturystyczną.<br/>
Gospodarstwa agroturystyczne znajdują się w miejscowościach:[[Jeleń]], [[Cibórz]], [[Kiełpiny]], [[Lidzbark]], [[Wąpiersk]].
+
Gospodarstwa agroturystyczne znajdują się w miejscowościach: [[Jeleń]], [[Cibórz]], [[Kiełpiny]], [[Lidzbark]], [[Wąpiersk]].
  
Gmina należy do [[Ekologiczny Związek Gmin "Działdowszczyzna"| Ekologicznego Związku Gmin "Działdowszczyzna"]].
+
Gmina należy do [[Ekologiczny Związek Gmin "Działdowszczyzna"|Ekologicznego Związku Gmin "Działdowszczyzna"]].
  
Liczba ludności bezrobotnej zarejestrowanej pod koniec 2013 roku w gminie Lidzbark wynosiła 1674 osób<ref name="p1"/>, co stanowi 25,6%  bezrobotnych w [[Powiat działdowski| powiecie działdowskim]].
+
Liczba ludności bezrobotnej zarejestrowanej pod koniec 2013 roku w gminie Lidzbark wynosiła 1674 osób<ref name="p1"/>, co stanowi 25,6%  bezrobotnych w [[Powiat działdowski|powiecie działdowskim]].
  
 
Ze środowiskowej pomocy społecznej korzysta w gminie 9,7% ludności<ref>Bank Danych Lokalnych GUS</ref>.
 
Ze środowiskowej pomocy społecznej korzysta w gminie 9,7% ludności<ref>Bank Danych Lokalnych GUS</ref>.
 
<br/>
 
<br/>
 +
 
== Kultura i turystyka ==
 
== Kultura i turystyka ==
 
'''Instytucje zajmujące się pracą na rzecz kultury na terenie gminy'''
 
'''Instytucje zajmujące się pracą na rzecz kultury na terenie gminy'''
 
*[[Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury w Lidzbarku]]
 
*[[Miejsko-Gminny Ośrodek Kultury w Lidzbarku]]
*[[Miejsko-Gminna Biblioteka Publiczna w Lidzbarku]] - filie biblioteki znajdują się w [[Bryńsk| Bryńsku]], [[Nowe Dłutowo| Nowym Dłutowie]], [[Kiełpiny| Kiełpinach]], [[Wąpiersk| Wąpiersku]]
+
*[[Miejsko-Gminna Biblioteka Publiczna w Lidzbarku]] (filie biblioteki znajdują się w [[Bryńsk|Bryńsku]], [[Nowe Dłutowo|Nowym Dłutowie]], [[Kiełpiny|Kiełpinach]], [[Wąpiersk|Wąpiersku]])
*[[lkwim:Muzeum Etnograficzne im. Edwarda Klemensa w Jeleniu| Muzeum Etnograficzne im. Edwarda Klemensa w Jeleniu]]
+
*[[lkwim:Muzeum Etnograficzne im. Edwarda Klemensa w Jeleniu|Muzeum Etnograficzne im. Edwarda Klemensa w Jeleniu]]
*[[lkwim:Muzeum Przyrody w Jeleniu| Muzeum Przyrody w Jeleniu]]
+
*[[lkwim:Muzeum Przyrody w Jeleniu|Muzeum Przyrody w Jeleniu]]
*[[lkwim:Warmińsko-Mazurskie Muzeum Pożarnictwa w Lidzbarku| Warmińsko-Mazurskie Muzeum Pożarnictwa w Lidzbarku]]
+
*[[lkwim:Warmińsko-Mazurskie Muzeum Pożarnictwa w Lidzbarku|Warmińsko-Mazurskie Muzeum Pożarnictwa w Lidzbarku]]
  
 
'''Wydarzenia kulturalne związane z gminą'''
 
'''Wydarzenia kulturalne związane z gminą'''
Linia 113: Linia 109:
  
 
'''Ludzie związani z gminą'''
 
'''Ludzie związani z gminą'''
*[[lkwim: Bogumiła Stachowiak|Bogumiła Stachowiak]] - bibliotekarka, poetka, kronikarka, regionalistka; mieszka w Burkacie
+
*[[lkwim: Bogumiła Stachowiak|Bogumiła Stachowiak]] bibliotekarka, poetka, kronikarka, regionalistka; mieszka w Burkacie
*[[lkwim:Edward Klemens|Edward Klemens]] (1939-2006) - nauczyciel, historyk, działacz społeczno-oświatowy, kronikarz, publicysta
+
*[[lkwim:Edward Klemens|Edward Klemens]] (1939-2006) nauczyciel, historyk, działacz społeczno-oświatowy, kronikarz, publicysta
 
*[[Danuta Dunin-Holecka]] – polska dziennikarka i prezenterka telewizyjna urodzona w Lidzbarku
 
*[[Danuta Dunin-Holecka]] – polska dziennikarka i prezenterka telewizyjna urodzona w Lidzbarku
*[[Paweł Baraszkiewicz]] – polski kajakarz, wychowanek klubu [[Wel Lidzbark]]; wielokrotny mistrz Polski, medalista olimpijski, mistrzostw świata i Europy
+
*[[Paweł Baraszkiewicz]] – polski kajakarz, wychowanek klubu [[Wel Lidzbark]]; wielokrotny mistrz Polski, medalista olimpijski(Sydney 2000), mistrzostw świata i Europy
*[[Władysław Rozwadowski]] - urodzony w Lidzbarku prawnik, profesor zwyczajny, doktor habilitowany nauk prawnych, specjalista prawa rzymskiego; założyciel i były przewodniczący Ogólnopolskiego Kolegium Dziekanów Wydziałów Prawa i Administracji; pełnił czołowe funkcje (dziekana, kierownika katedry, dyrektora instytutu) na wydziałach prawa wielu polskich uczelni
+
*[[Władysław Rozwadowski]] urodzony w Lidzbarku prawnik, profesor zwyczajny, doktor habilitowany nauk prawnych, specjalista prawa rzymskiego; założyciel i były przewodniczący Ogólnopolskiego Kolegium Dziekanów Wydziałów Prawa i Administracji; pełnił czołowe funkcje (dziekana, kierownika katedry, dyrektora instytutu) na wydziałach prawa wielu polskich uczelni.
*[[Paweł Baraszkiewicz]] - mistrz świata, mistrz Europy, srebrny medalista olimpijski (Sydney 2000); wychowanek i  zawodnik MOSiR Lidzbark Welski.
 
  
 
'''Zabytki znajdujące się na terenie gminy'''
 
'''Zabytki znajdujące się na terenie gminy'''
  
Do najcenniejszych zabytków znajdujących się na terenie gminy miejsko-wiejskiej Lidzbark należą<ref>Narodowy Instytut Dziedzictwa, Rejestr zabytków [http://www.nid.pl/pl/]</ref>:
+
Do najcenniejszych zabytków znajdujących się na terenie gminy miejsko-wiejskiej Lidzbark należą<ref>[http://www.nid.pl/pl/ Narodowy Instytut Dziedzictwa, Rejestr zabytków ] [20.10.2014]</ref>:
*[[Kościół pw. Matki Bożej Anielskiej w Bryńsku]]
+
*[[Kościół pw. Matki Bożej Anielskiej w Bryńsku|kościół pw. Matki Bożej Anielskiej w Bryńsku]]
*zespół folwarczny z XIX w. w [[Cibórz| Ciborzu]]
+
*zespół folwarczny z XIX w. w Ciborzu
*zespół pałacowy z XVIII - XX w. w [[Dłutowo| Dłutowie]]
+
*zespół pałacowy z XVIII/XX w. w Dłutowie
 
*[[Kościół pw. św. Wawrzyńca w Kiełpinach]] wraz z dzwonnicą
 
*[[Kościół pw. św. Wawrzyńca w Kiełpinach]] wraz z dzwonnicą
*założenia urbanistyczne Starego Miasta w [[Lidzbark| Lidzbarku]] wraz z zabytkowymi domami przy ul. Stare Misto, ul. Ogrodowej, ul. Słomiany Rynek
+
*założenia urbanistyczne Starego Miasta w [[Lidzbark|Lidzbarku]] wraz z zabytkowymi domami przy ul. Stare Miasto, ul. Ogrodowej, ul. Słomiany Rynek
*[[Kościół pw. św. Wojciecha w Lidzbarku]]
+
*[[Kościół pw. św. Wojciecha w Lidzbarku|kościół pw. św. Wojciecha w Lidzbarku]]
*[[lkwim:Kościół ewangelicko-augsburski pw. Jezusa Żyjącego w Lidzbarku Welskim|Kościół ewangelicko-augsburski pw. Jezusa Żyjącego w Lidzbarku Welskim]] wraz z przykościelnym cmentarzem  
+
*[[lkwim:Kościół ewangelicko-augsburski pw. Jezusa Żyjącego w Lidzbarku Welskim|kościół ewangelicko-augsburski pw. Jezusa Żyjącego w Lidzbarku]] wraz z przykościelnym cmentarzem  
 
*wodociągowa wieża ciśnień z XIX w. (ul. Brzozowa)
 
*wodociągowa wieża ciśnień z XIX w. (ul. Brzozowa)
*[[Kościół pw. św. Wawrzyńca w Starym Dłutowie]] wraz z przykościelnym cmentarzem
+
*[[Kościół pw. św. Wawrzyńca w Starym Dłutowie|kościół pw. św. Wawrzyńca w Starym Dłutowie]] wraz z przykościelnym cmentarzem
  
 
'''Szlaki i atrakcje turystyczne'''
 
'''Szlaki i atrakcje turystyczne'''
 
*szlaki piesze i rowerowe:
 
*szlaki piesze i rowerowe:
**[[Górznieńsko – Lidzbarski Nordic Walking Park]] - sieć tras szlaków pieszych na terenie [[Górznieńsko-Lidzbarski Park Krajobrazowy| Górznieńsko-Lidzbarskiego Parku Krajobrazowego]]; trasy mają swój początek we wsi [[Ruda]] przy byłej siedzibie Nadleśnictwa Ruda i tworzą cztery pętle o łącznej długości ok. 29 km; w skład Nordic Walking Parku wchodzą ścieżki: żółta " źródlana"o długości 2,6 km, zielona "wiejska" o długości 5,7 km, czerwona "krajobrazowa" - 10,4 km i oznakowana kolorem czarnym "przyrodnicza" - 10,2 km
+
**[[Górznieńsko – Lidzbarski Nordic Walking Park]] - sieć tras szlaków pieszych na terenie [[Górznieńsko-Lidzbarski Park Krajobrazowy|Górznieńsko-Lidzbarskiego Parku Krajobrazowego]]; trasy mają swój początek we wsi [[Ruda]] przy byłej siedzibie Nadleśnictwa Ruda i tworzą cztery pętle o łącznej długości ok. 29 km; w skład Nordic Walking Parku wchodzą ścieżki: żółta " źródlana"o długości 2,6 km, zielona "wiejska" o długości 5,7 km, czerwona "krajobrazowa" - 10,4 km i oznakowana kolorem czarnym "przyrodnicza" - 10,2 km
**szlaki piesze na terenie [[Górznieńsko-Lidzbarski Park Krajobrazowy| Górznieńsko-Lidzbarskiego Parku Krajobrazowego]]: szlak niebieski (Górzno - Bachotek) – 44 km; szlak zielony (Górzno - Łąkorz) – 56 km; szlak czerwony (Budzyń – Grunwald Pole Bitwy) – [[Szlak pieszy grunwladzki: Grunwald - Bądzyn| "szlak grunwaldzki"]] - 100 km
+
**szlaki piesze na terenie [[Górznieńsko-Lidzbarski Park Krajobrazowy|Górznieńsko-Lidzbarskiego Parku Krajobrazowego]]: szlak niebieski (Górzno - Bachotek) – 44 km; szlak zielony (Górzno - Łąkorz) – 56 km; szlak czerwony (Budzyń – Grunwald Pole Bitwy) – [[Szlak pieszy grunwladzki: Grunwald - Bądzyn|"szlak grunwaldzki"]] - 100 km
**szlaki rowerowe na terenie [[Górznieńsko-Lidzbarski Park Krajobrazowy| Górznieńsko-Lidzbarskiego Parku Krajobrazowego]]: szlak niebieski - wokół Jeziora Lidzbarskiego - 8 km, szlak czerwony - wokół jeziora Piaseczno - 12 km, szlak zielony - Lidzbark, Klonowo, Jar Brynicy - 3 km
+
**szlaki rowerowe na terenie [[Górznieńsko-Lidzbarski Park Krajobrazowy|Górznieńsko-Lidzbarskiego Parku Krajobrazowego]]: szlak niebieski - wokół Jeziora Lidzbarskiego - 8 km, szlak czerwony - wokół jeziora Piaseczno - 12 km, szlak zielony - Lidzbark, Klonowo, Jar Brynicy - 3 km
**[[Leśna Ścieżka Dydaktyczna "Nad Jeziorem Lidzbarskim"]] - ścieżka edukacyjna o długości 2,5 km, znajdująca się przy siedzibie Nadleśnictwa Lidzbark
+
**[[Leśna Ścieżka Dydaktyczna "Nad Jeziorem Lidzbarskim"|leśna Ścieżka Dydaktyczna "Nad Jeziorem Lidzbarskim"]] ścieżka edukacyjna o długości 2,5 km, znajdująca się przy siedzibie Nadleśnictwa Lidzbark
**szlak pieszy lasem nadwelskim - szlak oznaczony jest kolorem żółtym, długość trasy - 10,5 km
+
**szlak pieszy lasem nadwelskim szlak oznaczony jest kolorem żółtym, długość trasy 10,5 km
**trasa rowerowa "Szlakiem największych jezior Welskiego Parku Krajobrazowego" - trasa wiedzie przez centralną część [[Welski Park Krajobrazowy| Welskiego Parku Krajobrazowego]], gdzie znajduje się większość dużych jezior
+
**trasa rowerowa "Szlakiem największych jezior Welskiego Parku Krajobrazowego" trasa wiedzie przez centralną część [[Welski Park Krajobrazowy|Welskiego Parku Krajobrazowego]], gdzie znajduje się większość dużych jezior
**trasa rowerowa "Do Piekiełka" - szlak o długości 16 km
+
**trasa rowerowa "Do Piekiełka" szlak o długości 16 km
**szlak "Wokół Jeziora Lidzbarskiego" - pieszo-rowerowa ścieżka biegnąca wokół jeziora; łączy się z Leśną Ścieżką Dydaktyczną Nadleśnictwa Lidzbark
+
**szlak wokół Jeziora Lidzbarskiego pieszo-rowerowa ścieżka biegnąca wokół jeziora; łączy się z Leśną Ścieżką Dydaktyczną Nadleśnictwa Lidzbark
**[["Szlak Jagiełły"]] - śladami Władysława Jagiełły
+
**[["Szlak Jagiełły"]] śladami Władysława Jagiełły
**szlak rowerowy wokół [[Lidzbark| Lidzbarka]] - trasa przez [[Lidzbark]] - [[Jeleń]] - [[Wąpiersk]] - [[Tarczyny]] - [[Kiełpiny]] - [[Chełsty]] - [[Słup]] - [[Wlewsk]] - [[Piaseczno]] - [[Klonowo]] - [[Bryńsk]] - [[Jamielnik]] - [[Lidzbark]]
+
**szlak rowerowy wokół [[Lidzbark|Lidzbarka]] trasa przez [[Lidzbark]] [[Jeleń]] [[Wąpiersk]] [[Tarczyny]] [[Kiełpiny]] [[Chełsty]] [[Słup]] [[Wlewsk]] [[Piaseczno]] [[Klonowo]] [[Bryńsk]] [[Jamielnik]] [[Lidzbark]]
*szlak kajakowy [[Rzeka Wel| rzeką Wel]]
+
*szlak kajakowy [[Rzeka Wel|rzeką Wel]]
 
*[[Górznieńsko-Lidzbarski Park Krajobrazowy]], a w nim ścieżki przyrodniczo-edukacyjne:  Ścieżka "Szumny Zdrój", "Do rezerwatu Czarny Bryńsk", "Do Dębu Rzeczypospolitej", "Wilczełyko", "Wokół jeziora Górzno"
 
*[[Górznieńsko-Lidzbarski Park Krajobrazowy]], a w nim ścieżki przyrodniczo-edukacyjne:  Ścieżka "Szumny Zdrój", "Do rezerwatu Czarny Bryńsk", "Do Dębu Rzeczypospolitej", "Wilczełyko", "Wokół jeziora Górzno"
*[[Welski Park Krajobrazowy]] - w siedzibie parku w [[Jeleń| Jeleniu]] znajdują się [[lkwim:Muzeum Przyrody w Jeleniu| Muzeum Etnograficzne im. Edwarda Klemensa]] i [[lkwim:Muzeum Przyrody w Jeleniu| Muzeum Przyrody Welskiego Parku Krajobrazowego]]
+
*[[Welski Park Krajobrazowy]] w siedzibie parku w [[Jeleń|Jeleniu]] znajdują się [[lkwim:Muzeum Przyrody w Jeleniu|Muzeum Etnograficzne im. Edwarda Klemensa]] i [[lkwim:Muzeum Przyrody w Jeleniu|Muzeum Przyrody Welskiego Parku Krajobrazowego]]
 
*rezerwaty i liczne pomniki przyrody
 
*rezerwaty i liczne pomniki przyrody
*liczne jeziora - Bryńskie, Grądy - Tarczyńskie, Jeleń, Klonowskie, Lidzbarskie, Moczydło, Piaseczno, Piaseczenko, Wlecz, Zakrocz, Zalesie, Zwórzno oraz rzeki: Wkra, Wel
+
*liczne jeziora Bryńskie, Grądy, Tarczyńskie, Jeleń, Klonowskie, Lidzbarskie, Moczydło, Piaseczno, Piaseczenko, Wlecz, Zakrocz, Zalesie, Zwórzno oraz rzeki: Wkra, Wel
*[[Pozycja Lidzbark Welski| schrony z okresu II wojny światowej]]
+
*[[Pozycja Lidzbark Welski|schrony z okresu II wojny światowej]]
  
Informacje na temat atrakcji turystycznych znajdujących się na terenie gminy Lidzbark, bazy noclegowej i gastronomicznej, czy też kalendarza imprez można uzyskać w Punkcie Informacji Turystycznej w Lidzbarku, ul. Dworcowa 2, 13-230 Lidzbark oraz na stronie [http://www.lidzbark.pl/ Urzędu Miasta i Gminy Lidzbark]
+
Informacje na temat atrakcji turystycznych znajdujących się na terenie gminy Lidzbark, bazy noclegowej i gastronomicznej, czy też kalendarza imprez można uzyskać w Punkcie Informacji Turystycznej w Lidzbarku, ul. Dworcowa 2, 13-230 Lidzbark oraz na stronie [http://www.lidzbark.pl/ lidzbark.pl]
  
 +
==Religia==
 +
*[[Parafia Ewangelicko-Augsburska w Działdowie]]
 +
*[[Parafia pw. Opatrzności Bożej w Wąpiersku]]
 +
*[[Parafia pw. św. Wawrzyńca w Kiełpinach]]
 +
*[[Parafia pw. św. Wojciecha w Lidzbarku Welskim]]
 +
*[[Parafia pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Lidzbarku Welskim]]
 
== Szkolnictwo ==
 
== Szkolnictwo ==
 
W gminie miejsko-wiejskiej Lidzbark istnieją następujące placówki edukacyjne:  
 
W gminie miejsko-wiejskiej Lidzbark istnieją następujące placówki edukacyjne:  
 
*Przedszkole Miejskie w Lidzbarku
 
*Przedszkole Miejskie w Lidzbarku
*[[Przedszkole Stowarzyszenia Przyjaciół Szkół Katolickich im. Dzieciatka Jezus we Wlewsku]]
+
*[[Przedszkole Stowarzyszenia Przyjaciół Szkół Katolickich im. Dzieciątka Jezus we Wlewsku]]
 
*[[Szkoła Podstawowa w Bryńsku]]
 
*[[Szkoła Podstawowa w Bryńsku]]
 
*[[Szkoła Podstawowa im. Henryka Sienkiewicza w Starym Dłutowie]]
 
*[[Szkoła Podstawowa im. Henryka Sienkiewicza w Starym Dłutowie]]
Linia 168: Linia 169:
 
*[[Liceum Ogólnokształcące im. K. K. Baczyńskiego w Lidzbarku]]
 
*[[Liceum Ogólnokształcące im. K. K. Baczyńskiego w Lidzbarku]]
 
*[[Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych Zespołu Edukacji "Wiedza" w Lidzbarku]]
 
*[[Uzupełniające Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych Zespołu Edukacji "Wiedza" w Lidzbarku]]
*Zespół Szkół im. Króla Władysława Jagiełły w Lidzbarku]] - Liceum profilowane, Technikum, Zasadnicza szkoła zawodowa
+
*[[Zespół Szkół im. Króla Władysława Jagiełły w Lidzbarku]]: Liceum profilowane, Technikum, Zasadnicza szkoła zawodowa
 
 
 
== Sport ==
 
== Sport ==
W gminie Lidzbark działa Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji, który organizuje liczne imprezy rekreacyjno-sportowe, m. in.: Mistrzostwa Lidzbarka w tenisie stołowym, Majowe Biegi Przełajowe (impreza organizowana z okazji uczczenia uchwalenia Konstyucji 3-go Maja), Europejski Tydzień Sportu, "Talentiada 2014″.<br/>
+
W gminie Lidzbark działa Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji, który organizuje liczne imprezy rekreacyjno-sportowe, m. in.: Mistrzostwa Lidzbarka w tenisie stołowym, Majowe Biegi Przełajowe (impreza organizowana z okazji uczczenia uchwalenia Konstytucji 3. Maja), Europejski Tydzień Sportu, "Talentiada 2014″.<br/>
 
Istnieją również kluby sportowe:  
 
Istnieją również kluby sportowe:  
 
*KS Wel Lidzbark
 
*KS Wel Lidzbark
*Miejski Ludowy Uczniowski Klub Kajakowy „WEL – BIS”
+
*Miejski Ludowy Uczniowski Klub Kajakowy WEL–BIS
 
 
 
==Inne organizacje i instytucje==
 
==Inne organizacje i instytucje==
 
*[[lkwim:Towarzystwo Miłośników Lidzbarka Welskiego|Towarzystwo Miłośników Lidzbarka Welskiego]]
 
*[[lkwim:Towarzystwo Miłośników Lidzbarka Welskiego|Towarzystwo Miłośników Lidzbarka Welskiego]]
Linia 182: Linia 181:
 
*[[Stowarzyszenie na rzecz rozwoju Lidzbarka Welskiego "Wrota Mazur"]]
 
*[[Stowarzyszenie na rzecz rozwoju Lidzbarka Welskiego "Wrota Mazur"]]
 
*[[Kurkowe Bractwo Strzeleckie Lidzbark]]
 
*[[Kurkowe Bractwo Strzeleckie Lidzbark]]
 
 
== Obszary chronione i pomniki przyrody ==
 
== Obszary chronione i pomniki przyrody ==
Na terenie gminy znajdują się obszary objęte różnymi formami ochrony przyrody. Należą do nich<ref name="p2">Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Olsztynie [http://bip.olsztyn.rdos.gov.pl/]</ref>:  
+
Na terenie gminy znajdują się obszary objęte różnymi formami ochrony przyrody. Należą do nich<ref name="p2">[http://bip.olsztyn.rdos.gov.pl/ Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Olsztynie ] [20.10.2014]</ref>:  
  
 
Park krajobrazowy:
 
Park krajobrazowy:
Linia 191: Linia 189:
  
 
Rezerwaty przyrody:
 
Rezerwaty przyrody:
*[[Rezerwat Bagno Koziana]] (54,85 ha)
+
*[[rezerwat Bagno Koziana]] (54,85 ha)
*[[Rezerwat Jar Brynicy]] (28,14 ha)
+
*[[rezerwat Jar Brynicy]] (28,14 ha)
*[[Rezerwat Klonowo]] (31,92 ha)  
+
*[[rezerwat Klonowo]] (31,92 ha)  
  
 
Obszar chronionego krajobrazu:
 
Obszar chronionego krajobrazu:
Linia 200: Linia 198:
 
   
 
   
 
Obszary [[Natura 2000]]:
 
Obszary [[Natura 2000]]:
*[[Natura 2000 Ostoja Welska| Specjalny obszar ochrony siedlisk Ostoja Welska]] (3 384,37 ha)  
+
*[[Natura 2000 Ostoja Welska|Specjalny obszar ochrony siedlisk Ostoja Welska]] (3 384,37 ha)  
*[[Natura 2000 Ostoja Lidzbarska| Specjalny obszar ochrony siedlisk Ostoja Lidzbarska]] (8 866,93 ha)  
+
*[[Natura 2000 Ostoja Lidzbarska|Specjalny obszar ochrony siedlisk Ostoja Lidzbarska]] (8 866,93 ha)  
*[[Natura 2000 Przełomowa Dolina Rzeki Wel| Specjalny obszar ochrony siedlisk Przełomowa Dolina Rzeki Wel]] (1 259,68 ha)
+
*[[Natura 2000 Przełomowa Dolina Rzeki Wel|Specjalny obszar ochrony siedlisk Przełomowa Dolina Rzeki Wel]] (1 259,68 ha)
*[[Natura 2000Dolina Wkry i Mławki| Obszar specjalnej ochrony ptaków Dolina Wkry i Mławki]] (28 751,54 ha)
+
*[[Natura 2000Dolina Wkry i Mławki|Obszar specjalnej ochrony ptaków Dolina Wkry i Mławki]] (28 751,54 ha)
  
 
Użytki ekologiczne:
 
Użytki ekologiczne:
 
*[[Jezioro Moczydło]] (5,71 ha), bagno w rejonie miejscowości [[Klonowo]]
 
*[[Jezioro Moczydło]] (5,71 ha), bagno w rejonie miejscowości [[Klonowo]]
*[[Użytek ekologiczny "Kurojady"| Kurojady]] (2,9 ha), zakrzeczone i zadrzewione zakole [[Rzeka Wel| rzeki Wel]] wraz  z szerokim pasem szuwar i łąk
+
*[[Użytek ekologiczny "Kurojady"|Kurojady]] (2,9 ha), zakrzeczone i zadrzewione zakole [[Rzeka Wel|rzeki Wel]] wraz  z szerokim pasem szuwar i łąk
*[[Użytek ekologiczny "Chełsty"| Chełsty]] (14,22 ha), fragment doliny [[Rzeka Wel| rzeki Wel]] z wilgotnymi  łąkami (na północ od miejscowości Chełsty)  
+
*[[Użytek ekologiczny "Chełsty"|Chełsty]] (14,22 ha), fragment doliny [[Rzeka Wel|rzeki Wel]] z wilgotnymi  łąkami (na północ od miejscowości Chełsty)  
 
*[[Torfowisko Wapiersk]] (6,5 ha), torfowisko wysokie z kilkoma dużymi wyrobiskami potorfowymi
 
*[[Torfowisko Wapiersk]] (6,5 ha), torfowisko wysokie z kilkoma dużymi wyrobiskami potorfowymi
*[[Użytek ekologiczny "Bladowo"| Bladowo]] (139,04 ha), zmeliorowane torfowisko niskie z dużymi obszarami łąk i wilgotnych lasów
+
*[[Użytek ekologiczny "Bladowo"|Bladowo]] (139,04 ha), zmeliorowane torfowisko niskie z dużymi obszarami łąk i wilgotnych lasów
 
*[[Zalesie]] (10 m<sup>2</sup>), powołany w celu ochrony nietoperzy
 
*[[Zalesie]] (10 m<sup>2</sup>), powołany w celu ochrony nietoperzy
  
 
Z pozostałych form ochrony przyrody na terenie gminy Lidzbark znajdują się 42 pomniki przyrody, są to głównie pojedyncze dęby, lipy i świerki<ref name="p2"/>.   
 
Z pozostałych form ochrony przyrody na terenie gminy Lidzbark znajdują się 42 pomniki przyrody, są to głównie pojedyncze dęby, lipy i świerki<ref name="p2"/>.   
  
==zobacz też:==
+
==Zobacz też:==
 
*[[Zbigniew Klemens Frenszkowski]]
 
*[[Zbigniew Klemens Frenszkowski]]
 
*[[Piotr Chełmski]]
 
*[[Piotr Chełmski]]
 
 
{{Przypisy}}
 
{{Przypisy}}
 
<references/>
 
<references/>
 
 
== Bibliografia==
 
== Bibliografia==
Dz.U. 1950 nr 28 poz. 255, Ustawa z dnia 28 czerwca 1950 r. o zmianach podziału administracyjnego Państwa.[http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19500280255 isap.sejm.gov.pl] [20.10.2014]<br/>
+
Dz.U. 1950, nr 28, poz. 255, Ustawa z dnia 28 czerwca 1950 r. o zmianach podziału administracyjnego Państwa.[http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19500280255 isap.sejm.gov.pl] [20.10.2014]<br/>
Dz.U. 1954 nr 43 poz. 191, Ustawa z dnia 25 września 1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych.[http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19540430191 isap.sejm.gov.pl] [20.10.2014]<br/>
+
Dz.U. 1954, nr 43, poz. 191, Ustawa z dnia 25 września 1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych, [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19540430191 isap.sejm.gov.pl] [20.10.2014]<br/>
Dz.U. 1972 nr 49 poz. 312, Ustawa z dnia 29 listopada 1972 r. o utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach narodowych.[http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19720490312 isap.sejm.gov.pl] [20.10.2014]<br/>
+
Dz.U. 1972, nr 49, poz. 312, Ustawa z dnia 29 listopada 1972 r. o utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach narodowych.[http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19720490312 isap.sejm.gov.pl] [20.10.2014]<br/>
Dz.U. 1975 nr 16 poz. 91, Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych. [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19750160091 isap.sejm.gov.pl] [20.10.2014]<br/>
+
Dz.U. 1975, nr 16, poz. 91, Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych. [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19750160091 isap.sejm.gov.pl] [20.10.2014]<br/>
Dz.U. 1975 nr 17 poz. 92, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie określenia miast oraz gmin wchodzących w skład województw.[http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19750170092 isap.sejm.gov.pl] [20.10.2014]<br/>
+
Dz.U. 1975, nr 17, poz. 92, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie określenia miast oraz gmin wchodzących w skład województw.[http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19750170092 isap.sejm.gov.pl] [20.10.2014]<br/>
Dz.U. 1998 nr 103 poz. 652, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów.[http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981030652 isap.sejm.gov.pl] [20.10.2014]<br/>
+
Dz.U. 1998, nr 103, poz. 652, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów.[http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981030652 isap.sejm.gov.pl] [20.10.2014]<br/>
Uchwała Nr XXI/83/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie olsztyńskim. [w:] Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie, Olsztyn 1972.<br/>
+
Uchwała Nr XXI/83/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie olsztyńskim, [w:] Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie, Olsztyn 1972.<br/>
Uchwała Nr XXI/84/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia wspólnych rad narodowych dla miast nie stanowiących powiatów i gmin w województwie olsztyńskim. [w:] Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie, Olsztyn 1972.<br/>
+
Uchwała Nr XXI/84/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia wspólnych rad narodowych dla miast nie stanowiących powiatów i gmin w województwie olsztyńskim, [w:] Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie, Olsztyn 1972.<br/>
Działdowo. Z dziejów miasta i powiatu, Olsztyn 1966.<br/>
+
''Działdowo. Z dziejów miasta i powiatu'', Olsztyn 1966.<br/>
Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 30 VI 2013 r., GUS, Warszawa 2013.<br/>
+
''Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 30 VI 2013 r.'', GUS, Warszawa 2013.<br/>
 
Plan rozwoju lokalnego gminy Lidzbark, Lidzbark 2006.<br/>
 
Plan rozwoju lokalnego gminy Lidzbark, Lidzbark 2006.<br/>
 
[http://stat.gov.pl/bdl/app/portret.display?p_czas=19&p_nts=14&p_tery=3117 Bank Danych lokalnych GUS, Portret terytorium] [20.10.2014]<br/>
 
[http://stat.gov.pl/bdl/app/portret.display?p_czas=19&p_nts=14&p_tery=3117 Bank Danych lokalnych GUS, Portret terytorium] [20.10.2014]<br/>

Aktualna wersja na dzień 08:50, 23 kwi 2024

Gmina Lidzbark

Herb
Herb gminy
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat działdowski
Rodzaj gminy miejsko-wiejska
Burmistrz Andrzej Piątkowski
Powierzchnia 254,88 km²
Liczba sołectw 24
Liczba miejscowości 45
Liczba ludności (2013)
Gęstość zaludnienia
14640
57 osób/km²
Strefa numeracyjna 23
Tablice rejestracyjne NDZ
TERYT 2803043
Urząd gminy
ul. Sądowa 21 13-230 Lidzbark
Strona internetowa gminy
Biuletyn Informacji Publicznej gminy

Gmina Lidzbark – gmina miejsko-wiejska położona w południowo-zachodniej części województwa warmińsko-mazurskiego w południowo-zachodniej części powiatu działdowskiego. Siedziba gminy znajduje się w Lidzbarku. Gmina o niezwykłych walorach przyrodniczych i krajobrazowych; jej obszar stanowią tereny rolnicze i leśne. Układ funkcjonalno-przestrzenny dzieli gminę na 2 części: północną (tereny rolnicze) i południową (tereny leśne) o nieskażonym środowisku naturalnym oraz licznych jeziorach. Władzę w gminie sprawuje burmistrz Andrzej Piątkowski.

Powierzchnia gminy

Gmina Lidzbark zajmuje powierzchnię 254,88km2[1], w tym:

  • lasy: 46,11% (11753 ha)
  • użytki rolne: 45,39% (11568 ha)
  • wody: 1,61% (412 ha)

Gmina stanowi 26,43% powierzchni powiatu działdowskiego.

Demografia

Liczba ludności gminy według danych z 2013 roku wynosi[1]:

Kościół pw. św. Wojciecha w Lidzbarku.
Fot. Przemysław Jahr. Źródło: Commons Wikimedia
Kościół ewangelicki pw. Jezusa Żyjącego w Lidzbarku.
Źródło: www.lidzbark.pl
Święty Jan Nepomucen na moście w Lidzbarku.
Fot. mzopw. Źródło: Commons Wikimedia
Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób % osób % osób %
liczba 14640 100 7407 50,6 7233 49,4
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
57 29 28

Saldo migracji wewnętrznych i zagranicznych na pobyt stały w 2013 roku w gminie Lidzbark wynosiło -72 osoby (wzrosło w porównaniu z rokiem poprzednim o 166%)[1], co stanowi 28,9% migracji ludności w powiecie działdowskim oraz 2% w województwie warmińsko-mazurskim.

Historia gminy jako jednostki administracyjnej

Po II wojnie światowej obszar powiatu działdowskiego w granicach przedwojennego podziału administracyjnego, a wraz z nim tereny dzisiejszej gminy miejsko-wiejskiej Lidzbark, wchodził w skład województwa warszawskiego. Od 6 lipca 1950 roku, na podstawie ustawy z dnia 28 czerwca 1950 roku[2], został włączony do województwa olsztyńskiego.

W 1954 roku, na mocy Ustawy z dnia 25 września 1954 roku o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych[3], istniejąca dotychczas gmina Lidzbark stała się gromadą.

W 1972 roku, na podstawie Ustawy z 29 listopada 1972 roku o utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach narodowych[4], przywrócono podział kraju na gminy. Gromada i miasto Lidzbark stały się jedną jednostką administracyjną z siedzibą w Lidzbarku. W jej skład wchodziły sołectwa: Bełk, Bryńsk, Cibórz, Ciechanówko, Jamielnik, Jeleń, Kiełpiny, Klonowo, Koty, Nick, Nowy Dwór, Nowy Zieluń, Słup, Tarczyny, Wąpiersk, Wlewsk, Zalesie, Zdrojek[5][6].

1 czerwca 1975 roku, na podstawie Ustawy o dwustopniowym podziale administracyjnym państwa[7], przestał istnieć powiat działdowski. Gmina Lidzbark, na mocy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 roku, stała się bezpośrednio częścią województwa ciechanowskiego[8].

Ponowne zmiany podziału administracyjnego państwa[9] umiejscowiły gminę Lidzbark w powołanym 1 stycznia 1999 roku województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie działdowskim.

Gmina miejsko-wiejska Lidzbark graniczy z: od północnego zachodu z gminą Grodziczno (powiat nowomiejski), od południowego zachodu z gminą Górzno (powiat brodnicki), od strony południowej z gminą Lubowidz (powiat żuromiński), a od strony wschodniej z gminą Płośnica oraz gminą Rybno (powiat działdowski).

Miejscowości na terenie gminy

Sołectwa: Adamowo, Bełk, Bryńsk, Cibórz, Ciechanówko, Jamielnik, Jeleń, Kiełpiny, Klonowo, Koty, Marszewnica, Miłostajki, Nick, Nowe Dłutowo, Nowy Dwór, Nowy Zieluń, Słup, Stare Dłutowo, Tarczyny, Wawrowo, Wąpiersk, Wlewsk, Zalesie, Zdrojek.

Pozostałe miejscowości: Bryńsk Szlachecki, Ostrowy, Zielonka, Bladowo, Borki, Olszewo, Kurojady, Borówno, Dębowiec, Piaseczno, Sarnia Góra, Nosek, Wygoda, Biernaty, Rogal, Glinki, Podcibórz, Wasioły, Pajewo, Lidzbark.

Gospodarka

Głównym kierunkiem rozwoju gospodarki w gminie miejsko-wiejskiej Lidzbark jest turystyka, istotną rolę odgrywają również rolnictwo i przetwórstwo drewna. Rolnictwo w gminie rozwijają się na bazie gospodarstw indywidualnych i zespołowych. Większość gospodarstw prowadzi produkcję wielokierunkową bez wyraźnie określonej specjalizacji. W strukturze upraw przeważa uprawa zbóż, ziemniaków i roślin przemysłowych (rzepaku, rzepiku, buraków cukrowych). W hodowli zwierząt dominują: hodowla trzody chlewnej, bydła opasowego i mlecznego.

W gminie nie ma rozwiniętego przemysłu, dość dobrze rozwinięta jest sieć usług o zróżnicowanej strukturze i handel. Liczba podmiotów gospodarki narodowej wpisanych do rejestru REGON w gminie miejsko-wiejskiej Lidzbark wynosiła w 2013 roku 890. W tym 36 podmiotów należało do sektora publicznego, pozostałe 854 tworzy sektor prywatny. Najwięcej firm, tj. 251, było zarejestrowanych w dziale handel hurtowy i detaliczny, 134 firmy były zarejestrowane w dziale: budownictwo, a 61 w dziale: rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo; w dziale przetwórstwo przemysłowe - 78 firm, a działalność związaną z zakwaterowaniem i usługami gastronomicznymi prowadziły 24 firmy[1]. Większość stanowią małe i średnie przedsiębiorstwa, zatrudniające od 1 do 5 pracowników.

Korzystne i malownicze położenie gminy w obrębie dwóch parków krajobrazowych, różnorodność środowiska przyrodniczego (co uwidacznia się w bogactwie flory i fauny oraz w zróżnicowaniu krajobrazu), liczne jeziora oraz istnienie wokół nich wielu szlaków turystycznych: rowerowych, wodnych i pieszych sprzyja rozwojowi turystyki, a szczególnie agroturystyki. Gmina stanowi wymarzone miejsce wypoczynku i rekreacji dla miłośników wędkarstwa, kajakarstwa, grzybobrania, wycieczek pieszych, rowerowych i konnych. Posiada ciekawe tereny, które przyciągają widokami, bazę noclegową (na terenie gminy zlokalizowane są ośrodki wczasowe na ponad 500 miejsc) i gastronomiczną, a także bazę agroturystyczną.
Gospodarstwa agroturystyczne znajdują się w miejscowościach: Jeleń, Cibórz, Kiełpiny, Lidzbark, Wąpiersk.

Gmina należy do Ekologicznego Związku Gmin "Działdowszczyzna".

Liczba ludności bezrobotnej zarejestrowanej pod koniec 2013 roku w gminie Lidzbark wynosiła 1674 osób[1], co stanowi 25,6% bezrobotnych w powiecie działdowskim.

Ze środowiskowej pomocy społecznej korzysta w gminie 9,7% ludności[10].

Kultura i turystyka

Instytucje zajmujące się pracą na rzecz kultury na terenie gminy

Wydarzenia kulturalne związane z gminą

Ludzie związani z gminą

  • Bogumiła Stachowiak – bibliotekarka, poetka, kronikarka, regionalistka; mieszka w Burkacie
  • Edward Klemens (1939-2006) – nauczyciel, historyk, działacz społeczno-oświatowy, kronikarz, publicysta
  • Danuta Dunin-Holecka – polska dziennikarka i prezenterka telewizyjna urodzona w Lidzbarku
  • Paweł Baraszkiewicz – polski kajakarz, wychowanek klubu Wel Lidzbark; wielokrotny mistrz Polski, medalista olimpijski(Sydney 2000), mistrzostw świata i Europy
  • Władysław Rozwadowski – urodzony w Lidzbarku prawnik, profesor zwyczajny, doktor habilitowany nauk prawnych, specjalista prawa rzymskiego; założyciel i były przewodniczący Ogólnopolskiego Kolegium Dziekanów Wydziałów Prawa i Administracji; pełnił czołowe funkcje (dziekana, kierownika katedry, dyrektora instytutu) na wydziałach prawa wielu polskich uczelni.

Zabytki znajdujące się na terenie gminy

Do najcenniejszych zabytków znajdujących się na terenie gminy miejsko-wiejskiej Lidzbark należą[11]:

Szlaki i atrakcje turystyczne

Informacje na temat atrakcji turystycznych znajdujących się na terenie gminy Lidzbark, bazy noclegowej i gastronomicznej, czy też kalendarza imprez można uzyskać w Punkcie Informacji Turystycznej w Lidzbarku, ul. Dworcowa 2, 13-230 Lidzbark oraz na stronie lidzbark.pl

Religia

Szkolnictwo

W gminie miejsko-wiejskiej Lidzbark istnieją następujące placówki edukacyjne:

Sport

W gminie Lidzbark działa Miejski Ośrodek Sportu i Rekreacji, który organizuje liczne imprezy rekreacyjno-sportowe, m. in.: Mistrzostwa Lidzbarka w tenisie stołowym, Majowe Biegi Przełajowe (impreza organizowana z okazji uczczenia uchwalenia Konstytucji 3. Maja), Europejski Tydzień Sportu, "Talentiada 2014″.
Istnieją również kluby sportowe:

  • KS Wel Lidzbark
  • Miejski Ludowy Uczniowski Klub Kajakowy WEL–BIS

Inne organizacje i instytucje

Obszary chronione i pomniki przyrody

Na terenie gminy znajdują się obszary objęte różnymi formami ochrony przyrody. Należą do nich[12]:

Park krajobrazowy:

Rezerwaty przyrody:

Obszar chronionego krajobrazu:

Obszary Natura 2000:

Użytki ekologiczne:

  • Jezioro Moczydło (5,71 ha), bagno w rejonie miejscowości Klonowo
  • Kurojady (2,9 ha), zakrzeczone i zadrzewione zakole rzeki Wel wraz z szerokim pasem szuwar i łąk
  • Chełsty (14,22 ha), fragment doliny rzeki Wel z wilgotnymi łąkami (na północ od miejscowości Chełsty)
  • Torfowisko Wapiersk (6,5 ha), torfowisko wysokie z kilkoma dużymi wyrobiskami potorfowymi
  • Bladowo (139,04 ha), zmeliorowane torfowisko niskie z dużymi obszarami łąk i wilgotnych lasów
  • Zalesie (10 m2), powołany w celu ochrony nietoperzy

Z pozostałych form ochrony przyrody na terenie gminy Lidzbark znajdują się 42 pomniki przyrody, są to głównie pojedyncze dęby, lipy i świerki[12].

Zobacz też:

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Portret terytorium, Bank Danych Lokalnych GUS [20.10.2014]
  2. Dz.U. 1950, nr 28, poz. 255, Ustawa z dnia 28 czerwca 1950 r. o zmianach podziału administracyjnego Państwa, isap.sejm.gov.pl [20.10.2014]
  3. Dz.U. 1954, nr 43, poz. 191, Ustawa z dnia 25 września 1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych, isap.sejm.gov.pl [20.10.2014]
  4. Dz.U. 1972, nr 49, poz. 312, Ustawa z dnia 29 listopada 1972 r. o utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach narodowych, isap.sejm.gov.pl [20.10.2014]
  5. Uchwała Nr XXI/83/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie olsztyńskim.
  6. Uchwała Nr XXI/84/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie olsztyńskim
  7. Dz.U. 1975, nr 16, poz. 91, Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych, isap.sejm.gov.pl [20.10.2014]
  8. Dz.U. 1975, nr 17, poz. 92, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie określenia miast oraz gmin wchodzących w skład województw, isap.sejm.gov.pl [20.10.2014]
  9. Dz.U. 1998, nr 103, poz. 652, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów.[1] [20.10.2014]
  10. Bank Danych Lokalnych GUS
  11. Narodowy Instytut Dziedzictwa, Rejestr zabytków [20.10.2014]
  12. 12,0 12,1 Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Olsztynie [20.10.2014]

Bibliografia

Dz.U. 1950, nr 28, poz. 255, Ustawa z dnia 28 czerwca 1950 r. o zmianach podziału administracyjnego Państwa.isap.sejm.gov.pl [20.10.2014]
Dz.U. 1954, nr 43, poz. 191, Ustawa z dnia 25 września 1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych, isap.sejm.gov.pl [20.10.2014]
Dz.U. 1972, nr 49, poz. 312, Ustawa z dnia 29 listopada 1972 r. o utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach narodowych.isap.sejm.gov.pl [20.10.2014]
Dz.U. 1975, nr 16, poz. 91, Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych. isap.sejm.gov.pl [20.10.2014]
Dz.U. 1975, nr 17, poz. 92, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie określenia miast oraz gmin wchodzących w skład województw.isap.sejm.gov.pl [20.10.2014]
Dz.U. 1998, nr 103, poz. 652, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów.isap.sejm.gov.pl [20.10.2014]
Uchwała Nr XXI/83/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie olsztyńskim, [w:] Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie, Olsztyn 1972.
Uchwała Nr XXI/84/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia wspólnych rad narodowych dla miast nie stanowiących powiatów i gmin w województwie olsztyńskim, [w:] Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie, Olsztyn 1972.
Działdowo. Z dziejów miasta i powiatu, Olsztyn 1966.
Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 30 VI 2013 r., GUS, Warszawa 2013.
Plan rozwoju lokalnego gminy Lidzbark, Lidzbark 2006.
Bank Danych lokalnych GUS, Portret terytorium [20.10.2014]
BIP Urzędu Miasta i Gminy Lidzbark [06.05.2014]
Leksykon kultury Warmii i Mazur [20.10.2014]
Narodowy Instytut Dziedzictwa, Rejestr zabytków [20.10.2014]
Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Olsztynie [20.10.2014]
Urząd Miasta i Gminy Lidzbark [06.05.2014]
UStat w Olsztynie [06.05.2014]