Potryty: Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
Skocz do: nawigacja, szukaj
[wersja zweryfikowana][wersja zweryfikowana]
Linia 6: Linia 6:
 
  |dopełniacz wsi        = Potryt     
 
  |dopełniacz wsi        = Potryt     
 
  |zdjęcie              = Pot.jpg
 
  |zdjęcie              = Pot.jpg
  |opis zdjęcia          = Zabytkowy młyn w Potrytach  
+
  |opis zdjęcia          = Zabytkowy młyn w Potrytach [http://pl.wikipedia.org/wiki/Potryty/ Wikipedia] [21.12.2013] 
  |rodzaj miejscowości  =
+
  |rodzaj miejscowości  = wieś sołecka
 
  |województwo          = warmińsko-mazurskie
 
  |województwo          = warmińsko-mazurskie
 
  |powiat                = olsztyński
 
  |powiat                = olsztyński
Linia 14: Linia 14:
 
  |sołectwo              =
 
  |sołectwo              =
 
  |wysokość              =
 
  |wysokość              =
  |liczba ludności      = 299 (łącznie Wilkiejmy i Potryty)
+
  |liczba ludności      = 299
 
  |rok                  = 2010
 
  |rok                  = 2010
 
  |strefa numeracyjna    =
 
  |strefa numeracyjna    =
Linia 29: Linia 29:
 
  |www                  =
 
  |www                  =
 
}}<br/>
 
}}<br/>
''' Potryty''' (niem. ''Potritten'') – [[wieś sołecka]] w Polsce położona w [[województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko-mazurskim]], w [[powiat olsztyński|powiecie olsztyńskim]], w [[Jeziorany (gmina miejsko-wiejska)| gminie Jeziorany]].
+
''' Potryty''' (niem. ''Potritten'') – wieś sołecka położona w [[Województwo warmińsko-mazurskie|województwie warmińsko–mazurskim]], w [[Powiat olsztyński|powiecie olsztyńskim]], w [[Jeziorany (gmina miejsko-wiejska)| gminie Jeziorany]].
W latach 1975-1998 miejscowość [[podział administracyjny |administracyjnie]] należała do [[województwo olsztyńskie|województwa olsztyńskiego]].
+
W latach 1975–1998 miejscowość [[Podział administracyjny |administracyjnie]] należała do [[Województwo olsztyńskie|województwa olsztyńskiego]]. Wieś w 2010 roku była zamieszkana przez 299 osób<ref>łącznie [[Wilkiejmy]] i Potryty</ref>. Obecnie funkcję sołtysa sprawuje [[Feliks Szyszka]]<ref> [http://bip.jeziorany.nowoczesnagmina.pl/?c=92/ Strona Urzędu Gminy Jeziorany] [17.12.2013]</ref>.
 
 
Miejscowość w 2010 roku była zamieszkana przez 299 osób (łącznie Wilkiejmy i Potryty). Obecnie funkcję sołtysa sprawuje [[Feliks Szyszka]]<ref> http://bip.jeziorany.nowoczesnagmina.pl/?c=92 [data dostępu: 17.12.2013]</ref>.
 
 
<br/><br/>
 
<br/><br/>
  
 
== Położenie ==
 
== Położenie ==
Miejscowość położona jest na [[Pojezierze Olsztyńskie|Pojezierzu Olsztyńskim]], nad [[Rzeka Symsarna| rzeką Symsarną]], w odległości 9,4 km od [[Jeziorany|Jezioran]]. W pobliżu znajduje się [[Jezioro Blanki]], [[Jezioro Ustnik| Ustnik]] oraz [[Jezioro Spągi| Spągi]].
+
Miejscowość położona jest na [[Pojezierze Olsztyńskie|Pojezierzu Olsztyńskim]], nad rzeką [[Rzeka Symsarna| Symsarną]], w odległości 9,4 km od [[Jeziorany|Jezioran]]. W pobliżu znajdują się jeziora: [[Jezioro Blanki|Blanki]], [[Jezioro Ustnik| Ustnik]] oraz [[Jezioro Spągi| Spągi]].
 
<br/>
 
<br/>
  
 
== Dzieje miejscowości ==
 
== Dzieje miejscowości ==
Wieś powstała w pierwszej połowie XIV wieku. Nie uniknęła zniszczeń związanych w [[Wojny polsko-krzyżackie| wojną polsko-krzyżacką]] w latach 1519-1521, co w znacznym stopniu spowolniło jej rozwój oraz doprowadziło do częściowego wyludnienia. Na przepływającej tuż przy wsi rzece od XVIII wieku funkcjonował młyn wodny. W 1785 roku wieś wchodziła w skład parafii w Jezioranach i liczyła 13 domów. W 1820 roku liczba budynków mieszkalnych wzrosła do 15. W końcu XIX  i pierwszej połowie XX wieku majątek ziemski o powierzchni 280 ha należał do rodziny von Marquard. W latach dwudziestych XX wieku w Potrytach funkcjonowały dwa młyny i tartak. Wraz z zakończeniem [[II wojna światowa na Warmii i Mazurach| II wojny światowej]] w miejscowości zaczęła osiedlać się polska ludność. Po 1945 roku we wsi powstało [[Państwowe Gospodarstwo Rolne w Potrytach|Państwowe Gospodarstwo Rolne]], w którym  zorganizowano dojazdowy punkt lekarski.
+
Wieś powstała w pierwszej połowie XIV wieku. Nie uniknęła zniszczeń związanych z [[Wojny polsko-krzyżackie| wojną polsko–krzyżacką]] w latach 1519–1521, co w znacznym stopniu spowolniło jej rozwój oraz doprowadziło do częściowego wyludnienia. Na przepływającej tuż przy wsi rzece od XVIII wieku funkcjonował młyn wodny. W 1785 roku wieś wchodziła w skład parafii w Jezioranach i liczyła 13 domów. W 1820 roku liczba budynków mieszkalnych wzrosła do 15. W końcu XIX  i pierwszej połowie XX wieku majątek ziemski o powierzchni 280 ha należał do rodziny [[Rodzina von Marquard |von Marquard]]. W latach dwudziestych XX wieku w Potrytach funkcjonowały dwa młyny i tartak. Wraz z zakończeniem [[II wojna światowa na Warmii i Mazurach| II wojny światowej]] w miejscowości zaczęła osiedlać się polska ludność. Po 1945 roku we wsi powstało [[Państwowe Gospodarstwo Rolne]], w którym  zorganizowano dojazdowy punkt lekarski.
 
Obecnie w miejscowości działa mała elektrownia wodna.
 
Obecnie w miejscowości działa mała elektrownia wodna.
 +
  
 
Liczba mieszkańców w poszczególnych okresach:  
 
Liczba mieszkańców w poszczególnych okresach:  
  
1820 - 92 osoby
+
*1820 r. – 92 osoby
  
1885 - 167 osób
+
*1885 r. – 167 osób
  
1900 - 161 osób
+
*1900 r. – 161 osób
  
1905 - 349 osób
+
*1905 r. – 349 osób
 
 
<br/>
 
  
 
== Zabytki ==
 
== Zabytki ==
*[[lkwim:Dwór w Potrytach|Dwór barokowy z XVIII wieku]]
+
*[[lkwim:Dwór w Potrytach|dwór]] barokowy z XVIII wieku
*Zespół dworsko-folwarczny z przełomu XIX i XX wieku: oficyna, czworak, kuźnia, tartak, dawny zajazd, obory, budynki gospodarcze
+
*zespół dworsko–folwarczny z przełomu XIX i XX wieku: oficyna, czworak, kuźnia, tartak, dawny zajazd, obory, budynki gospodarcze
*Park podworski o charakterze krajobrazowym; powierzchnia - ok. 1,5 ha; wiek drzewostanu - 70-100 lat. Przez park przepływa rzeka Symsarna
+
*park podworski o charakterze krajobrazowym; powierzchnia ok. 1,5 ha; wiek drzewostanu: 70-100 lat; przez park przepływa rzeka Symsarna
*Młyn z urządzeniami technicznymi oraz dom młynarza z początku XIX stulecia
+
*młyn z urządzeniami technicznymi oraz dom młynarza z początku XIX stulecia
*Dwie zabytkowe kapliczki warmińskie
+
*dwie zabytkowe kapliczki warmińskie
*Cmentarzysko z epoki brązu zlokalizowane na terenie wsi
+
*cmentarzysko z epoki brązu zlokalizowane na terenie wsi
 
 
<br/>
 
  
 
==Turystyka==
 
==Turystyka==
*Szlak samochodowy: [[Olsztyn]] – Potryty – [[Tejstymy]] – [[Górowo (gmina Kolno) |Górowo]] – [[Maruny]] – [[Barczewko]] – [[Bałdy]] – Olsztyn
+
*szlak samochodowy: [[Olsztyn]] – Potryty – [[Tejstymy]] – [[Górowo (gmina Kolno) |Górowo]] – [[Maruny]] – [[Barczewko]] – [[Bałdy]] – Olsztyn
 
 
<br/>
 
  
 
== Bibliografia ==
 
== Bibliografia ==
 
#Jackiewicz-Garniec Małgorzata, Garniec Mirosław, ''Pałace i dwory dawnych Prus Wschodnich'', Olsztyn 2001.
 
#Jackiewicz-Garniec Małgorzata, Garniec Mirosław, ''Pałace i dwory dawnych Prus Wschodnich'', Olsztyn 2001.
#[http://www.stat.gov.pl/bdl/app/samorzad_m.dims| Bank Danych Lokalnych GUS] [data dostępu: 21.12.2013]
+
#[http://www.stat.gov.pl/bdl/app/samorzad_m.dims| Bank Danych Lokalnych GUS] [21.12.2013]
#[http://www.ciekawemazury.pl/info.htm#566/pl/i/potryty_-_zabytkowy_zespol_dworsko-folwarczny| Ciekawe Mazury.pl] [data dostępu: 21.12.2013]
+
#[http://www.ciekawemazury.pl/info.htm#566/pl/i/potryty_-_zabytkowy_zespol_dworsko-folwarczny| Ciekawe Mazury] [21.12.2013]
#[http://www.domwarminski.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=385:slownik-geograficzny-potryty&catid=52:slownik-geograficzny-krolestwa-polskiego&Itemid=182| Dom Warmiński] [data dostępu: 21.12.2013]
+
#[http://www.domwarminski.pl/index.php?option=com_content&view=article&id=385:slownik-geograficzny-potryty&catid=52:slownik-geograficzny-krolestwa-polskiego&Itemid=182| Dom Warmiński] [21.12.2013]
#[http://mojemazury.pl/77649,Potryty-dwor-i-mlyn.html#axzz2p6FHevMJ| MojeMazury.pl] [data dostępu: 21.12.2013]
+
#[http://mojemazury.pl/77649,Potryty-dwor-i-mlyn.html#axzz2p6FHevMJ| Moje Mazury] [21.12.2013]
#[http://www.polskaniezwykla.pl/web/place/1211,potryty-mlyn-z-urzadzeniami-technicznymi-z-xix-w-.html| Polska Niezwykła] [data dostępu: 21.12.2013]
+
#[http://pl.wikipedia.org/wiki/Potryty| Wikipedia] [21.12.2013]
#[http://pl.wikipedia.org/wiki/Potryty| Wikipedia: Potryty] [data dostępu: 21.12.2013]
 
<br/>
 
  
 
{{Przypisy}}
 
{{Przypisy}}

Wersja z 18:28, 27 paź 2014

Potryty

Zabytkowy młyn w Potrytach Wikipedia [21.12.2013]
Zabytkowy młyn w Potrytach Wikipedia [21.12.2013]
Rodzaj miejscowości wieś sołecka
Państwo  Polska
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat olsztyński
Gmina Jeziorany
Liczba ludności (2010) 299
Położenie na mapie województwa warmińsko-mazurskiego
Mapa lokalizacyjna województwa warmińsko-mazurskiego
Potryty
Potryty
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Potryty
Potryty
Ziemia

{{#invoke:Koordynaty|szablon}}


Potryty (niem. Potritten) – wieś sołecka położona w województwie warmińsko–mazurskim, w powiecie olsztyńskim, w gminie Jeziorany. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa olsztyńskiego. Wieś w 2010 roku była zamieszkana przez 299 osób[1]. Obecnie funkcję sołtysa sprawuje Feliks Szyszka[2].

Położenie

Miejscowość położona jest na Pojezierzu Olsztyńskim, nad rzeką Symsarną, w odległości 9,4 km od Jezioran. W pobliżu znajdują się jeziora: Blanki, Ustnik oraz Spągi.

Dzieje miejscowości

Wieś powstała w pierwszej połowie XIV wieku. Nie uniknęła zniszczeń związanych z wojną polsko–krzyżacką w latach 1519–1521, co w znacznym stopniu spowolniło jej rozwój oraz doprowadziło do częściowego wyludnienia. Na przepływającej tuż przy wsi rzece od XVIII wieku funkcjonował młyn wodny. W 1785 roku wieś wchodziła w skład parafii w Jezioranach i liczyła 13 domów. W 1820 roku liczba budynków mieszkalnych wzrosła do 15. W końcu XIX i pierwszej połowie XX wieku majątek ziemski o powierzchni 280 ha należał do rodziny von Marquard. W latach dwudziestych XX wieku w Potrytach funkcjonowały dwa młyny i tartak. Wraz z zakończeniem II wojny światowej w miejscowości zaczęła osiedlać się polska ludność. Po 1945 roku we wsi powstało Państwowe Gospodarstwo Rolne, w którym zorganizowano dojazdowy punkt lekarski. Obecnie w miejscowości działa mała elektrownia wodna.


Liczba mieszkańców w poszczególnych okresach:

  • 1820 r. – 92 osoby
  • 1885 r. – 167 osób
  • 1900 r. – 161 osób
  • 1905 r. – 349 osób

Zabytki

  • dwór barokowy z XVIII wieku
  • zespół dworsko–folwarczny z przełomu XIX i XX wieku: oficyna, czworak, kuźnia, tartak, dawny zajazd, obory, budynki gospodarcze
  • park podworski o charakterze krajobrazowym; powierzchnia – ok. 1,5 ha; wiek drzewostanu: 70-100 lat; przez park przepływa rzeka Symsarna
  • młyn z urządzeniami technicznymi oraz dom młynarza z początku XIX stulecia
  • dwie zabytkowe kapliczki warmińskie
  • cmentarzysko z epoki brązu zlokalizowane na terenie wsi

Turystyka

Bibliografia

  1. Jackiewicz-Garniec Małgorzata, Garniec Mirosław, Pałace i dwory dawnych Prus Wschodnich, Olsztyn 2001.
  2. Bank Danych Lokalnych GUS [21.12.2013]
  3. Ciekawe Mazury [21.12.2013]
  4. Dom Warmiński [21.12.2013]
  5. Moje Mazury [21.12.2013]
  6. Wikipedia [21.12.2013]

Przypisy

  1. łącznie Wilkiejmy i Potryty
  2. Strona Urzędu Gminy Jeziorany [17.12.2013]