Godkowo (gmina wiejska)

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
Gmina Godkowo

Herb
Herb gminy
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat elbląski
Rodzaj gminy wiejska
Wójt Andrzej Bondaruk
Powierzchnia 166,99 km²
Liczba sołectw 22
Liczba miejscowości 33
Liczba ludności (2013)
Gęstość zaludnienia
3274
20 osób/km²
Strefa numeracyjna 55
Tablice rejestracyjne NEB
TERYT 2804022
Urząd gminy
Godkowo 14 14-407 Godkowo
Strona internetowa gminy
Biuletyn Informacji Publicznej gminy

Gmina Godkowo – gmina wiejska położona w zachodniej części województwa warmińsko-mazurskiego, we wschodniej części powiatu elbląskiego. Siedziba gminy znajduje się w Godkowie.
Terytorium gminy od wschodu ograniczone jest Obszarem Chronionego Krajobrazu Doliny Pasłęki, od południa zaś doliną rzeki Wąskiej i stanowi w większości Obszar Chronionego Krajobrazu Rzeki Wąskiej. Obszar gminy charakteryzuje się rzeźbą terenu urozmaiconą ciągiem moren czołowych oraz licznymi wąwozami i dolinami rzecznymi. Najwyższe wzniesienie na terenie gminy to Czubatka (169 m n.p.m.) położone na zachód od wsi Ząbrowiec. Drugim co do wielkości jest wzniesienie między wsią Lesiska a Gwiździny (166 m n.p.m.). Jest to gmina rolnicza, mająca korzystne warunki do rozwoju rolnictwa ekologicznego, a czyste środowisko oraz znaczny stopień zalesienia gminy sprzyja rozwojowi turystyki krajoznawczej.
Władzę w gminie sprawuje wójt Andrzej Bondaruk[1].

Kościół pw. Trójcy Przenajświętszej w Grądkach.
Źródło: www.kanalelblaski.eu
Kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Skowronach. Źródło: www.kanalelblaski.eu

Powierzchnia gminy

Gmina Godkowo zajmuje powierzchnię 166,99 km2[2], w tym:

  • lasy: 22,5% (3759,8 ha)
  • użytki rolne: 71% (11856,2 ha)

Gmina stanowi 11,8% powierzchni powiatu elbląskiego.

Demografia

Liczba ludności gminy według danych z 2013 roku wynosi[3]:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób % osób % osób %
liczba 3274 100 1649 50,37 1625 49,63
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
20 10 10

Saldo migracji wewnętrznych i zagranicznych na pobyt stały w 2012 roku w gminie wiejskiej Godkowo wynosiło -27 osób[4], co stanowi 122,27% migracji ludności w powiecie elbląskim (saldo migracji w powiecie wynosiło -22 osoby) i 1,04% w województwie warmińsko-mazurskim.

Historia gminy jako jednostki administracyjnej

Po zakończeniu II wojny światowej tereny dzisiejszej gminy wiejskiej Godkowo były częścią gminy Dobry, która jako jednostka administracyjna powiatu pasłęckiego stała się częścią powołanego na mocy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 maja 1946 roku[5] województwa olsztyńskiego. W 1954 roku, na mocy Ustawy z dnia 25 września 1954 roku o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych[6] zlikwidowano istniejące do tej pory gminy i wprowadzono podział państwa na gromady. Obok gromady Dobry powołano wówczas również gromadę Godkowo[7]. Kolejne zmiany w podziale administracyjnym dokonane na podstawie Ustawy z 29 listopada 1972 roku o utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach narodowych[8] przywróciły podział państwa na gminy. Utworzono wówczas gminę wiejską Godkowo z siedzibą władz w Godkowie. W skład gminy wchodziły obszary sołectw: Bielica, Burdajny, Dąbkowo, Dobry, Godkowo, Grądki, Grużajny, Krykajny, Lesiska, Łępno, Miłosna, Olkowo, Osiek, Plajny, Piskajmy, Skowrony, Stary Cieszyn, Swędkowo, Szymbory, Wikrowo Nowe, Ząbrowiec[9].

1 czerwca 1975 roku, na podstawie Ustawy o dwustopniowym podziale administracyjnym państwa[10] przestał istnieć powiat pasłęcki. Gmina wiejska Godkowo została bezpośrednio częścią województwa elbląskiego[11]. Ponowne zmiany podziału administracyjnego państwa[12] umiejscowiły gminę wiejską Godkowo w powołanym 1 stycznia 1999 roku województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie elbląskim.

Gmina wiejska Godkowo graniczy: od północy z gminą Wilczęta, od zachodu z gminą Pasłęk, a od południa z gminami Miłakowo oraz Morąg; wschodnią granicę z gminą Orneta stanowi Pasłęka. Północna, wschodnia i południowa granica stanowi równocześnie granicę powiatu elbląskiego i powiatów braniewskiego, lidzbarskiego i ostródzkiego.

Miejscowości na terenie gminy

Sołectwa: Bielica, Burdajny, Dąbkowo, Dobry, Godkowo, Grądki, Łępno, Krykajny, Kwitajny Wielkie, Lesiska, Miłosna, Olkowo, Osiek, Piskajny, Plajny, Podągi, Skowrony, Stary Cieszyn, Stojpy, Swędkowo, Szymbory, Ząbrowiec.

Pozostałe miejscowości: Broniewo, Cieszyniec, Grużajny, Gwiździny, Karwity, Klekotki, Kwitajny Małe, Nawty, Niekwitajny, Nowe Wikrowo, Siedlisko, Zimnochy.

Gospodarka

Główną rolę w gospodarce gminy Godkowo odgrywa rolnictwo, w którym dominują gospodarstwa rodzinne. Większość z nich prowadzi produkcję wielokierunkową bez wyraźnie określonej specjalizacji. W strukturze upraw przeważa uprawa zbóż o zrównoważonym podziale na poszczególne rodzaje. Hodowane jest bydło i trzoda chlewna.

Liczba podmiotów gospodarki narodowej wpisanych do rejestru REGON w gminie wiejskiej Godkowo wynosiła w 2013 roku 145, w tym 7 podmiotów należało do sektora publicznego, pozostałe 138 tworzy sektor prywatny[13]. 27 firm było zarejestrowanych w dziale handel hurtowy i detaliczny, 18 firm w dziale budownictwo, 9 firm w dziale przetwórstwo przemysłowe, 27 w dziale rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo.

Liczba ludności bezrobotnej zarejestrowanej pod koniec 2012 roku w gminie Godkowo wynosiła 378 osoby [14], co stanowi 6,73% bezrobotnych w powiecie. Ze środowiskowej pomocy społecznej korzysta w gminie 18,7% ludności.

W Strategii rozwoju województwa warmińsko-mazurskiego z 2013 r. teren gminy został zakwalifikowany do obszarów przygranicznych, a także tzw. Tygrysa warmińsko-mazurskiego, a więc obszarów wymagających strategicznej interwencji ze względu na możliwości rozwojowe.

Kultura i turystyka

Instytucje zajmujące się pracą na rzecz kultury na terenie gminy

Wydarzenia kulturalne związane z gminą

  • Dni Rodziny w Godkowie

Zabytki znajdujące się na terenie gminy

Do najcenniejszych zabytków znajdujących się na terenie gminy wiejskiej Godkowo należą:

Szlaki i atrakcje turystyczne

Religia

Szkolnictwo

W gminie wiejskiej Godkowo istnieją następujące placówki edukacyjne:

Sport

W gminie wiejskiej Godkowo istnieje klub sportowy KS Żuraw Godkowo

Inne organizacje i instytucje

Obszary chronione i pomniki przyrody

Na terenie gminy znajdują się obszary objęte różnymi formami ochrony przyrody. Należą do nich:

Rezerwaty przyrody:

Obszar chronionego krajobrazu:

Obszary Natura 2000:

Z pozostałych form ochrony przyrody na terenie gminy Godkowo wymienić należy 28 pomników przyrody[16]. Są to głównie pojedyncze wiekowe dęby, jesiony i klony.

Gmina należy do Związku Gmin Regionu Ostródzko-Iławskiego "Czyste Środowisko".

Przypisy

  1. uggodkowo.bip.doc.pl [06.06.2014]
  2. olsztyn.stat.gov.pl [06.06.2014]
  3. Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 30 VI 2013 r., GUS, Warszawa 2013.
  4. Bank Danych lokalnych GUS [06.06.2014]
  5. Dz.U. 1946 nr 28 poz. 177, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 maja 1946 r. w sprawie tymczasowego podziału administracyjnego Ziem Odzyskanych,isap.sejm.gov.pl [06.06.2014]
  6. Dz.U. 1954, nr 43, poz. 191, Ustawa z dnia 25 września 1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych, isap.sejm.gov.pl [06.06.2014]
  7. Pasłęk. Z dziejów miasta i okolic 1297-1997, red. naukowa J. Włodarski, Pasłęk 1997.
  8. Dz.U. 1972 nr 49 poz. 312, Ustawa z dnia 29 listopada 1972 r. o utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach narodowych, isap.sejm.gov.pl [06.06.2014]
  9. Uchwała Nr XXI/83/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie olsztyńskim.
  10. Dz.U. 1975, nr 16, poz. 91, Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych, isap.sejm.gov.pl [06.06.2014]
  11. Dz.U. 1975, nr 17, poz. 92, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie określenia miast oraz gmin wchodzących w skład województw.isap.sejm.gov.pl [06.06.2014]
  12. Dz.U. 1998 nr 103 poz. 652, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów, isap.sejm.gov.pl [06.06.2014]
  13. Bank Danych lokalnych GUS[06.06.2014]
  14. Bank Danych lokalnych GUS[06.06.2014]
  15. Narodowy Instytut Dziedzictwa, Rejestr zabytków [06.06.2014]
  16. Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Olsztynie, [bip.olsztyn.rdos.gov.pl]

Bibliografia

Dz.U. 1946, nr 28, poz. 177, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 29 maja 1946 r. w sprawie tymczasowego podziału administracyjnego Ziem Odzyskanych,isap.sejm.gov.pl [06.06.2014]
Dz.U. 1954, nr 43, poz. 191, Ustawa z dnia 25 września 1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych,isap.sejm.gov.pl [06.06.2014]
Dz.U. 1972, nr 49, poz. 312, Ustawa z dnia 29 listopada 1972 r. o utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach narodowych,isap.sejm.gov.pl [06.06.2014]
Dz.U. 1975, nr 16, poz. 91, Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych, isap.sejm.gov.pl [06.06.2014]
Dz.U. 1975, nr 17, poz. 92, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie określenia miast oraz gmin wchodzących w skład województw,isap.sejm.gov.pl [06.06.2014]
Dz.U. 1998, nr 103, poz. 652, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów,isap.sejm.gov.pl [06.06.2014]
Uchwała Nr XXI/83/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie olsztyńskim, [w:] Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie, Olsztyn 1972.
Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym. Stan w dniu 30 VI 2013 r., GUS, Warszawa 2013.
Pasłęk. Z dziejów miasta i okolic 1297-1997, red. nauk. J. Włodarski, Pasłęk 1997.
Bank Danych Lokalnych GUS [06.06.2014]
uggodkowo.bip.doc.pl [06.06.2014]
natura2000.gdos.gov.pl [06.06.2014]
Narodowy Instytut Dziedzictwa, Rejestr zabytków [06.06.2014]
bip.olsztyn.rdos.gov.pl [06.06.2014]
godkowo.bil-wm.pl [06.06.2014]
UStat w Olsztynie [06.06.2014]