Obszary przygraniczne

Z Encyklopedia Warmii i Mazur

Obszary przygraniczne – jeden z obszarów strategicznej interwencji województwa warmińsko-mazurskiego. Składa się z 50 gmin leżących wzdłuż północnej granicy województwa.

Wprowadzenie

"Obszary przygraniczne" to jeden z dziewięciu obszarów strategicznej interwencji (OSI), które zostały zidentyfikowane podczas procesu aktualizacji Strategii rozwoju województwa warmińsko-mazurskiego w 2013 r.

Obszary strategicznej interwencji odzwierciedlają potencjały i problemy rozwojowe w układzie terytorialnym, które są przedmiotem zainteresowania Strategii. OSI dotyczą zarówno obszarów o szczególnym potencjale rozwojowym, jak i tych, które wymagają troski ze względu na występujące zapóźnienia.

Za kryterium wyznaczenia obszaru przygranicznego przyjęto rozwiązanie zaproponowane w Krajowej Strategii Rozwoju Regionalnego 2010–2020 (s. 37) opierające się na siatce powiatów i uwzględniające odległość stolicy powiatu od granicy państwa (do 50 km).

Lokalizacja

Na podstawie przyjętego kryterium do OSI "Obszary przygraniczne" zaliczono 50 gmin leżących w północnej części regionu (rys. 1), tj.:

Rys. 1. OSI "Obszary przygraniczne"

Obszary przygraniczne.jpg

Źródło: Dziemianowicz Wojciech, Szlachta Jacek, Konkurencyjność Warmii i Mazur – diagnoza problemowa, Olsztyn 2012, strategia2025.warmia.mazury.pl [22.04.2014].

Charakterystyka

W OSI "Obszary przygraniczne" znajdują się bardzo zróżnicowane gminy, zarówno zaliczone do biegunów wzrostu (Elbląg), jak i te, które zmagają się z wieloma problemami społeczno-ekonomicznymi. Obszar ten charakteryzuje się relatywnie niskim poziomem przedsiębiorczości (pomimo siły Elbląga, którego oddziaływanie jest w tym przypadku ograniczone) oraz trudnościami na rynku pracy (niska podaż miejsc pracy i wysokie bezrobocie).

Do atutów OSI "Obszary przygraniczne" zaliczyć można:

  • przejścia graniczne
  • mały udział obszarów chronionych w części zachodniej
  • znaczne nasycenie obiektami zabytkowymi
  • relatywnie wysoką aktywność społeczną w części wschodniej
  • dobre połączenia komunikacyjne wewnątrz OSI

Wśród słabości OSI "Obszary przygraniczne" wskazać należy:

  • zmniejszanie się liczby ludności, ujemne migracje
  • ogólnie niską zamożność gmin
  • relatywnie niską przedsiębiorczość
  • wysokie bezrobocie i negatywne zmiany na rynku pracy (ubytek miejsc pracy)
  • słabe nasycenie organizacjami społecznymi w środkowej części obszaru
  • bardzo słabe wyniki w zakresie wzrostu powierzchni użytkowej mieszkań
  • ogólnie słabą aktywność inwestorów zagranicznych (z kilkoma wyjątkami)
  • bardzo zróżnicowaną konkurencyjność wojewódzką
  • dużą liczbę gmin o niskim potencjale rozwojowym
  • niewielkie wykorzystanie miejsc noclegowych w części zachodniej
  • ogólnie niską jeziorność (z wyjątkiem kilku gmin)
  • bardzo zróżnicowane wykorzystanie środków z Unii Europejskiej
  • słaby dostęp komunikacyjny do miast powiatowych w części zachodniej obszaru
  • bardzo niski dostęp komunikacyjny do Olsztyna – szczególnie części wschodniej obszaru

Bibliografia

Dziemianowicz Wojciech, Szlachta Jacek, Konkurencyjność Warmii i Mazur – diagnoza problemowa, Olsztyn 2012, strategia2025.warmia.mazury.pl [22.04.2014]
Strategia rozwoju społeczno-gospodarczego województwa warmińsko-mazurskiego do roku 2025, strategia2025.warmia.mazury.pl [22.04.2014]
Wydminy (gmina wiejska)