Barczewo (gmina miejsko-wiejska): Różnice pomiędzy wersjami

Z Encyklopedia Warmii i Mazur
[wersja nieprzejrzana][wersja zweryfikowana]
(Utworzono nową stronę "{{Gmina infobox |Gmina = Barczewo |herb_gminy = |flaga_gminy = |mapa_gminy = |mapa_powiatu = |rozmiar_mapki = |mapka ...")
 
 
(Nie pokazano 30 wersji utworzonych przez 6 użytkowników)
Linia 1: Linia 1:
 
{{Gmina infobox
 
{{Gmina infobox
  |Gmina          = Barczewo
+
  |Gmina          = Barczewo
  |herb_gminy      =
+
  |herb_gminy      = Plik:Herb_gminy_Barczewo.png |Herb gminy Barczewo
  |flaga_gminy    =
+
  |flaga_gminy    =  
 
  |mapa_gminy      =  
 
  |mapa_gminy      =  
 
  |mapa_powiatu    =  
 
  |mapa_powiatu    =  
Linia 10: Linia 10:
 
  |powiat          = olsztyński
 
  |powiat          = olsztyński
 
  |rodzaj_gminy    = miejsko-wiejska
 
  |rodzaj_gminy    = miejsko-wiejska
  |zarządzający    = Wójt
+
  |zarządzający    = Burmistrz
  |wójt            = [[Andrzej Jan Mazur| Andrzej Mazur]]
+
  |wójt            = Andrzej Maciejewski
  |adres_ug        = ul. Kolejowa 7
+
  |adres_ug        = Plac Ratuszowy 1
  |kod_poczt_ug    = 11-730 Mikołajki
+
  |kod_poczt_ug    = 11 – 010 Barczewo
  |powierzchnia    = 149,21
+
  |powierzchnia    = 320
  |sołectwa        = 13
+
  |sołectwa        = 32
  |miejscowości    = 19
+
  |miejscowości    = 53
 
  |rok            = 2013
 
  |rok            = 2013
  |populacja      = 3651
+
  |populacja      = 17358
  |gęstość        = 24
+
  |gęstość        = 54
 
  |urbanizacja    =  
 
  |urbanizacja    =  
 
  |nr_kier        = 89
 
  |nr_kier        = 89
  |tablica_rej    = NLI
+
  |tablica_rej    = NOL
  |TERYT          = 2809042
+
  |TERYT          = 2814013
 
  |TERC10          =  
 
  |TERC10          =  
  |www            = http://www.lubomino.ug.gov.pl/
+
  |www            = http://portal.barczewo.pl/
  |bip            = http://bip.lubomino.tensoft.pl/
+
  |bip            = http://barczewo.bip.net.pl/
 
}}  
 
}}  
'''Gmina Barczewo''' – gmina wiejska położona w północnej części [[Województwo warmińsko-mazurskie| województwa warmińsko-mazurskiego]] i we wschodniej części [[Powiat lidzbarski| powiatu lidzbarskiego]]. Siedziba gminy znajduje  
+
'''Gmina Barczewo''' – gmina miejsko-wiejska położona w centralnej części [[Województwo warmińsko-mazurskie|województwa warmińsko-mazurskiego]], we wschodniej części [[Powiat olsztyński|powiatu olsztyńskiego]]. Siedziba gminy znajduje się w [[Barczewo|Barczewie]].
 
+
Gmina rolnicza o dużej powierzchni zalesienia, posiadająca liczne walory przyrodnicze i krajobrazowe sprzyjające rozwojowi turystyki, w tym agroturystyki.  
się w [[Olecko| Olecku]].
+
Władzę w gminie sprawuje burmistrz Andrzej Maciejewski.
 
+
Tereny gminy położone są na [[Równina Ornecka| Równinie Orneckiej]], pomiędzy [[Wzniesienie Górowskie| Wzniesieniem Górowskim]] a [[Pojezierze Olsztyńskie| Pojezierzem Olsztyńskim]]. Gmina o charakterze rolniczym z udziałem
+
 
+
gospodarki leśnej (ze względu na dużą powierzchnię kompleksów leśnych). Gmina o wysokim saldzie migracji wewnętrznych i zagranicznych na pobyt stały oraz wysokim bezrobociu.
+
 
+
 
+
Władzę w gminie sprawuje wójt [[Andrzej Jan Mazur| Andrzej Mazur]]<ref name="p1">BIP Urzędu Gminy Lidzbark Warmiński [http://bip.warmia.mazury.pl/lidzbark_warminski_gmina_wiejska/]</ref>.
+
<br/><br/>
+
 
== Powierzchnia gminy ==
 
== Powierzchnia gminy ==
Gmina wiejska Świętajno Oleckie zajmuje powierzchnię 149,21km<sup>2</sup><ref name="p2">Portret terytorium, Bank Danych Lokalnych GUS [http://stat.gov.pl/bdl/app/portret.display?p_czas=19&p_nts=14&p_tery=3175]</ref>, w tym:
+
Gmina miejsko-wiejska Barczewo zajmuje powierzchnię 320 km<sup>2</sup><ref name="p1"> [http://stat.gov.pl/bdl/app/portret.display?p_czas=19&p_nts=14&p_tery=3204 Portret terytorium, Bank Danych Lokalnych GUS]</ref>, w tym:
*użytki rolne: 56%  
+
*użytki rolne: 50,2% (16073,8 ha)
*lasy: 31%  
+
*lasy: 33,8% (10822,3 ha)
*wody: 1,06%  
+
*wody: 5,3% (1705,9ha)
 
+
Gmina stanowi 11,3% powierzchni [[Powiat olsztyński|powiatu olsztyńskiego]].
Gmina stanowi 26,4% powierzchni [[Powiat lidzbarski| powiatu lidzbarskiego]].
+
  
 
== Demografia ==
 
== Demografia ==
Liczba ludności gminy według danych z 2013 roku wynosi<ref name="p2"/>:
+
Liczba ludności gminy według danych z 2013 roku wynosi<ref name="p1"/>:
 +
[[Plik: Kościół pw. św. Anny i św. Szczepana w Barczewie.jpg|right|290px|thumb|Kościół pw. św. Anny i św. Szczepana w Barczewie. Fot. ZeroJeden. Źródło: [http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Barczewo_-_ko%C5%9Bci%C3%B3%C5%82_%C5%9Bw._Anny_i_%C5%9Bw._Szczepana_-_ZJ001.jpg?uselang=pl Commons Wikimedia] ]]
 +
[[Plik: Kościół pw. św. Andrzeja Apostoła i św. Rocha w Ramsowie.jpg|right|290px|thumb|Kościół pw. św. Andrzeja Apostoła i św. Rocha w Ramsowie. Fot. Maly LOLek. Źródło: [http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Ramsowo_kosciol.jpg?uselang=pl Commons Wikimedia] ]]
 +
[[Plik: Synagoga w Barczewie..jpg|right|290px|thumb|Synagoga w Barczewie. Fot. Maly LOLek. Źródło: [http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Ramsowo_kosciol.jpg?uselang=pl Commons Wikimedia] ]]
 
{|class="wikitable"
 
{|class="wikitable"
!Opis || colspan=2|Ogółem || colspan=2|Kobiety || colspan=2|Mężczyźni
+
!Opis ||colspan=2|Ogółem ||colspan=2|Kobiety ||colspan=2|Mężczyźni
|-
+
|--
|jednostka || osób || % || osób || % || osób || %
+
|jednostka ||osób ||% ||osób ||% ||osób ||%
 
|--
 
|--
|liczba || 12409 || 100 || 6346 || 51,1 || 6063 || 48,9
+
|liczba ||17358 ||100 ||8734 ||50,3 ||8624 ||49,7
 
|--
 
|--
|gęstość zaludnienia<br />(mieszk./km²) || colspan=2| 51 || colspan=2| 26 || colspan=2| 25
+
|gęstość zaludnienia<br />(mieszk./km²) ||colspan=2|54 ||colspan=2|27 ||colspan=2|27
 
|}
 
|}
Saldo migracji wewnętrznych i zagranicznych na pobyt stały w 2013 roku w gminie miejsko-wiejskiej Orneta wynosiło -79 osób<ref name="p2"/>, co stanowi 45,9% migracji w [[Powiat lidzbarski| powiecie lidzbarskim]] oraz 2,1% w
+
Saldo migracji wewnętrznych i zagranicznych na pobyt stały w 2013 roku w gminie miejsko-wiejskiej Barczewo było dodatnie i wynosiło 44 osoby<ref name="p1"/>.
  
[[województwo warmińsko-mazurskie| województwie warmińsko-mazurskim]].  
+
== Historia gminy jako jednostki administracyjnej ==
 +
W 1972 roku, na podstawie Ustawy z 29 listopada 1972 roku o utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach narodowych<ref>Dz.U. 1972, nr 49, poz. 312, Ustawa z dnia 29 listopada 1972 r. o utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach narodowych, [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19720490312 isap.sejm.gov.pl]</ref>, zmienił się w Polsce podział administracji terytorialnej. W wyniku wprowadzenia w życie ustawy w dniu 1 stycznia 1973 roku istniejące dotychczas w powiatach gromady<ref>Dz.U. 1954, nr 43, poz. 191, Ustawa z dnia 25 września 1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych, [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19540430191 isap.sejm.gov.pl]</ref> zostały przekształcone w gminy. Na terenie ówczesnego powiatu olsztyńskiego utworzono 7 gmin.  
  
== Miejscowości na terenie gminy ==
+
Gmina Barczewo z siedzibą w [[Barczewo|Barczewie]] została powołana na mocy uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia 6 grudnia 1972 roku<ref>Uchwała Nr XXI/83/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie olsztyńskim.</ref>. W skład  nowo utworzonej gminy wchodziły obszary sołectw: Barczewko, Bark, Bartołty Wielkie, Bogdany, Jedzbark, Kaplityny, Kierzliny, Kromerowo, Kronowo, Lamkowo, Lamkówko, Leszno, Łapka, Łęgajny, Maruny, Mokiny, Nikielkowo, Próle, Radosty, Ramsowo,
Sołectwa: [[Augustyny]], [[Bażyny]], [[Biały Dwór]], [[Chwalęcin]], [[Dąbrówka]], [[Drwęczno]], [[Henrykowo]], [[Karbowo]], [[Karkajmy]], [[Klusajny]], [[Krosno]], [[Krzykały]], [[Kumajny]], [[Miłkowo]], [[Mingajny]], [[Nowy Dwór]], [[Opin]], [[Osetnik]],  
+
Ramsówko, Rejczuchy, Ruszajny, Skajboty, Stare Włóki, Wipsowo, Wójtowo, Zalesie. W tym samym czasie gmina i miasto Barczewo stały się jedną jednostką administracyjną<ref>Uchwała NrXXI/84/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia wspólnych rad narodowych dla miast nie stanowiących powiatów i gmin w województwie olsztyńskim.</ref>.
  
[[Wojciechowo (gmina Orneta)| Wojciechowo]], [[Wola Lipecka]].
+
1 czerwca 1975 roku, na podstawie Ustawy o dwustopniowym podziale administracyjnym państwa<ref>Dz.U. 1975, nr 16, poz. 91, Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych, [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19750160091 isap.sejm.gov.pl]</ref>, przestał istnieć powiat olsztyński. Gmina Barczewo została bezpośrednio częścią województwa olsztyńskiego.
  
Pozostałe miejscowości: [[Lejławki Wielkie]], [[Lejławki Małe]], [[Tawty]], [[Bogatyńskie]], [[Gieduty]], [[Karkajmy Małe]], [[Ostry Kamień]].
+
Ponowne zmiany podziału administracyjnego państwa<ref>Dz.U. 1998, nr 103, poz. 652, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów, [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981030652 isap.sejm.gov.pl]</ref> umiejscowiły gminę Barczewo w powołanym 1 stycznia 1999 roku województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim.
  
== Gospodarka ==
+
Gmina miejsko-wiejska Barczewo graniczy z gminami: [[Biskupiec (gmina miejsko-wiejska)|Biskupiec]], [[Dźwierzuty (gmina wiejska)|Dźwierzuty]], [[Purda (gmina wiejska)|Purda]], [[Dywity (gmina wiejska)|Dywity]], [[Jeziorany (gmina miejsko-wiejska)|Jeziorany]] oraz z miastem [[Olsztyn]].
Główną gałęzią rozwoju gospodarczego gminy wiejskiej Orneta jest rolnictwo oparte na gospodarstwach indywidualnych. Gmina jest typowym obszarem rolniczym, na którym do podstawowych form gospodarowania zalicza się produkcję
+
  
roślinną i hodowlę zwierząt. Użytki rolne zajmują  ponad 50% powierzchni gminy, grunty orne: 43,6% (10659 ha), łąki i pastwiska zajmują 12,3% (3000 ha), a sady 0,09% (24 ha). Znajdują się one na glebach średnich - IV klasy bonitacyjnej.  
+
== Miejscowości na terenie gminy ==
 +
Sołectwa: [[Barczewko]], [[Bark]], [[Bartołty Wielkie]], [[Biedowo]], [[Bogdany]], [[Jedzbark]], [[Kaplityny]], [[Kierzliny]], [[Kromerowo]], [[Kronowo (gmina Barczewo)|Kronowo]], [[Krupoliny]], [[Lamkowo]], [[Leszno]], [[Łapka]], [[Łęgajny]], [[Maruny]], [[Mokiny]], [[Niedźwiedź]], [[Nikielkowo]], [[Odryty]], [[Radosty]], [[Ramsowo]], [[Ramsówko]], [[Ruszajny]], [[Skajboty]], [[Stare Włóki]], [[Szynowo]], [[Tumiany]], [[Wipsowo]], [[Wójtowo]], [[Wrócikowo]], [[Zalesie (gmina Barczewo)|Zalesie]].
  
W produkcji roślinnej dominuje uprawa zbóż (pszenica, jęczmień) uprawiane sa również ziemniaki, buraki cukrowe i rzepak. W produkcji zwierzęcej przeważa hodowla trzody chlewneji bydła. W srukurze gospodarstw rolnych większość
+
Pozostałe miejscowości: [[Orzechówko (gmina Barczewo)|Orzechówko]], [[Bartołty Małe]], [[Dąbrówka Mała (gmina Barczewo) |Dąbrówka Mała]], [[Żarek]], [[Sapunki]], [[Studzianek]], [[Dobrąg]], [[Kronówko]], [[Lamkówko]], [[Leszno Małe]], [[Sapuny]], [[Klucznik]], [[Dadaj]], [[Koronowo]], [[Czerwony Bór]], [[Barczewski Dwór]], [[Tęguty]], [[Kołaki]], [[Próle]], [[Klimkowo]], [[Kierzbuń]], [[Rycybałt]], [[Rejczuchy]].
  
stanowią dospodarstwa małe i średnie (od 1-10 ha)<ref>[http://orneta-umig.bip-wm.pl/public/ Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Orneta na lata 2001 - 2015.]</ref>.
+
== Gospodarka ==
 +
Podstawową gałęzią rozwoju gospodarczego w gminie miejsko-wiejskiej Barczewo jest rolnictwo. Użytki rolne zajmują nieco ponad 50% ogólnej powierzchni gminy, w tym: grunty orne stanowią 72% (11 565 ha), łąki i pastwiska 27,3% (4386 ha), a sady 0,8% (123 ha). Gminę charakteryzują dobre warunki naturalne do produkcji rolnej. Gmina jest typowym obszarem rolniczym, na którym do podstawowych form gospodarowania zalicza się produkcję roślinną i hodowlę zwierząt. Większość gospodarstw prowadzi działalność ogólnorolną<ref>Program ochrony środowiska miasta i gminy Barczewo na lata 2004-2007 z perspektywą  działań w latach 2008-2011, [http://barczewo.bip.net.pl/?c=226 barczewo.bip.net.pl]</ref>. Największymi podmiotami prowadzącymi działalność rolniczą są: Gospodarstwo Ogrodnicze Łęgajny Sp. z o.o., Stacja Doświadczalna Oceny Odmian we Wrócikowie, Zakład Rolny w Odrytach oraz Zakład Rolny w Marunach.
  
Liczba podmiotów gospodarki narodowej wpisanych do rejestru REGON w gminie Orneta wynosiła w 2013 roku 1163. W tym 132 podmioty należały do sektora publicznego, pozostałe 1031 tworzy sektor prywatny. 272 firmy były
+
W gminie rozwinięty jest przemysł metalowy, drzewny, rolno-spożywczy; rozwinięta jest sieć usług o zróżnicowanej strukturze i handel.
  
zarejestrowane w dziale handel hurtowy i detaliczny, 85 firm w dziale przetwórstwo przemysłowe, 125 firm w dziale budownictwo, 63 w dziale: rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo. Działalność związaną z zakwaterowaniem i usługami  
+
Liczba podmiotów gospodarki narodowej wpisanych do rejestru REGON w gminie Barczewo wynosiła w 2013 roku 1451. W tym 46 podmiotów należało do sektora publicznego, pozostałe 1405 tworzy sektor prywatny. 339 firm było zarejestrowanych w dziale handel hurtowy i detaliczny, 127 firm w dziale przetwórstwo przemysłowe, 219 firm w dziale budownictwo, 66 w dziale rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo. Działalność związaną z zakwaterowaniem i usługami gastronomicznymi prowadziły 34 firmy<ref name="p1"/>. do największych podmiotów gospodarczych w gminie należą: Przedsiębiorstwo Zagraniczne Mazur-Tom w Wójtowie, Metalowa Spółdzielnia Inwalidów w Barczewie, TEWES-BIS Sp. z o.o. Barczewo,  ABAKUS WOOD POL w Mokinach, Jumar Sp. z o.o. w Barczewie, Łęgajny.<br/> 
  
gastronomicznymi prowadziło 31 firm<ref name="p2"/>.<br/>  
+
Gmina Barczewo stanowi obszar atrakcyjny turystycznie ze względu na swoje uwarunkowania naturalne (jeziora, lasy, niski stopień zanieczyszczenia środowiska, obszary chronionego krajobrazu) i historyczne (zabytki architektury). Dość dobrze rozwinięta jest baza turystyczna, którą stanowią hotele, ośrodki wypoczynkowe, motel, pole namiotowe i gospodarstwa agroturystyczne znajdujące się w miejscowościach: Leszno, Barczewko, Tumiany, Kierzbuń, Skajboty, Bartołty Małe, Jedzbark, Bogdany, Zalesie<ref>[http://portal.barczewo.pl/?page_id=370 portal.barczewo.pl]</ref>.  
Orneta jest gminą średnio uprzemysłowioną, dominują tu branże: [[Produkcja metalowych wyrobów gotowych z wyłączeniem maszyn i urządzeń| metalurgiczna]] i odzieżowa. Do wiodących zakładów metalurgicznych należą: Fabryka Śrub i
+
  
Elementów Złącznych "Nowa Orneta" Sp. z o.o., Gunnebo Industries Sp z o.o. z siedzibą w Ornecie, Metal Produkt sp. z o.o., Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe PORKON Sp. z o.o.; branżę odzieżową reprezentują: "Polcotex" Sp. z
+
Gmina Barczewo należy do [[Warmiński Związek Gmin|Warmińskiego Związku Gmin]], [[Związek Gmin Warmińsko-Mazurskich|Związku Gmin Warmińsko-Mazurskich]], [[Lokalna Grupa Rybacka "Pojezierze Olsztyńskie"|Lokalnej Grupy Rybackiej "Pojezierze Olsztyńskie"]] oraz [[Lokalna Grupa Działania Stowarzyszenie "Południowa Warmia"|Lokalnej Grupy  Działania Stowarzyszenia "Południowa Warmia"]].
  
o.o. zakład produkcyjny w Ornecie, "Bea-Mode" Sp. z o.o. i inne. W gminie dość dobrze rozwinięta jest sieć usług o zróżnicowanej strukturze i handel.<br/>
+
W nowej [[Strategia rozwoju województwa |Strategii rozwoju województwa warmińsko-mazurskiego]] z 2013 r. teren gminy został zakwalifikowany do [[Aglomeracja Olsztyna|aglomeracji Olsztyna]], [[Obszary wymagające restrukturyzacji i rewitalizacji|obszarów wymagających restrukturyzacji i rewitalizacji]] oraz do tzw. [[Tygrys warmińsko-mazurski|Tygrysów warmińsko-mazurskich]] ze względu na możliwości rozwojowe.
Liczne zasoby leśne pozwoliły na rozwój przemysłu drzewnego. Na terenie gminy funkcjonuje [[Nadleśnictwo Orneta]], które prowadzi gospodarkę leśną na obszarze ponad 7500 ha.
+
  
Turystyka nie odgrywa w gminie Orneta dominującej roli. Jednak duża ilość lasów, bogactwo przyrody, zabytków historycznych Ornety i okolic podnosi w wysokim stopniu walory krajoznawczo – turystyczne regionu i stwarza warunki do jej
+
Liczba ludności bezrobotnej zarejestrowanej pod koniec 2013 roku w gminie Barczewo wynosiła 1177 osób<ref name="p1"/>, co stanowi 13,1%  bezrobotnych w [[Powiat olsztyński|powiecie olsztyńskim]].
  
rozwoju.<br/>
+
Ze środowiskowej pomocy społecznej korzysta w gminie 11,5% ludności<ref>Bank Danych Lokalnych GUS</ref>.
Gospodarstwa agroturystyczne znajdują się w miejscowościach: Orneta, Henrykowo, Opin<ref name="p1"/>.
+
 
+
Gmina Orneta należy do lokalnej organizacji turystycznej [[Stowarzyszenie "Dom Warmiński"| Stowarzyszenia "Dom Warmiński"]], [[Związek Gmin Warmińsko-Mazurskich| Związku Gmin Warmińsko-Mazurskich]] oraz [[LGD "Warmiński
+
 
+
Zakątek"]].
+
 
+
W nowej [[Strategia rozwoju województwa |Strategii rozwoju województwa warmińsko-mazurskiego]] z 2013 r. teren gminy został zakwalifikowany do [[Obszary przygraniczne| obszarów przygranicznych]] oraz [[Obszary wymagające
+
 
+
restrukturyzacji i rewitalizacji| obszarów wymagających restrukturyzacji i rewitalizacji]] wymagających strategicznej interwencji, ze względu na możliwości rozwojowe, jak i ze względu na występujące zapóźnienia.
+
 
+
Liczba ludności bezrobotnej zarejestrowanej pod koniec 2013 roku w gminie Orneta wynosiła 1477 osób<ref name="p2"/>, co stanowi 35,2%  bezrobotnych w [[Powiat lidzbarski| powiecie lidzbarskim]].
+
 
+
Ze środowiskowej pomocy społecznej korzysta w gminie 14,7% ludności<ref>Bank Danych Lokalnych GUS</ref>.
+
  
 
== Kultura i turystyka ==
 
== Kultura i turystyka ==
 
'''Instytucje zajmujące się pracą na rzecz kultury na terenie gminy'''
 
'''Instytucje zajmujące się pracą na rzecz kultury na terenie gminy'''
*[[Miejski Dom Kultury im. Franciszka Chruściela w Ornecie]]
+
*[[Centrum Kultury i Promocji Gminy w Barczewie]]
*Galeria ART-NOVA
+
*[[lkwim: Salon Muzyczny im. Feliksa Nowowiejskiego w Barczewie|Salon Muzyczny im. Feliksa Nowowiejskiego w Barczewie]]
*[[Biblioteka Publiczna Miasta i Gminy Orneta]] - filie biblioteki w Henrykowie i Bażynach
+
*[[Miejska Biblioteka Publiczna w Barczewie]]
  
 
'''Wydarzenia kulturalne związane z gminą'''
 
'''Wydarzenia kulturalne związane z gminą'''
*Kaziuki Wilnuki w Ornecie
+
*[[lkwim: Międzynarodowy Festiwal Muzyki Chóralnej im. Feliksa Nowowiejskiego w Barczewie|Międzynarodowy Festiwal Muzyki Chóralnej im. Feliksa Nowowiejskiego w Barczewie]]
*Ornecki Festiwal Kobiet - Baba Fest
+
*Dni Barczewa
*Festiwal "ŁAŁ KULTURA"
+
*[[lkwim: Przegląd Zespołów Lokalnych ERROR Barczewo 2011 - 1. edycja|Ogólnopolski Festiwal Zespołów Rockowych ERROR w Barczewie]]
*Dni Ornety
+
*[[lkwim: Przystanek donikąd w Mokinach|Przystanek donikąd w Mokinach]]
*dożynki gminne
+
*Dożynki Gminne
 +
*Łosiery Barczewskie
 +
*[[lkwim: Konkurs Fotograficzny – Barczewskie Pejzaże|Konkurs Fotograficzny – Barczewskie Pejzaże]]
 +
*[[lkwim: Rejonowy Przegląd Teatrów Dziecięcych i Młodzieżowych Złota Kaczka w Barczewie|Rejonowy Przegląd Teatrów Dziecięcych i Młodzieżowych Złota Kaczka w Barczewie]]
  
 
'''Ludzie związani z gminą'''
 
'''Ludzie związani z gminą'''
*[[Eberhard z Nysy]] (1250-1326) -  biskup warmiński; wydał dokumenty lokacyjne m.in. dla Ornety, za jego czasów rozpoczęto budowę tamtejszego [[lkwim: Zamek w Ornecie| zamku]], przeznaczył też środki na budowę kościoła w Ornecie.
+
*[[Mateusz Grunenberg]] (1787-1863) – nauczyciel, autor i wydawca polskich podręczników, etnograf.
*[[Szymon Rudnicki]] (1552-1621) - sekretarz koronny, biskup warmiński; podczas jego urzędowania został wyremontowany i odnowiony [[lkwim: Zamek w Ornecie| zamek biskupi w Ornecie]]; fundator głównego ołtarza  w kościele we wsi
+
*[[Robert Bilitewski]] (1859-1935) – doktor filozofii, działacz narodowy na Warmii, ksiądz katolicki.
 +
*[[Franciszek Szczepański]] (1842-1907) – bibliotekarz, warmiński działacz społeczno-narodowy.
 +
*[[lkwim: Feliks Nowowiejski|Feliks Nowowiejski]] (1877-1946 ) – polski kompozytor, organista - wirtuoz, dyrygent, pedagog, publicysta, działacz narodowy, organizator życia muzycznego, szambelan papieski.
 +
*[[lkwim: Alojzy Śliwa|Alojzy Śliwa]]  (1885-1969) – urodzony w Skojbotach pisarz, poeta, redaktor, działacz polski na Warmii i Mazurach, gawędziarz.
 +
*[[Augustyna Wiewióra]] (1900-1984) – nauczycielka; jej imię nosi [[Niepubliczna Szkoła Podstawowa im. Augustyny Wiewiorry w Wipsowie|Szkoła Podstawowa w Wipsowie]]. 
 +
*[[Salomea Herudaj-Myczek]] (1913-?) – wychowawczyni przedszkoli polskich; pracowała m.in. w ochronce w [[Polskie przedszkola na Warmii w Prusach Wschodnich (1927–1939)|Skojbotach]]. 
 +
*[[Anna Romańska]] (1918-?) – wychowawczyni w przedszkolach; pracowała w [[Polskie przedszkola na Warmii w Prusach Wschodnich (1927–1939)|polskim przedszkolu w Skojbotach]]. 
 +
*[[Adam Napieralski]] (1861-1928) –  polityk, wydawca, dziennikarz; właściciel pierwszej księgarni w Barczewie.
 +
*[[Walenty Gotzheim]] (1804-1874) –  ksiądz katolicki i misjonarz na [[Mazury|Mazurach]]; proboszcz m.in. w Barczewku i Barczewie.
 +
*[[Jadwiga Gnatowska]] (1917-?) – urodzona w Skojbotach przedszkolanka polskich ochronek na Warmii, działaczka harcerska i kulturalno-oświatowa.
 +
*[[lkwim: Barbara Hulanicka|Barbara Hulanicka]] (1924-2012) – autorka tkanin artystycznych tworzonych dawną techniką ludową, inspirowanych m.in. tradycją, folklorem i architekturą Warmii i Mazur, mieszkała i zmarła w Barczewie.
 +
*[[lkwim: Jan Suwała|Jan Suwała]] (1933-2003) – ksiądz, rzeźbiarz, twórca Galerii Rzeźby Sakralnej w Gąsiorowie.  
 +
*[[lkwim: Jarosław Kordaczuk|Jarosław Kordaczuk]] (1967- ) – kompozytor, mieszka w Nikielkowie.
 +
*[[lkwim: Janina Szneider|Janina Szneider]] – artystka ludowa zajmująca się tkactwem, mieszkajaca w Barczewie.
 +
*[[lkwim: Teresa Walczak-Wikiert|Teresa Walczak-Wikiert]] (1959-) – rzeźbiarka, dzięki jej staraniom utworzono [[lkwim: Dom Artysty w Lamkowie|Dom Artysty w Lamkowie]]; mieszka w Lamkówku.
 +
*[[lkwim: Wojciech Zenderowski|Wojciech Zenderowski]] (1947- ) – redaktor naczelny "Wiadomości Barczewskich"; działacz społeczny i kulturalny.
 +
*[[lkwim: Jan Połowianiuk|Jan Połowianiuk]] – dyrygent, chórmistrz, animator życia muzycznego, wykładowca uniwersytecki, mieszka w Barczewie.
 +
*[[Kazimierz Brakoniecki]] – urodzony w Barczewie polski poeta, eseista, krytyk literacki, redaktor, animator kultury.
 +
*[[lkwim: Anna Wojszel|Anna Wojszel]] (1976- ) – fotografik, grafik komputerowy; mieszka w Kronowie k. Barczewa.   
 +
*[[Małgorzata Jasińska]] (1984-) – najlepsza w historii reprezentantka [[Warmia|Warmii]] i [[Mazury|Mazur]] w kolarstwie szosowym; wychowanka [[LUKK Krokus Mazur Barczewo]].
 +
*[[Tomasz Zahorski]] (1984-) – polski piłkarz występujący na pozycji napastnika, reprezentant Polski; karierę piłkarską rozpoczynał w Pisie Barczewo, obecnie jest zawodnikiem występującej w NASL drużyny San Antonio Scorpions.
  
Bogatyńskie.
 
*[[Herman z Pragi]]  (1280 - noc noworoczna 1349/1350) - biskup warmiński, za jego czasów rozpoczęto budowę [[lkwim:Kościół pw. św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty w Ornecie|kościoła pw. św. Jana Chrzciciela i św. Jana
 
 
Ewangelisty w Ornecie]], zmarł w Ornecie.
 
*[[Eugeniusz Buchholz]] (1865 -1928 ) - literat, redaktor, tłumacz, księgarz.
 
*[[Jan Wulff  (1735 - 1807) - urodzony w Ornecie, cysters, budowniczy organów w katedrze oliwskiej.
 
*[[Zygmunt Kamiński]] - piłkarz Warmii Olsztyn w latach 60-tych w najlepszym okresie historii klubu, trener  "Błękitnych" Orneta.
 
*[[Piotr Zrada]] -  lekkoatleta, specjalista w biegu na 400 metrów, mistrz świata i Europy juniorów młodszych.
 
 
 
'''Zabytki znajdujące się na terenie gminy'''
 
'''Zabytki znajdujące się na terenie gminy'''
  
Do najcenniejszych zabytków znajdujących się na terenie gminy miejsko-wiejskiej Orneta należą<ref>Narodowy Instytut Dziedzictwa, Rejestr zabytków [http://www.nid.pl/pl/]</ref>:
+
Do najcenniejszych zabytków znajdujących się na terenie gminy miejsko-wiejskiej Barczewo należą<ref>[http://www.nid.pl/pl/ Narodowy Instytut Dziedzictwa, Rejestr zabytków]</ref>:
*[[Kościół pw. Świętych Mikołaja Biskupa i Rocha w Bażynach]] wraz z przykościelnym cmentarzem
+
*[[lkwim: Kościół pw. św. Andrzeja Apostoła i św. Rocha w Ramsowie|kościół pw. św. Andrzeja Apostoła i św. Rocha w Ramsowie]]
*[[Kościół pw. Świętej Trójcy i św. Michała w Bogatyńskich]]
+
*mauzoleum rodziny Bärn, obecnie kaplica przedpogrzebowa w Ramsowie
*[[Kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Chwalęcinie]] wraz z przykościelnym cmentarzem
+
*[[lkwim: Kościół pw. św. Andrzeja Apostoła w Barczewie|kościół pw. św. Andrzeja Apostoła w Barczewie]]
*[[Kościół pw. św. Katarzyny w Henrykowie]] wraz z plebanią
+
*[[lkwim: Kościół pw. św. Anny i św. Szczepana w Barczewie|kościół pw. św. Anny i św. Szczepana w Barczewie]] wraz z plebanią
*[[Kościół pw. Nawiedzenia Najświetszej Maryi Panny i św. Józefa w Krośnie]], krużganki z kaplicami
+
*[[lkwim: Kościół pw. św. Jakuba Apostoła w Bartołtach Wielkich|kościół pw. św. Jakuba Apostoła w Bartołtach Wielkich]] wraz z przykościelnym cmentarzem
*[[Kościół pw. św. Wawrzyńca w Mingajnach]] wraz z przykościelnym cmentarzem
+
*[[lkwim: Kościół pw. św. Katarzyny i św. Wawrzyńca w Barczewku|kościół pw. św. Katarzyny i św. Wawrzyńca w Barczewku]] wraz z przykościelnym cmentarzem
*[[Kościół pw. Świętego Krzyża w Opinie]]
+
*[[lkwim: Kościół pw. św. Mikołaja i św. Augustyna w Lamkowie|kościół pw. św. Mikołaja i św. Augustyna w Lamkowie]]
*zespoły pałacowe w: Bażynach, Bogatyńskich, Karkajmach
+
*[[Kaplica pw. Świętych Bonawentury i Floriana w Łęgajnach|kaplica pw. Świętych Bonawentury i Floriana w Łęgajnach]]
*układ urbanistyczny miasta Orneta z rynkiem i ratuszem oraz liczne zabytkowe kamieniczki w rynku i przy okolicznych ulicach
+
*[[Kaplica pw. Najświętszego Serca Jezusowego w Mokinach|kaplica pw. Najświętszego Serca Jezusowego w Mokinach]]
*pozostałości murów obronnych
+
*założenia urbanistyczne starego miasta w Barczewie, mury obronne i zabytkowe domy (m.in. przy ulicach Grunwaldzkiej, Mickiewicza, Traugutta, Wojska Polskiego) oraz zespół dworca kolejowego w Barczewie
*[[lkwim: Kościół pw. św. Jana Chrzciciela i św. Jana Ewangelisty w Ornecie| Kościół pw. św. Jana Chrzciciela Ornecie]] wraz z plebanią
+
*kościół ewangelicki w Barczewie
*[[Cerkiew św. Mikołaja w Ornecie]]  
+
*synagoga w Barczewie
*klasztor sióstr katarzynek wraz z otaczającym go ogrodem
+
*ruiny zamku biskupów warmińskich w Barczewie
*[[Kaplice jerozolimskie| Kaplica Jerozolimska]] (przy drodze do Elbląga)
+
*budynki Zakładu Karnego w Barczewie
*zabytkowy spichlerz
+
*[[Figury przydrożne|figura Chrystusa w Barczewie]]
*ruiny kościoła pw. św. Jakuba w Osetniku
+
*[[lkwim: Dwór w Tumianach|dwór w Tumianach]]
*młyn w Osetniku
+
*zespoły dworskie w Kierzbuniu, Krupolinach, Sapunach
 +
*[[Kapliczki|kapliczki]] przydrożne w Barczewku, [[Kapliczki w Barczewie|kapliczki Barczewie]], Bartołtach Wielkich, [[Kapliczka w Dobrągu|kapliczka w Dobrągu]], Kromerowie, [[Kapliczki w Lamkowie|kapliczki w Lamkowie]]
 +
*kapliczki z dzwonniczką w Biedowie oraz [[Kapliczka z dzwonniczką w Dobrągu|kapliczka z dzwonniczką w Dobrągu]]
 +
*[[Dzwonniczki ludowe|dzwonniczka w Łęgajnach]]
 +
*cmentarz w Jedzbarku
  
 
'''Szlaki i atrakcje turystyczne'''
 
'''Szlaki i atrakcje turystyczne'''
*szlak przyrodniczo-dydaktyczny "Czarci Jar" oraz ścieżki rowerowe wyznaczone przez [[Nadleśnictwo Orneta]]
+
*szlaki rowerowe:
*umocnienia i fortyfikacje tzw.[[ "Trójkąt Lidzbarski'| "Trójkata Lidzbarskiego"]]
+
**szlak niebieski: Barczewo – Lamkówko – Lamkowo – Radosty – Szynowo – Kolonia Maruny - Barczewko – Barczewo (33 km)
*mini skatepark przy Jeziorze Mieczowym
+
**szlak żółty: Barczewo – Kierźliny – Studzianek – Tumiany – Kierzbuń – Bartołty Wielkie – Odryty – Jedzbark – Barczewo  (35 km)
*[[lkwim: Zamek w Ornecie| pozostałości po zamku biskupim w Ornecie]]
+
**szlak czerwony: Barczewo – Lamkówko – Lamkowo – Stare Włóki – Próle – Wipsowo – Dadaj  – Kromerowo – Niedźwiedź – Ramsowo – Wipsowo – Czerwony Bór – Zalesie – Barczewo (60 km)
*liczne zabytki architektury, w tym kaplicaki przydrożne, m.in. [[Kapliczka w Osetniku| kapliczka w Osetniku]]
+
**szlak zielony: Barczewo – Mokiny – Bogdany – Kaplityny – Łęgajny  – Barczewko – Barczewo (27 km)
*zabytkowe parki dworskie, m.in. w Bażynach, Bogatyńskich, Karkajmach
+
*szlaki kajakowe:
*obszary chronionego krajobrazu, rezerwat i pomniki przyrody
+
**trasa I : [[Jezioro Dadaj]] [[rzeka Dadaj]] – Klimkowo – [[Jezioro Tumiańskie]] – Tumiany – [[Jezioro Pisz]] – [[rzeka Pisa Warmińska]] – Barczewo – rzeka Pisa Warmińska – [[Jezioro Wadąg]] – [[rzeka Wadąg]]
 +
**trasa II : [[Jezioro Bogdańskie]] – [[rzeka Kiermas]] – [[Jezioro Umląg]] – rzeka Kiermas – Jezioro Kiermas – rzeka Kiermas – rzeka Pisa Warmińska – Jezioro Wadąg – rzeka Wadąg
 +
**trasa III : Zalesie – [[Jezioro Orzyc]] – [[Jezioro Orzyc Mały]] – Jezioro Pisz – rzeka Pisa Warmińska – Jezioro Orzyc – Zalesie
 +
*zabytkowe parki, m.in. w: Dadaju, Kierzbuniu, Krupolinach, Marunach, Nikielkowie, Szynowie oraz parki miejskie w Barczewie
 +
*obszary chronionego krajobrazu i pomniki przyrody  
 +
*jeziora, lasy, rzeki
 +
*Stadnina Koni Kierzbuń oraz Ekwador – Kompleks Jeździecki w Dąbrówce Małej
 +
*[[lkwim: Dom Artysty w Lamkowie|prywatna galeria sztuki - Dom Artysty w Lamkowie]]
  
Informacje na temat atrakcji turystycznych znajdujących się na terenie gminy Orneta można uzyskać na stronie internetowej [http://www.orneta.pl/informacja/ UMiG Orneta].
+
Informacje na temat atrakcji turystycznych znajdujących się na terenie gminy Barczewo można uzyskać w Biurze Informacji Turystycznej Miasta i Gminy Barczewo, ul. Mickiewicza 12, 11-010 Barczewo.
  
 +
==Religia==
 +
*[[Parafia pw. Najświętszej Maryi Panny Królowej Męczenników w Wójtowie]]
 +
*[[Parafia pw. św. Andrzeja Apostoła i św. Rocha w Ramsowie]]
 +
*[[Parafia pw. św. Anny w Barczewie]]
 +
*[[Parafia pw. św. Jakuba w Bartołtach Wielkich]]
 +
*[[Parafia pw. św. Jana Vianneya i Narodzenia NMP w Wipsowie]]
 +
*[[Parafia pw. św. Maksymiliana Marii Kolbego w Łęgajnach]]
 +
*[[Parafia pw. św. Mikołaja w Lamkowie]]
 +
*[[Parafia pw. św. Wawrzyńca w Barczewku]]
 +
 
== Szkolnictwo ==
 
== Szkolnictwo ==
W gminie miejsko-wiejskiej Orneta istnieją następujące placówki edukacyjne:  
+
W gminie miejsko-wiejskiej Barczewo istnieją następujące placówki edukacyjne:  
*Przedszkole nr 1 w Ornecie
+
*[[Przedszkole Miejskie w Barczewie]]
*Przedszkole nr 2 w Ornecie
+
*[[Szkoła Podstawowa nr 1 im. Feliksa Nowowiejskiego w Barczewie]]
*[[Szkoła Podstawowa nr 1 im. mjr. Henryka Sucharskiego w Ornecie]]
+
*[[Gimnazjum nr 1 im. Ziemi Warmińskiej w Barczewie]]
*[[Szkoła Podstawowa nr 4 im. Janusza Korczaka w Ornecie]]
+
*[[Gimnazjum nr 2 w Barczewie]]
*[[Szkoła Podstawowa im. Jana Pawła II w Bażynach]]
+
*[[Szkoła Podstawowa w Bartołtach Wielkich]]
*[[Szkoła Podstawowa w Mingajnach]]
+
*[[Zespół Szkolno-Przedszkolny w Łęgajnach]]: [[Przedszkole Publiczne w Łęgajnach]], [[Szkoła Podstawowa im. Jana Pawła II w Łęgajnach]] oraz [[Szkoła Filialna w Barczewku]]
*[[Gimnazjum nr 2 w Ornecie im. 29 Pułku Lotnictwa Myśliwskiego| Gimnazjum nr 2 im. 29 Pułku Lotnictwa Myśliwskiego w Ornecie]]
+
*[[Niepubliczny Zespół Szkół i Placówek "Edukacja dla Przyszłości"]]: [[Niepubliczne Przedszkole "Warmińska Bajka" w Lamkowie]], [[Niepubliczna Szkoła Podstawowa im. Franciszka Szczepańskiego w Lamkowie]]
*[[Gimnazjum Nr 1 w Ornecie]]
+
*[[Niepubliczny Zespół Szkół i Placówek w Kronowie]]: [[Niepubliczne Przedszkole w Kronowie]], [[Niepubliczna Szkoła Podstawowa w Kronowie]]
*[[Zespół Szkół Ogólnokształcących w Ornecie]] - [[Gimnazjum Nr 1 w Ornecie]] przy ZSO w Ornecie, [[Liceum Ogólnokształcące im. Bojowników o Polskość Warmii w Ornecie]], Szkoła Policealna Nr 2
+
*[[Niepubliczny Zespół Szkół i Placówek w Ramsowie]]: [[Niepubliczne Przedszkole w Ramsowie]], [[Niepubliczna Szkoła Podstawowa w Ramsowie]], [[Niepubliczne Gimnazjum w Ramsowie]]
*[[Zespół Szkół Zawodowych Centrum Kształcenia Ustawicznego im. Stanisława Staszica w Ornecie]]
+
*[[Niepubliczny Zespół Szkół i Placówek w Wipsowie]]: [[Niepubliczne Przedszkole w Wipsowie]], [[Niepubliczna Szkoła Podstawowa im. Augustyny Wiewiorry w Wipsowie]], [[Niepubliczne Gimnazjum w Wipsowie]]
 +
*[[Niepubliczne Liceum Ogólnokształcące dla Dorosłych]]
 +
W gminie funkcjonuje również [[Zakład Poprawczy w Barczewie|Zakład Poprawczy]].
  
 
== Sport ==
 
== Sport ==
W gminie organizowane są różnorodne imprezy rekreacyjno-sportowe, m.in.: turnieje piłki nożnej dziaci i dorosłych, turnieje: siatkówki, "Majówka Rowerowa", [[Warmia Mazury Senior Games]] - badminton.
+
W gminie organizowane są różnorodne imprezy rekreacyjno-sportowe, m.in.: Halowy Puchar Polski w jeździectwie, Halowy Puchar Warmii i Mazur w jeździectwie, Otwarte Mistrzostwa Barczewa WKSF.<br/>
 
+
 
Na terenie gminy działają kluby:
 
Na terenie gminy działają kluby:
*[[MKS "Błękitni" Orneta]]
+
*UKS BUKS Barczewo
*SLKS "Tramp" w Ornecie
+
*UKS Gala w Barczewie
*UKS "Bystry" w Ornecie
+
*[[KS Egida Barczewo – Olsztynek]]
*Uczniowski Integracyjny Klub Sportowy "MIG"
+
*[[KS Łęgajny]]
*Integracyjny Klub Sportowy "SMOK"
+
*[[GKS Pisa Baczewo]]
 
+
*[[Klub Piłkarski Tempo Wipsowo Ramsowo]]
 +
*LUKK Krokus Mazur Barczewo
 +
*[[AGATSU Barczewo]]
 +
*Barczewskie Morsy
 +
*Jeździecki Klub Sportowy "U Robsonów" w Dąbrówce Małej
 
==Inne organizacje i instytucje==
 
==Inne organizacje i instytucje==
*[[Stowarzyszenie na Rzecz Pomocy Osobom Niepełnosprawnym w Ornecie]]  
+
*[[Stowarzyszenie Inicjatyw Obywatelskich w Barczewie]]  
*[[Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Miasta i Gminy Orneta "Ornecianie"]]
+
*[[lkwim: Stowarzyszenie Społeczno-Kulturalne Pojezierze. Oddział w Barczewie|Stowarzyszenie Społeczno-Kulturalne Pojezierze. Oddział w Barczewie]]
*[[Stowarzyszenie Orneckie "AGRORELAKS"]]
+
*[[lkwim: Chór Moderato z Barczewa|Chór Moderato z Barczewa]]
*[[Stowarzyszenie na rzecz Wspierania Rozwoju Wsi, Świetlicy i Punktu Przedszkolnego w Bażynach "DOGONIĆ MARZENIA"]]
+
*[[lkwim: Chór przy Więzieniu w Barczewie|Chór przy Więzieniu w Barczewie]]
*[[Stowarzyszenie MIASTOWIEŚ w Ornecie]]
+
*[[lkwim: TRANSkabel|zespół TRANSkabel]]
*[[Stowarzyszenie Arkadia z siedzibą w Dąbrówce]]
+
*[[lkwim: Zespół Nastyle z Barczewa|Zespół Nastyle z Barczewa]]
*[[Stowarzyszenie Rozwoju Wsi Karbowo]]
+
*[[Stowarzyszenie Na Rzecz Edukacji Dzieci i Rozwoju Obszarów Wiejskich WROTA w Lamkowie]]
*[[Stowarzyszenie Nowe Drwęczno]]
+
 
+
 
== Obszary chronione i pomniki przyrody ==
 
== Obszary chronione i pomniki przyrody ==
Na terenie gminy znajdują się obszary objęte różnymi formami ochrony przyrody. Należą do nich<ref name="p3">Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Olsztynie [http://bip.olsztyn.rdos.gov.pl/]</ref>:  
+
Na terenie gminy znajdują się obszary objęte różnymi formami ochrony przyrody. Należą do nich<ref name="p3">[http://bip.olsztyn.rdos.gov.pl/ Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Olsztynie]</ref>:  
 
+
Rezerwaty przyrody:
+
*[[Rezerwat Ostoja bobrów na rzece Pasłęce]] (4239,97 ha)
+
  
 
Obszary chronionego krajobrazu:
 
Obszary chronionego krajobrazu:
*[[Obszar Chronionego Krajobrazu Doliny Pasłęki]] (43307,3 ha)
+
*[[Obszar Chronionego Krajobrazu Doliny Środkowej Łyny]] (15 307,8 ha)
*[[Obszar Chronionego Krajobrazu Równiny Orneckiej]] (11511,3 ha)
+
*[[Obszar Chronionego Krajobrazu Pojezierza Olsztyńskiego]] (40 997,4 ha)
 +
Z pozostałych form ochrony przyrody na terenie gminy miejsko-wiejskiej Barczewo znajduje się 8 pomników przyrody oraz użytki ekologiczne: [[użytek ekologiczny "Bogdany"]]i [[użytek ekologiczny "Łęgajny"]]<ref name="p3"/>.
  
Obszary Natura 2000:
+
==Zobacz też:==
*[[Natura 2000 Rzeka Pasłęka| Specjalny obszar ochrony siedlisk Rzeka Pasłęka]] (8 418,46 ha)
+
*[[wały podłużne]]
*[[Obszar specjalnej ochrony ptaków Dolina Pasłęki]] (20 669,89 ha)
+
*[[szkoły polskie na Warmii w 1920 roku]]
 
+
*[[bractwa warmińskie]]
Z pozostałych form ochrony przyrody na terenie gminy wiejskiej Orneta znajdują się 43 pomniki przyrody. Ochroną objęto przede wszystkim pojedyncze okazy i aleje drzew<ref name="p3"/>.
+
*[[lkwim: Aby do Wokandy|Aby do Wokandy]]
 
+
*[[lkwim: Centrum Tkactwa Warmii i Mazur w Barczewie|Centrum Tkactwa Warmii i Mazur w Barczewie]]
Zobacz też:
+
*[[lkwim: Kielich z kościoła pw. św. Anny i św. Szczepana w Barczewie|kielich z kościoła pw. św. Anny i św. Szczepana w Barczewie]]
[[Referendum w Ornecie 2013]]
+
*[[lkwim: Krzyż relikwiarzowy z kościoła pw. św. Andrzeja Apostoła i św. Rocha w Ramsowie|krzyż relikwiarzowy z kościoła pw. św. Andrzeja Apostoła i św. Rocha w Ramsowie]]
+
*[[lkwim: Ołtarz główny w kościele pw. św. Andrzeja Apostoła i św. Rocha w Ramsowie|ołtarz główny w kościele pw. św. Andrzeja Apostoła i św. Rocha w Ramsowie]]
 +
*[[lkwim: Ołtarz św. Franciszka w kościele pw. św. Andrzeja Apostoła w Barczewie|ołtarz św. Franciszka w kościele pw. św. Andrzeja Apostoła w Barczewie]]
 +
*[[lkwim: Ołtarz św. Szczepana w kościele pw. św. Anny i św. Szczepana w Barczewie|ołtarz św. Szczepana w kościele pw. św. Anny i św. Szczepana w Barczewie]]
 
{{Przypisy}}
 
{{Przypisy}}
 
<references/>
 
<references/>
  
== Bibliografia==
+
==Bibliografia==
Dz.U. 1954 nr 43 poz. 191, Ustawa z dnia 25 września 1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych.[http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19540430191 isap.sejm.gov.pl] [20.10.2014]
+
Dz.U. 1954, nr 43, poz. 191, Ustawa z dnia 25 września 1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych, [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19540430191 isap.sejm.gov.pl] [20.10.2014]<br/>
 
+
Dz.U. 1972, nr 49, poz. 312, Ustawa z dnia 29 listopada 1972 r. o utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach narodowych, [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19720490312 isap.sejm.gov.pl] [20.10.2014]<br/>
<br/>
+
Dz.U. 1975, nr 16, poz. 91, Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych, [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19750160091 isap.sejm.gov.pl][20.10.2014]<br/>
Dz.U. 1972 nr 49 poz. 312, Ustawa z dnia 29 listopada 1972 r. o utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach narodowych.[http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19720490312 isap.sejm.gov.pl] [20.10.2014]<br/>
+
Dz.U. 1975, nr 17, poz. 92, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie określenia miast oraz gmin wchodzących w skład województw, [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19750170092 isap.sejm.gov.pl] [20.10.2014]<br/>
Dz.U. 1975 nr 16 poz. 91, Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych. [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19750160091 isap.sejm.gov.pl]
+
Dz.U. 1991, nr 87, poz. 397, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 września 1991 r. w sprawie podziału lub połączenia niektórych miast i gmin, w których dotychczas działały wspólne organy, oraz zmiany i ustalenia ich nazw i siedzib, [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19910870397 isap.sejm.gov.pl] [20.10.2014]<br/>
 
+
Dz.U. 1998, nr 103, poz. 652, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów, [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981030652 isap.sejm.gov.pl] [20.10.2014]<br/>
[20.10.2014]<br/>
+
Dz.U. 2001, nr 62, poz. 631, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 maja 2001 r. w sprawie utworzenia, ustalenia granic i zmiany nazw powiatów oraz zmiany siedziby władz powiatu, [http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20010620631 isap.sejm.gov.pl] [20.10.2014]<br/>
Dz.U. 1975 nr 17 poz. 92, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie określenia miast oraz gmin wchodzących w skład województw.[http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19750170092 isap.sejm.gov.pl]  
+
Uchwała Nr XXI/83/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie olsztyńskim, [w:] Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie, Olsztyn 1972.<br/>
 
+
Uchwała Nr XXI/84/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia wspólnych rad narodowych dla miast nie stanowiących powiatów i gmin w województwie olsztyńskim, [w:] Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie, Olsztyn 1972.<br/>
[20.10.2014]<br/>
+
[http://barczewo.bip.net.pl/?c=226 barczewo.bip.net.pl, Program ochrony środowiska miasta i gminy Barczewo na lata 2004-2007 z perspektywą  działań w latach 2008-2011]<br/>
Dz.U. 1998 nr 103 poz. 652, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów.[http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19981030652 isap.sejm.gov.pl] [20.10.2014]<br/>
+
[http://stat.gov.pl/bdl/app/portret.display?p_czas=19&p_nts=14&p_tery=3204 Bank Danych lokalnych GUS, Portret terytorium] [20.10.2014]<br/>
Uchwała Nr XXI/83/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie olsztyńskim. [w:] Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie, Olsztyn 1972.<br/>
+
[http://barczewo.bip.net.pl/ BIP Urzędu Miasta i Gminy Barczewo] [20.10.2014]<br/>
[http://orneta-umig.bip-wm.pl/public/ Strategia Rozwoju Miasta i Gminy Orneta na lata 2001 - 2015.]<br/>
+
[http://portal.barczewo.pl/ Gmina Barczewo] [20.10.2014]<br/>
[http://stat.gov.pl/bdl/app/portret.display?p_czas=19&p_nts=14&p_tery=3174 Bank Danych lokalnych GUS, Portret terytorium] [20.10.2014]<br/>
+
[http://bip.warmia.mazury.pl/kiwity_gmina_wiejska/  BIP Urzędu Gminy Kiwity] [20.10.2014]<br/>
+
 
[http://leksykonkultury.ceik.eu/ Leksykon kultury Warmii i Mazur] [20.10.2014]<br/>
 
[http://leksykonkultury.ceik.eu/ Leksykon kultury Warmii i Mazur] [20.10.2014]<br/>
 
[http://www.nid.pl/pl/ Narodowy Instytut Dziedzictwa, Rejestr zabytków] [20.10.2014]<br/>
 
[http://www.nid.pl/pl/ Narodowy Instytut Dziedzictwa, Rejestr zabytków] [20.10.2014]<br/>
 
[http://bip.olsztyn.rdos.gov.pl/ Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Olsztynie] [20.10.2014]<br/>
 
[http://bip.olsztyn.rdos.gov.pl/ Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Olsztynie] [20.10.2014]<br/>
 +
[http://www.barczewo.home.pl/ckipg/szlaki/index.htm barczewo.home.pl, Szlaki kajakowe i trasy rowerowe gminy Barczewo] [20.10.2014]<br/>
 +
 +
 
[[Kategoria:Miejscowość]][[Kategoria: Powiat olsztyński]][[Kategoria: Barczewo (gmina miejsko-wiejska)]][[Kategoria: 1945-1989]][[Kategoria: 1990-]]
 
[[Kategoria:Miejscowość]][[Kategoria: Powiat olsztyński]][[Kategoria: Barczewo (gmina miejsko-wiejska)]][[Kategoria: 1945-1989]][[Kategoria: 1990-]]

Aktualna wersja na dzień 15:06, 7 lis 2018

Gmina Barczewo

Herb
Herb gminy
Województwo warmińsko-mazurskie
Powiat olsztyński
Rodzaj gminy miejsko-wiejska
Burmistrz Andrzej Maciejewski
Powierzchnia 320 km²
Liczba sołectw 32
Liczba miejscowości 53
Liczba ludności (2013)
Gęstość zaludnienia
17358
54 osób/km²
Strefa numeracyjna 89
Tablice rejestracyjne NOL
TERYT 2814013
Urząd gminy
Plac Ratuszowy 1 11 – 010 Barczewo
Strona internetowa gminy
Biuletyn Informacji Publicznej gminy

Gmina Barczewo – gmina miejsko-wiejska położona w centralnej części województwa warmińsko-mazurskiego, we wschodniej części powiatu olsztyńskiego. Siedziba gminy znajduje się w Barczewie. Gmina rolnicza o dużej powierzchni zalesienia, posiadająca liczne walory przyrodnicze i krajobrazowe sprzyjające rozwojowi turystyki, w tym agroturystyki. Władzę w gminie sprawuje burmistrz Andrzej Maciejewski.

Powierzchnia gminy

Gmina miejsko-wiejska Barczewo zajmuje powierzchnię 320 km2[1], w tym:

  • użytki rolne: 50,2% (16073,8 ha)
  • lasy: 33,8% (10822,3 ha)
  • wody: 5,3% (1705,9ha)

Gmina stanowi 11,3% powierzchni powiatu olsztyńskiego.

Demografia

Liczba ludności gminy według danych z 2013 roku wynosi[1]:

Kościół pw. św. Anny i św. Szczepana w Barczewie. Fot. ZeroJeden. Źródło: Commons Wikimedia
Kościół pw. św. Andrzeja Apostoła i św. Rocha w Ramsowie. Fot. Maly LOLek. Źródło: Commons Wikimedia
Synagoga w Barczewie. Fot. Maly LOLek. Źródło: Commons Wikimedia
Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób % osób % osób %
liczba 17358 100 8734 50,3 8624 49,7
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
54 27 27

Saldo migracji wewnętrznych i zagranicznych na pobyt stały w 2013 roku w gminie miejsko-wiejskiej Barczewo było dodatnie i wynosiło 44 osoby[1].

Historia gminy jako jednostki administracyjnej

W 1972 roku, na podstawie Ustawy z 29 listopada 1972 roku o utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach narodowych[2], zmienił się w Polsce podział administracji terytorialnej. W wyniku wprowadzenia w życie ustawy w dniu 1 stycznia 1973 roku istniejące dotychczas w powiatach gromady[3] zostały przekształcone w gminy. Na terenie ówczesnego powiatu olsztyńskiego utworzono 7 gmin.

Gmina Barczewo z siedzibą w Barczewie została powołana na mocy uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia 6 grudnia 1972 roku[4]. W skład nowo utworzonej gminy wchodziły obszary sołectw: Barczewko, Bark, Bartołty Wielkie, Bogdany, Jedzbark, Kaplityny, Kierzliny, Kromerowo, Kronowo, Lamkowo, Lamkówko, Leszno, Łapka, Łęgajny, Maruny, Mokiny, Nikielkowo, Próle, Radosty, Ramsowo, Ramsówko, Rejczuchy, Ruszajny, Skajboty, Stare Włóki, Wipsowo, Wójtowo, Zalesie. W tym samym czasie gmina i miasto Barczewo stały się jedną jednostką administracyjną[5].

1 czerwca 1975 roku, na podstawie Ustawy o dwustopniowym podziale administracyjnym państwa[6], przestał istnieć powiat olsztyński. Gmina Barczewo została bezpośrednio częścią województwa olsztyńskiego.

Ponowne zmiany podziału administracyjnego państwa[7] umiejscowiły gminę Barczewo w powołanym 1 stycznia 1999 roku województwie warmińsko-mazurskim, w powiecie olsztyńskim.

Gmina miejsko-wiejska Barczewo graniczy z gminami: Biskupiec, Dźwierzuty, Purda, Dywity, Jeziorany oraz z miastem Olsztyn.

Miejscowości na terenie gminy

Sołectwa: Barczewko, Bark, Bartołty Wielkie, Biedowo, Bogdany, Jedzbark, Kaplityny, Kierzliny, Kromerowo, Kronowo, Krupoliny, Lamkowo, Leszno, Łapka, Łęgajny, Maruny, Mokiny, Niedźwiedź, Nikielkowo, Odryty, Radosty, Ramsowo, Ramsówko, Ruszajny, Skajboty, Stare Włóki, Szynowo, Tumiany, Wipsowo, Wójtowo, Wrócikowo, Zalesie.

Pozostałe miejscowości: Orzechówko, Bartołty Małe, Dąbrówka Mała, Żarek, Sapunki, Studzianek, Dobrąg, Kronówko, Lamkówko, Leszno Małe, Sapuny, Klucznik, Dadaj, Koronowo, Czerwony Bór, Barczewski Dwór, Tęguty, Kołaki, Próle, Klimkowo, Kierzbuń, Rycybałt, Rejczuchy.

Gospodarka

Podstawową gałęzią rozwoju gospodarczego w gminie miejsko-wiejskiej Barczewo jest rolnictwo. Użytki rolne zajmują nieco ponad 50% ogólnej powierzchni gminy, w tym: grunty orne stanowią 72% (11 565 ha), łąki i pastwiska 27,3% (4386 ha), a sady 0,8% (123 ha). Gminę charakteryzują dobre warunki naturalne do produkcji rolnej. Gmina jest typowym obszarem rolniczym, na którym do podstawowych form gospodarowania zalicza się produkcję roślinną i hodowlę zwierząt. Większość gospodarstw prowadzi działalność ogólnorolną[8]. Największymi podmiotami prowadzącymi działalność rolniczą są: Gospodarstwo Ogrodnicze Łęgajny Sp. z o.o., Stacja Doświadczalna Oceny Odmian we Wrócikowie, Zakład Rolny w Odrytach oraz Zakład Rolny w Marunach.

W gminie rozwinięty jest przemysł metalowy, drzewny, rolno-spożywczy; rozwinięta jest sieć usług o zróżnicowanej strukturze i handel.

Liczba podmiotów gospodarki narodowej wpisanych do rejestru REGON w gminie Barczewo wynosiła w 2013 roku 1451. W tym 46 podmiotów należało do sektora publicznego, pozostałe 1405 tworzy sektor prywatny. 339 firm było zarejestrowanych w dziale handel hurtowy i detaliczny, 127 firm w dziale przetwórstwo przemysłowe, 219 firm w dziale budownictwo, 66 w dziale rolnictwo, leśnictwo, łowiectwo i rybactwo. Działalność związaną z zakwaterowaniem i usługami gastronomicznymi prowadziły 34 firmy[1]. do największych podmiotów gospodarczych w gminie należą: Przedsiębiorstwo Zagraniczne Mazur-Tom w Wójtowie, Metalowa Spółdzielnia Inwalidów w Barczewie, TEWES-BIS Sp. z o.o. Barczewo, ABAKUS WOOD POL w Mokinach, Jumar Sp. z o.o. w Barczewie, Łęgajny.

Gmina Barczewo stanowi obszar atrakcyjny turystycznie ze względu na swoje uwarunkowania naturalne (jeziora, lasy, niski stopień zanieczyszczenia środowiska, obszary chronionego krajobrazu) i historyczne (zabytki architektury). Dość dobrze rozwinięta jest baza turystyczna, którą stanowią hotele, ośrodki wypoczynkowe, motel, pole namiotowe i gospodarstwa agroturystyczne znajdujące się w miejscowościach: Leszno, Barczewko, Tumiany, Kierzbuń, Skajboty, Bartołty Małe, Jedzbark, Bogdany, Zalesie[9].

Gmina Barczewo należy do Warmińskiego Związku Gmin, Związku Gmin Warmińsko-Mazurskich, Lokalnej Grupy Rybackiej "Pojezierze Olsztyńskie" oraz Lokalnej Grupy Działania Stowarzyszenia "Południowa Warmia".

W nowej Strategii rozwoju województwa warmińsko-mazurskiego z 2013 r. teren gminy został zakwalifikowany do aglomeracji Olsztyna, obszarów wymagających restrukturyzacji i rewitalizacji oraz do tzw. Tygrysów warmińsko-mazurskich ze względu na możliwości rozwojowe.

Liczba ludności bezrobotnej zarejestrowanej pod koniec 2013 roku w gminie Barczewo wynosiła 1177 osób[1], co stanowi 13,1% bezrobotnych w powiecie olsztyńskim.

Ze środowiskowej pomocy społecznej korzysta w gminie 11,5% ludności[10].

Kultura i turystyka

Instytucje zajmujące się pracą na rzecz kultury na terenie gminy

Wydarzenia kulturalne związane z gminą

Ludzie związani z gminą

  • Mateusz Grunenberg (1787-1863) – nauczyciel, autor i wydawca polskich podręczników, etnograf.
  • Robert Bilitewski (1859-1935) – doktor filozofii, działacz narodowy na Warmii, ksiądz katolicki.
  • Franciszek Szczepański (1842-1907) – bibliotekarz, warmiński działacz społeczno-narodowy.
  • Feliks Nowowiejski (1877-1946 ) – polski kompozytor, organista - wirtuoz, dyrygent, pedagog, publicysta, działacz narodowy, organizator życia muzycznego, szambelan papieski.
  • Alojzy Śliwa (1885-1969) – urodzony w Skojbotach pisarz, poeta, redaktor, działacz polski na Warmii i Mazurach, gawędziarz.
  • Augustyna Wiewióra (1900-1984) – nauczycielka; jej imię nosi Szkoła Podstawowa w Wipsowie.
  • Salomea Herudaj-Myczek (1913-?) – wychowawczyni przedszkoli polskich; pracowała m.in. w ochronce w Skojbotach.
  • Anna Romańska (1918-?) – wychowawczyni w przedszkolach; pracowała w polskim przedszkolu w Skojbotach.
  • Adam Napieralski (1861-1928) – polityk, wydawca, dziennikarz; właściciel pierwszej księgarni w Barczewie.
  • Walenty Gotzheim (1804-1874) – ksiądz katolicki i misjonarz na Mazurach; proboszcz m.in. w Barczewku i Barczewie.
  • Jadwiga Gnatowska (1917-?) – urodzona w Skojbotach przedszkolanka polskich ochronek na Warmii, działaczka harcerska i kulturalno-oświatowa.
  • Barbara Hulanicka (1924-2012) – autorka tkanin artystycznych tworzonych dawną techniką ludową, inspirowanych m.in. tradycją, folklorem i architekturą Warmii i Mazur, mieszkała i zmarła w Barczewie.
  • Jan Suwała (1933-2003) – ksiądz, rzeźbiarz, twórca Galerii Rzeźby Sakralnej w Gąsiorowie.
  • Jarosław Kordaczuk (1967- ) – kompozytor, mieszka w Nikielkowie.
  • Janina Szneider – artystka ludowa zajmująca się tkactwem, mieszkajaca w Barczewie.
  • Teresa Walczak-Wikiert (1959-) – rzeźbiarka, dzięki jej staraniom utworzono Dom Artysty w Lamkowie; mieszka w Lamkówku.
  • Wojciech Zenderowski (1947- ) – redaktor naczelny "Wiadomości Barczewskich"; działacz społeczny i kulturalny.
  • Jan Połowianiuk – dyrygent, chórmistrz, animator życia muzycznego, wykładowca uniwersytecki, mieszka w Barczewie.
  • Kazimierz Brakoniecki – urodzony w Barczewie polski poeta, eseista, krytyk literacki, redaktor, animator kultury.
  • Anna Wojszel (1976- ) – fotografik, grafik komputerowy; mieszka w Kronowie k. Barczewa.
  • Małgorzata Jasińska (1984-) – najlepsza w historii reprezentantka Warmii i Mazur w kolarstwie szosowym; wychowanka LUKK Krokus Mazur Barczewo.
  • Tomasz Zahorski (1984-) – polski piłkarz występujący na pozycji napastnika, reprezentant Polski; karierę piłkarską rozpoczynał w Pisie Barczewo, obecnie jest zawodnikiem występującej w NASL drużyny San Antonio Scorpions.

Zabytki znajdujące się na terenie gminy

Do najcenniejszych zabytków znajdujących się na terenie gminy miejsko-wiejskiej Barczewo należą[11]:

Szlaki i atrakcje turystyczne

  • szlaki rowerowe:
    • szlak niebieski: Barczewo – Lamkówko – Lamkowo – Radosty – Szynowo – Kolonia Maruny - Barczewko – Barczewo (33 km)
    • szlak żółty: Barczewo – Kierźliny – Studzianek – Tumiany – Kierzbuń – Bartołty Wielkie – Odryty – Jedzbark – Barczewo (35 km)
    • szlak czerwony: Barczewo – Lamkówko – Lamkowo – Stare Włóki – Próle – Wipsowo – Dadaj – Kromerowo – Niedźwiedź – Ramsowo – Wipsowo – Czerwony Bór – Zalesie – Barczewo (60 km)
    • szlak zielony: Barczewo – Mokiny – Bogdany – Kaplityny – Łęgajny – Barczewko – Barczewo (27 km)
  • szlaki kajakowe:
  • zabytkowe parki, m.in. w: Dadaju, Kierzbuniu, Krupolinach, Marunach, Nikielkowie, Szynowie oraz parki miejskie w Barczewie
  • obszary chronionego krajobrazu i pomniki przyrody
  • jeziora, lasy, rzeki
  • Stadnina Koni Kierzbuń oraz Ekwador – Kompleks Jeździecki w Dąbrówce Małej
  • prywatna galeria sztuki - Dom Artysty w Lamkowie

Informacje na temat atrakcji turystycznych znajdujących się na terenie gminy Barczewo można uzyskać w Biurze Informacji Turystycznej Miasta i Gminy Barczewo, ul. Mickiewicza 12, 11-010 Barczewo.

Religia

Szkolnictwo

W gminie miejsko-wiejskiej Barczewo istnieją następujące placówki edukacyjne:

W gminie funkcjonuje również Zakład Poprawczy.

Sport

W gminie organizowane są różnorodne imprezy rekreacyjno-sportowe, m.in.: Halowy Puchar Polski w jeździectwie, Halowy Puchar Warmii i Mazur w jeździectwie, Otwarte Mistrzostwa Barczewa WKSF.
Na terenie gminy działają kluby:

Inne organizacje i instytucje

Obszary chronione i pomniki przyrody

Na terenie gminy znajdują się obszary objęte różnymi formami ochrony przyrody. Należą do nich[12]:

Obszary chronionego krajobrazu:

Z pozostałych form ochrony przyrody na terenie gminy miejsko-wiejskiej Barczewo znajduje się 8 pomników przyrody oraz użytki ekologiczne: użytek ekologiczny "Bogdany"i użytek ekologiczny "Łęgajny"[12].

Zobacz też:

Przypisy

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Portret terytorium, Bank Danych Lokalnych GUS
  2. Dz.U. 1972, nr 49, poz. 312, Ustawa z dnia 29 listopada 1972 r. o utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach narodowych, isap.sejm.gov.pl
  3. Dz.U. 1954, nr 43, poz. 191, Ustawa z dnia 25 września 1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych, isap.sejm.gov.pl
  4. Uchwała Nr XXI/83/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie olsztyńskim.
  5. Uchwała NrXXI/84/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia wspólnych rad narodowych dla miast nie stanowiących powiatów i gmin w województwie olsztyńskim.
  6. Dz.U. 1975, nr 16, poz. 91, Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych, isap.sejm.gov.pl
  7. Dz.U. 1998, nr 103, poz. 652, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów, isap.sejm.gov.pl
  8. Program ochrony środowiska miasta i gminy Barczewo na lata 2004-2007 z perspektywą działań w latach 2008-2011, barczewo.bip.net.pl
  9. portal.barczewo.pl
  10. Bank Danych Lokalnych GUS
  11. Narodowy Instytut Dziedzictwa, Rejestr zabytków
  12. 12,0 12,1 Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Olsztynie


Bibliografia

Dz.U. 1954, nr 43, poz. 191, Ustawa z dnia 25 września 1954 r. o reformie podziału administracyjnego wsi i powołaniu gromadzkich rad narodowych, isap.sejm.gov.pl [20.10.2014]
Dz.U. 1972, nr 49, poz. 312, Ustawa z dnia 29 listopada 1972 r. o utworzeniu gmin i zmianie ustawy o radach narodowych, isap.sejm.gov.pl [20.10.2014]
Dz.U. 1975, nr 16, poz. 91, Ustawa z dnia 28 maja 1975 r. o dwustopniowym podziale administracyjnym Państwa oraz o zmianie ustawy o radach narodowych, isap.sejm.gov.pl[20.10.2014]
Dz.U. 1975, nr 17, poz. 92, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 maja 1975 r. w sprawie określenia miast oraz gmin wchodzących w skład województw, isap.sejm.gov.pl [20.10.2014]
Dz.U. 1991, nr 87, poz. 397, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 września 1991 r. w sprawie podziału lub połączenia niektórych miast i gmin, w których dotychczas działały wspólne organy, oraz zmiany i ustalenia ich nazw i siedzib, isap.sejm.gov.pl [20.10.2014]
Dz.U. 1998, nr 103, poz. 652, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 1998 r. w sprawie utworzenia powiatów, isap.sejm.gov.pl [20.10.2014]
Dz.U. 2001, nr 62, poz. 631, Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 31 maja 2001 r. w sprawie utworzenia, ustalenia granic i zmiany nazw powiatów oraz zmiany siedziby władz powiatu, isap.sejm.gov.pl [20.10.2014]
Uchwała Nr XXI/83/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie olsztyńskim, [w:] Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie, Olsztyn 1972.
Uchwała Nr XXI/84/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie z dnia 6 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia wspólnych rad narodowych dla miast nie stanowiących powiatów i gmin w województwie olsztyńskim, [w:] Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Olsztynie, Olsztyn 1972.
barczewo.bip.net.pl, Program ochrony środowiska miasta i gminy Barczewo na lata 2004-2007 z perspektywą działań w latach 2008-2011
Bank Danych lokalnych GUS, Portret terytorium [20.10.2014]
BIP Urzędu Miasta i Gminy Barczewo [20.10.2014]
Gmina Barczewo [20.10.2014]
Leksykon kultury Warmii i Mazur [20.10.2014]
Narodowy Instytut Dziedzictwa, Rejestr zabytków [20.10.2014]
Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Olsztynie [20.10.2014]
barczewo.home.pl, Szlaki kajakowe i trasy rowerowe gminy Barczewo [20.10.2014]